http://www.aofbilgi.net/ Sat, 13 Mar 2010 14:04:51 +0200 MyBB http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11980 Fri, 12 Mar 2010 20:57:34 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11980 http://www.izlesene.com/video/muzik-kira...um/1453162]]> http://www.izlesene.com/video/muzik-kira...um/1453162]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11979 Fri, 12 Mar 2010 15:28:59 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11979 Ne oldu, dedim
-Hiç, ne olsun, dedi.. Bırak her şeyi gel, dedim -Olur mu, dedi.. Hepsi hepsi bir tabak daha, dedim
-Gerek yok, dedi.. N.........eden, dedim
-Aynı tabaktan yeriz, dedi..
Bir daha sevdim...'']]> Ne oldu, dedim
-Hiç, ne olsun, dedi.. Bırak her şeyi gel, dedim -Olur mu, dedi.. Hepsi hepsi bir tabak daha, dedim
-Gerek yok, dedi.. N.........eden, dedim
-Aynı tabaktan yeriz, dedi..
Bir daha sevdim...'']]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11978 Fri, 12 Mar 2010 14:38:30 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11978 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11976 Fri, 12 Mar 2010 11:25:53 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11976
http://uploading.com/files/m8m7ambe/dersler.rar/]]>
http://uploading.com/files/m8m7ambe/dersler.rar/]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11975 Thu, 11 Mar 2010 19:04:17 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11975 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11974 Thu, 11 Mar 2010 10:42:07 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11974 http://www.izlesene.com/video/muzik-kira...igi/397010]]> http://www.izlesene.com/video/muzik-kira...igi/397010]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11973 Thu, 11 Mar 2010 10:37:57 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11973 http://www.izlesene.com/video/muzik-kira...gi/1435324]]> http://www.izlesene.com/video/muzik-kira...gi/1435324]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11972 Thu, 11 Mar 2010 10:29:49 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11972 değersizliğine verdiğin değerden utanırsın.. Bazen konuşmak dertleşmek istersin biriyle ama bazende insanların iki yüzlülüğü gelir aklına..Yine susarsın.. Bazen birinin gözlerine sa...atlerce bakmak istersin ama baktığın gözlerin senin gibi bakmadığını görünce başını çevirirsin.. Bazen aşkı buldum diye haykırmak istersin..
Bazende sesini duymak istediğin kimseyi asla yanında bulamazsın !]]> değersizliğine verdiğin değerden utanırsın.. Bazen konuşmak dertleşmek istersin biriyle ama bazende insanların iki yüzlülüğü gelir aklına..Yine susarsın.. Bazen birinin gözlerine sa...atlerce bakmak istersin ama baktığın gözlerin senin gibi bakmadığını görünce başını çevirirsin.. Bazen aşkı buldum diye haykırmak istersin..
Bazende sesini duymak istediğin kimseyi asla yanında bulamazsın !]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11971 Thu, 11 Mar 2010 09:44:10 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11971 Mükemmel bir flört döneminden sonra...... mükemmel bir evlilik yapmislar.
Birlikte mükemmel bir hayat sürmüsler.
Bu mükemmel çift karli,firtinali bir noel aksami mükemmel arabalariyla giderken yolda donmak üzere olan bir adam görmüsler.
Mükemmel çift olduklarindan adama yardim etmek için durmuslar.
Adam meger sirtinda oyuncak çuvaliyla Noel Baba'ymis.

Mükemmel çiftimiz noel aksami çocuklarin hayallerini karartmamak için noel baba ve oyuncaklarini arabaya yüklemisler.
Oyuncaklari çocuklara dagitarak yollarina devam etmisler..
Maalesef tipi artmis, araca hakim olmak zorlasmis ve mükemmel çift ve noel baba trafik kazasi geçirmisler.

kazada bunlardan yanlizca biri kurtulmus.

soru:kim kurtulmus?
cevap aşağıda
















































Yanıt:

Mükemmel kadin kurtulmus..
Herseyden önce mükemmel kadin gerçekten vardir...
Herkes bilir ki noel baba ve mükemmel erkek diye birisi yoktur...

DİKKAT : Kadinlar burada okumayi biraksinlar, onlar için yazının sonu burası!

**** erkekler DEVAM EDİP aşağıya baksınlar...






























































Eger mükemmel adam ve noel baba yoksa,
arabayi mutlaka mükemmel kadin kullaniyordur.
Bu bize kazanin nedenini ve en mükemmel kadının bile
araba kullanmak gibi bazı konularda pekte mükemmel olmadığını açiklar....

**** SADECE erkekler DEVAM ETSİNLER...
























































Şimdi eğer bir kadinsaniz ve hala bunu
okuyorsaniz, buda baska bir noktayi açiga kavusturur:
'Kadinlar hiç laf dinlemezler...']]> Mükemmel bir flört döneminden sonra...... mükemmel bir evlilik yapmislar.
Birlikte mükemmel bir hayat sürmüsler.
Bu mükemmel çift karli,firtinali bir noel aksami mükemmel arabalariyla giderken yolda donmak üzere olan bir adam görmüsler.
Mükemmel çift olduklarindan adama yardim etmek için durmuslar.
Adam meger sirtinda oyuncak çuvaliyla Noel Baba'ymis.

Mükemmel çiftimiz noel aksami çocuklarin hayallerini karartmamak için noel baba ve oyuncaklarini arabaya yüklemisler.
Oyuncaklari çocuklara dagitarak yollarina devam etmisler..
Maalesef tipi artmis, araca hakim olmak zorlasmis ve mükemmel çift ve noel baba trafik kazasi geçirmisler.

kazada bunlardan yanlizca biri kurtulmus.

soru:kim kurtulmus?
cevap aşağıda
















































Yanıt:

Mükemmel kadin kurtulmus..
Herseyden önce mükemmel kadin gerçekten vardir...
Herkes bilir ki noel baba ve mükemmel erkek diye birisi yoktur...

DİKKAT : Kadinlar burada okumayi biraksinlar, onlar için yazının sonu burası!

**** erkekler DEVAM EDİP aşağıya baksınlar...






























































Eger mükemmel adam ve noel baba yoksa,
arabayi mutlaka mükemmel kadin kullaniyordur.
Bu bize kazanin nedenini ve en mükemmel kadının bile
araba kullanmak gibi bazı konularda pekte mükemmel olmadığını açiklar....

**** SADECE erkekler DEVAM ETSİNLER...
























































Şimdi eğer bir kadinsaniz ve hala bunu
okuyorsaniz, buda baska bir noktayi açiga kavusturur:
'Kadinlar hiç laf dinlemezler...']]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11970 Wed, 10 Mar 2010 13:18:55 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11970 Sosyal Politika bilim dalını neden tanımlamak gerekir?
Sosyal Politika bilim dalını tanımlamak neden güçtür?
• Sosyal Politika ile çevresindeki başka sosyal bilim dalları arasındaki konu ve yaklaşım farklılıklarını iyi kavrayabilmek için, bu bilim dalını önce tanımlamak gerekir.
• Sosyal Politika, sosyal nitelikli politikaları konu alır. Sosyal ve politika sözcüklerinin sözlüklerdeki anlamları Sosyal Politika bilim dalını doğru olarak ifade edebilmede yetersiz kalır.
• Ayrıca, Sosyal Politika bilim dalının tanımını oluşturan kavramların anlamları, tarihsel bir süreç içinde sürekli ve köklü biçimde değişmiştir. Bu bilim dalının niteliklerini eksiksiz olarak yansıtabilecek, her dönemde geçerli bir tanım yapabilmek bu nedenle güçtür.
“Devletler ilk kez nerede, hangi dönemde ve çerçevede sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamıştır?”
• Devletler; 18. yüzyıl sonlarında önce İngiltere’de, daha sonra da Batı Avrupa ülkelerinde yaşanılan Sanayi Devrimi’nin kendine özgü ortam ve koşulları altında, sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamışlardır.
• Devletlerin sosyal nitelikli politikalar izlemeye başladığı dönemlerde Sosyal Politika, Sanayi Devrimi ile birlikte doğan ve giderek çoğalan işçi kesiminin iş ilişkileri ve yaşamında korunmasını öngören ilkeler, kamusal kararlar ve uygulamalar çerçevesinde algılanmıştır.
Sosyal politikaların kapsamı ve konuları günümüze dek süregelen dönem içinde hangi nedenlerle, nasıl değişmiştir?
• Özellikle yakın geçmişimizde teknolojik, demografik, hukuki, toplumsal, siyasal alanlarda yaşanan pek çok olay ve oluşum, izlenilen sosyal politikaların kapsam ve konularına daha önceki dönemlere göre çok daha farklı boyutlar kazandırmıştır.
• işçi statüsü altında çalışanların yanısıra, hızla gelişen hizmet ve kamu kesimlerinde bağımlı statüler altında çalışanlar ile ekonomik yönden güçsüz ve bir iş bulup çalışabilme olanakları toplumun başka bireylerine göre daha sınırlı olan ya da bu olanaktan tümüyle yoksun bulunan kesimler de bu politikaların kapsamı içinde yer almışlardır.
• Sosyal politikaların kapsamındaki sürekli genişleme, konularının da zamanla çoğalmasına yol açmıştır.
• Sosyal politikaların konuları; iş ilişkileri ve yaşamı ile sınırlı olmaktan çıkıp, toplumdaki tüm bireylerin yaşamları boyunca ve hatta öldükten sonra bile sorumluluklarını üstlenen bir çeşitlilik kazanmıştır.
Sosyal Politika bilim dalı nasıl tanımlanabilir?
• Sosyal Politika; toplumun bağımlı çalışan, ekonomik yönden güçsüz ve özel olarak esirgenmesi gereken kesimlerinin korunmalarını öngören politikaları konu alan bir sosyal bilim dalı olarak tanımlanabilir.
• Sosyal Politika’yı, bireylerin gerek iş ve gerekse toplumsal yaşamları içinde karşılaştıkları ya da karşılaşabilecekleri tüm olumsuzluklara karşı korunup, gerektiğinde ise bakılıp, gözetilmelerini öngören politikaları üreten, sorgulayan ve uygulayan sosyal bilim dalı olarak da tanımlayabiliriz.
Sosyal Politika bilim dalı ile kurulu siyasal ve ekonomik düzen arasında bir ilişkisi kurulabilir mi?
Bu bilim dalının akademik temelleri ne zaman, kimler tarafından, hangi ülkede atılmıştır?
• Sosyal Politika bir ülkenin salt ekonomik düzenine,gelişmişlik düzeyine ya da yönetim biçimi doğrudan bağlı bir bilim dalı olarak irdelenemez.
• Sosyal Politika bilim dalının akademik temelleri Alman bilim adamları tarafından Almanya’da, 19. yüzyıl’ın sonlarında atılmıştır.
• Sosyal Politika göreli olarak genç bir disiplindir. Bilimsel rüştünü kanıtlayıncaya dek konuları, kendisinden daha önce doğup, gelişmiş başka sosyal bilim dalları kapsamında görülüp, irdelenmiştir.
• Bu bilim dalını ifade eden Sosyal Politika adı, özellikle Avrupa ülkelerinde benimsenerek, bilimsel literatüre yerleşmiştir.
Sosyal Politika bilim dalına önem kazandıran özellikleri nelerdir?
• Sosyal Politika, konu aldığı politikaların kapsamında bulunan kesimlerin salt sayısal çoklukları nedeniyle değil, nitelikleri nedeniyle de önem taşır.
• Sosyal devlet ilkesi; herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışını ifade eder. Toplumdaki bireylerin hiçbir ayrım gözetmeksizin ekonomik ve sosyal tüm haklara sahip kılınmalarını, bu hakları özgürce kullanabilmelerini hukuken güvence altına almakla kendini yükümlü gören devlet hukuk devleti ilkesini benimsemiş sayılır.
• izlenilen sosyal politikaların gelişmişlik düzeyi, bir devletin sosyal devlet ilkesini benimsemiş olmasının da bir ölçütü olarak gösterilebilir.
Sosyal Politika ile Sosyal Politika'ya Yakın Bilim Dalları Arasındaki Yaklaşım Farklılıkları
Sosyal politikalar hangi kurum ve kuruluşlarca taşınır?
• Sosyal Politika, sosyal nitelikli kamusal politikaları konu alan bir sosyal bilim dalıdır. Bu nedenle başka kamusal niteliği olan politikalar gibi devlet eli ve denetimi altında sürdürülür.
• Yerel yönetimler ile kar amacı gütmeyen gönüllü kuruluşların izleyecekleri sosyal içerikli politikalar,sosyal politikaları destekleyerek, güçlendirir.
Sosyal politikalar ulusal ve uluslararası bağlamda neden ve nasıl ayrımlaştırılabilir?
• Bir ülkenin ekonomik, sosyal, yönetsel ve kültürel koşulları, o ülkede izlenilen sosyal politikalara ulusal bir kimlik kazandırır.
• Yönetim biçimi, ekonomik gelişmişlik düzeyi ve düzeni ne olursa olsun her ülkenin izlediği kendine özgü sosyal politikaları vardır.
• Sosyal politikaların uluslararası kaynakları, günümüzde ulusal sosyal politikaları büyük ölçüde yönlendirip, biçimlendirmektedir.
Sosyal politikalarla ulaşılmak istenilen hedeflere, nasıl varılabilir?
• Sosyal politikalarla varılmak istenilen hedeflere ancak, sosyal planlama, hukuk normları, bu bilim dalına özgü sistemler, teknikler, bu amaçla yapılandırılan çeşitli kurum ve kuruluşlar aracılığıyla ulaşılabilir.
Sosyal politikalar hangi kaynaklardan finanse edilir?
• Sosyal politikalar, ağırlıklı olarak devlet bütçesinden ayrılan paylarla finanse edilir.
• Başta yerel yönetimlerin bütçeleri olmak üzere, parasal nitelikli yaptırımlar, belirli bir amaca ayrılmış özel vergiler, harçlar, şans oyunlarının gelirleri, bağışlar, uluslararası kuruluşlardan alınan çeşitli yardımlar da sosyal politikaların kaynakları arasında yer alır.
Sosyal Politika ile Ekonomi, Hukuk, Endüstri ilişkileri ve insan Kaynakları Yönetimi disiplinleri arasında nasıl bir benzerlik ve hangi farklılıklar bulunur?
• Sosyal Politika sosyal bir bilim dalıdır. Bu nedenle de konusu insan, bir başka deyişle toplum olan başka sosyal bilim dalları ile aynı sistematik içinde yer alır. Sosyal Politika, konu aldığı politikaların kamusal niteliği nedeniyle, yine kamusal nitelikli politikaları konu alan başka sosyal bilim dalları ile de benzeşir. Ayrıca, aynı ya da benzer konuları olması yüzünden bu bilim dalının bazı sosyal bilim dalları ile özel bir yakınlığı da vardır. Kapsamında bulunan konulara, kendine özgü yöntemlerle yaklaşırken, komşu bilim dallarının bilgi ve verilerinden büyük ölçüde yararlanır.
• Ancak, bu bilim dallarının konuları ve yaklaşımları arasında önemli farklılıklar vardır. Bu nedenle de, Sosyal Politika ile bu bilim dalının çevresinde bulanan sosyal bilim dalları arasındaki yakınlık, Sosyal Politika’nın akademik yetkinliğini kanıtlamış, bağımsız bir sosyal bilim dalı olma özelliğini ortadan kaldırmaz.
• Ekonomi’nin konusu, ekonomik nitelikli olaylar ve oluşumlardır. Ekonomi bilminin alt dallarından birisi olan Ekonomi Politikası, ekonomik nitelikli belirli bir hedefe ulaşabilmek doğrultusunda alınabilecek kamusal politikaları, bir başkası olan Çalışma Ekonomisi ise spesifik olarak işgücünü bir üretim faktörü olarak ele alarak inceler.
• Hukuk kurallarını konu alan Hukuk Bilimi, Sosyal Politika’nın yarattığı ilkelerin hukuki düzenlemeler aracılığı ile uygulamaya konulabilmesi doğrultusunda bir araç niteliği taşır.
• Endüstri ilişkileri, ya da Endüstriyel ilişkiler, örgütlü iş gören ve işveren ile devlet arasındaki ilişkileri bir sistem bütünlüğü içinde irdeleyen bir disiplindir.
• Bir işletmede çalışanların tümü, o işletmenin insan kaynağını oluşturur. İnsan Kaynakları Yönetimi, bu kaynağın işletmenin stratejik hedefleri doğrultusunda en etkili ve verimli biçimde nasıl değerlendirileceğini ele alarak inceler. Bu çerçevede insan Kaynakları Yönetimi disiplini; işletmenin gereksinim duyduğu işgücünün sağlanılmasından geliştirilmesine, en üst düzeyde motive edilmesinden tatmin edilmesine dek uzanan geniş bir
Sosyal Politikaların Tarihsel Gelişimi
Hangi koşullar altında oluşan ortam işçi kesiminin doğmasına yol açmıştır?
• Sanayi Devrimi’nin koşulları altında oluşan ortam, işçi kesiminin doğmasına yol açmış, bu kesimin iş ilişkileri ve yaşamında korunma zorunluluğunun duyulması ile devletler sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamışlardır.
• Sanayi Devrimi’ne dek süregelen dönemlerde de köleler, sefler, yamaklar, çıraklar, imalathane çalışanları, askerler, tutsaklar, gönüllüler gibi çalışma yaşamında yer alıp, ekonomik faaliyetlerde bulunan kişiler olmuştur. Ancak bu statüler altında çalışanların işçi sınıfının köklerini oluşturdukları söylenemez.
Sanayi Devrimi hangi alanda yaşanılan gelişmelerle, hangi ülkede, ne zaman yaşanılmıştır?
• Sanayi Devrimi; buhar, elektrik, gaz gibi keşfedilen yeni enerji güçlerinin, üretim sürecine uyarlanması ile birlikte 18. yüzyılın ikinci yarısında ingiltere’de yaşanılmıştır
Sanayi Devrimi’nin koşulları üretim sürecini nasıl etkilemiştir?
• Öncesine göre daha hızlı, daha çok, daha çeşitli, daha düzgün (standart ), daha ucuz üreten makineler, insan ve hayvanın kas gücünün, doğa gücünün ya da bu güçlere dayalı mekanik düzenlemelerin yerini alarak kurulan ilk fabrikalarda kullanılmaya başlanmıştır.
• Sanayileşmenin gelişip, yaygınlaşması ile fabrikalarda çalışan işçilerin sayıları hızla çoğalmış ve önceki dönemlerinde var olmayan yeni bir toplumsal kesim oluşmuştur.
Sanayi Devrimi’nin ardından çalışma koşulları giderek neden ağırlaşmış ve yaşanılan olumsuzluklar neden çalışma yaşamı ile sınırlı kalmamıştır?
• Fabrika sahiplerinin, aşırı kâr etmeye ve kapital (sermaye) birikimine yönelmeleri, maliyet içinde işgücü payının azaltılmasına yönelik uygulamalara yol açmış, bu yüzden de çalışma koşulları giderek ağırlaşmış, işgücünün demografik yapısını değiştirmiştir.
• Çalışma koşullarının giderek ağırlaşması ile çocuk ve kadınların fabrikalarda yaygın ve yoğun biçimde acımasızca kullanımının, toplumsal yaşamın her alanına olumsuz yansımaları olmuş ve büyük çalkantılara yol açmıştır.
Sanayi Devrimi’nin yaşanıldığı dönemde geçerli ekonomi felsefesi ve kurulu hukuk düzeni, yaşanılan olumsuzluklara neden engel olamamıştır?
• Sanayi Devrimi’nin yaşanıldığı dönemde geçerli klasik liberal düşünceler, devletin ekonomik yaşama katılım ve karışımına karşıydı. Bu nedenle de devletler, giderek ağırlaşan çalışma koşullarına karşın, iş ilişkileri ve yaşamını düzenlemek gereksinimi duymamıştır.
• Kurulu hukuk düzeninin dayalı olduğu hukuki eşitlik ve sözleşme serbestisi ilkeleri, fabrika sahipleri ile işçilerin nitelikleri ve içinde bulundukları koşullar nedeniyle yaşanılan olumsuzluklara engel olamamıştır.
Sosyal nitelikli ilk politikalarla kimlerin, hangi alanda, neden ve nasıl korunması öngörülmüştür?
• Sanayi Devrimini yaşayan ülkelerde devletler; işçileri, iş ilişkileri ve yaşamında hukuki düzenlemelerle koruyabilmek için, sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamışlardır.
Sosyal Politikaların Türrkiye'deki Tarihsel Gelişimi
Osmanlı imparatorluğu’nda sosyal nitelikli politika arayışları, hangi dönemde, hangi koşullar altında hangi alanlarda başlamış ve sürmüştür?
• 19. yüzyıl ortalarına dek, ekonomik ve mesleki yaşam üzerinde, pek çok Avrupa ülkesinde olduğu gibi Osmanlı imparatorluğu’nda da esnaf örgütleri etkili olmuştur. Osmanlı imparatorluğu, Tanzimat döneminde sanayileşmeye başlamıştır. Ancak imparatorluğun içinde bulunduğu ağır ekonomik, toplumsal ve siyasal koşullar nedeniyle ulusal sanayii, Cumhuriyet Dönemi’ne dek önemli bir gelişme gösterememiştir.
• imparatorluk önce, Ereğli maden ocaklarında çalışan işçilerin mesleki yönden korunmasını öngören politikalara pozitif hukuk kuralları ile işlerlik kazandırmıştır.
• Daha çok İstanbul ve çevresindeki sanayi işletmelerde, sanayinin gelişmesine koşut biçimde, yavaş bir hızla çoğalan işçi kesimi, 19. yüzyılın son çeyreğinde dernekler çatısı altında örgütlenmeye başlar. Meslek örgütlerinin, daha çok ödenemeyen işçi ücretlerini alabilmek için başlattıkları işi bırakma eylemlerinin çoğalması, 20. yüzyıl başlarında yürürlüğe giren bir kanun ile yasaklanmalarını yol açmıştır.
• Duyulan sosyal güvenlik gereksinimlerini karşılayabilmek için, 19. yüzyıl sonlarında çeşitli nizamnamelerle kurulan biriktirme ve yardım sandıklarından yararlanılmıştır.
Sosyal politikaların Batı Avrupa ülkeleri ile Osmanlı imparatorluğundaki tarihsel gelişimleri arasında hangi benzerlikler ve farklılıklar bulunur?
• Osmanlı imparatorluğu’nda sanayileşme süreci hızlı ve yaygın bir gelişme göstermemiş, Sanayi Devrimi’nin nesnel koşulları oluşmamıştır. İmparatorluk 19. yüzyılın ortalarından başlayarak, Batı Avrupa ülkelerinden yaklaşık 100 yıl sonra sanayileşmeye başlamıştır. Sanayi Devrimi’ni yaşayan ülkelerde dokuma kesimi ilk sanayileşen alan olmasına karşın, Osmanlı imparatorluğu’nda sanayileşme önce maden ve savaş donatım kesimlerinde başlamıştır. Osmanlı imparatorluğunda sanayileşme sürecinde yoğun biçimde çocuk ve kadın işgücü kullanılmamıştır. Sanayi Devrimini yaşayan ülkelerde ulusal sanayii kurulup, gelişirken, Osmanlı imparatorluğunda sanayileşme hareketleri yabancı sermaye ile işletmeler tarafından başlatılmıştır. Ülkemizde, önce Ereğli maden ocaklarında çalışan işçilerin korunmasını öngören politikalara pozitif hukuk kuralları ile işlerlik kazandırırken, Batı Avrupa ülkelerinde daha çok çalıştırılma yaşı ile çocuk ve kadın işgücü kullanımının sınırlandırılması ve çalışma süreleri gibi alanlar öne çıkmaktadır. Sanayi Devrimini yaşayan ülkelerde devletler, işçilerin ve onları destekleyen kesimlerin oluşturdukları büyük bir baskı gücünün etkisi ile yönelmek zorunda kalmışlardır. Oysa ki, ülkemizde böyle bir baskı gücü oluşmamış, yani hak kazanma mücadeleleri yaşanmamış, politikalar daha çok üst yönetimlerin iradeleri ile yönlenip, biçimlenmiştir.
• Batı Avrupa ülkeleri ile Sanayi Devrimi’ni yaşamadan sanayileşmeye başlayan ülkemiz arasında bazı benzerlikler de vardır. Örneğin; sosyal nitelikli politikalara önce işçi statüsü altında çalışanlar konu olmuşlardır. Sosyal politikalar ile sanayileşme süreci arasında bir koşutluk varolmuş ve bu politikalara daha çok pozitif hukuk kurallarından yararlanarak işlerlik kazandırılmıştır.
Türkiye’de Cumhuriyet Dönemi’nde sosyal politikalar; hangi koşullar altında izlenilmeye başlanmış ve nasıl gelişmiştir? Bu politikaların özellikleri nelerdir?
• Cumhuriyet döneminde devlet, önce yine Zonguldak ve Ereğli maden ocaklarında çalışan işçilerin korunmasını öngören politikalara hukuk kuralları ile işlerlik kazandırmıştır.
• 1929 Ekonomik Bunalımı’ndan sonra Batı toplumlarınca benimsenen planlı, karma ekonomi modeli ve dayandığı sosyal devlet anlayışı, Türkiye için bir örnek oluşturmuş, bazı hukuki düzenlemeler böyle bir ortam içinde işlerlik kazanmıştır.
• Türkiye’de sosyal nitelikli politikalar, 2. Dünya Savaşı’nın hemen ardından, kapsam ve içerik yönünden hızla gelişmeye başlar.
• 1950’li yıllarda, 1945-1950 yılları arasında gerçekleştirilenler kadar önemli ve hızlı olmasa da, bazı yeni adımların atılarak gelişmelerin sürdüğü görülür.
• Türkiye’de sosyal politikaların gelişimi 1960’lı yıllarda yeniden ivme kazanmıştır.
• 1970’li yıllarda yaşanılan siyasal ve ekonomik sorunlar,sosyal politikalar yönünden pek çok olumsuzluğu beraberinde taşımıştır.
• Türkiye’de ekonomik sorunların giderek çoğalarak kronikleşmesi, sosyal politikaların yeterince önemsenip,gereğince gelişebilmesini engellemektedir.
ir.
Sosyal Politikaların Türkiye'deki Tarihsel Gelişimi
Ulusal ve uluslararası sosyal politika kavramları arasındaki farklılıklar nelerdir?
• Uluslararası kuruluşlar tarafından benimsenen sosyal nitelikli ilkeler ve yaratılan kurallar, yaşadığımız dönemde ulusal sosyal politikalara büyük ölçüde yön vermektedir. Her alanda yaşanılan entegrasyon süreci, bu yöndeki gelişmeleri uyararak, sosyal politikaların uluslararası kaynaklarına daha da önem kazandırmaktadır.
• Uluslararası sosyal politikaların dayalı olduğu ilkeler ve kurallar, ulusal sosyal politikalar için bir kaynak oluşturur.
Uluslararası sosyal politikaların doğup, gelişmesine hangi nedenler yol açmıştır?
• Ülkeler arasında rekabet eşitliğini sağlamak, uluslar arası kamuoyunun baskısı, devletlerin siyasal yaklaşımları, kendi kendine yardım hareketlerinin uluslararası düzeyde kurumlaşması, sosyal politikaların uluslararası kaynaklarına duyulan gereksinim sosyal politikaların uluslararası boyutlar kazanmasında etkili olmuştur.
Uluslararası sosyal politikalar günümüze dek süregelen dönem içinde, hangi koşullar altında, nasıl gelişmiştir?
• Sosyal politikaların uluslararası normlarını oluşturabilmek doğrultusundaki ilk girişimler, bireysel nitelikte olmuş ve olumlu bir sonuç vermemiştir.
• Bu alanda yapılan bireysel girişimleri, bazı devletler tarafından başlatılan resmi çalışmalar izlemiş, ancak bu çabalardan da olumlu sonuçlar alınamamıştır.
• Uluslararası bir meslek kuruluşunun, çeşitli devletler katında sürdürdüğü çalışmalar, sosyal politikaların ilk uluslararası normlarının dağılmasında etkili olmakla birlikte, bu yönde somut adımlar ancak 1.Dünya Savaşı’nın ardından atılabilmiştir.
Uluslararası sosyal politikaları taşıyan kuruluşlar arasında Uluslararası Çalışma Örgütü, hangi özellikleri ile öne çıkarak önem kazanır?
• Uluslararası sosyal politikaların ilkelerini ve kurallarını yaratıp, geliştirmek, bu normlara evrensel düzeyde işlerlik kazandırmak, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün doğrudan görev alanına girer. Bu özelliği nedeniyle Örgüt, başka uluslararası kuruluşlardan ayrılır.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün organları ile bu organların işlevleri nelerdir?
• Uluslararası Çalışma Konferansı, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün yasama organıdır. Örgüt’ün Sözleşme ve Tavsiye niteliğindeki kararları Konferans tarafı ndan alınır.
• Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Yönetim Kurulu, yürütme organı işlevi görür.
• Uluslararası Çalışma Örgütü’nün, teknik ve sosyal alanlarda görev yapan iki alt uzman kuruluşu bulunur. Bu enstitü ve merkez, Uluslararası Çalışma Bürosu olarak adlandırılan, Örgüt’ün bir başka organına bağlıdır.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Sözleşme ve Tavsiye niteliğindeki kararları, örgüte üye devletler yönünden neden önem ve değer taşır? Bu kararlar arasındaki farklılıklar nelerdir?
• Uluslararası Çalışma Örgütü, oluşturduğu normlara ilişkin kararlar alırken, üye devletlerin koşullarını göz önünde tutar. Örgüt’e üye devletler, Tavsiye niteliğindeki kararlardan dilerlerse yararlanırlar.
• Üye devletlerin; Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmelerini, Örgüt’ün statüsünde belirtilen koşullara uygun olarak onaylayıp, uygulamaya koymak yönünde, Örgüt’e üye olmaktan kaynaklanan bir yükümlülükleri bulunur.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün denetim süreci nasıl işler ve sonuçlanır? Örgütün bu bağlamda bir etkinliğinden söz edilebilir mi?
• Uluslararası Çalışma Örgütü, üye devletleri, genel ve özel olarak denetler.
• Örgüt, sürdürdüğü denetimlerin sonuçlarını, uluslar arası kamuoyuna katında dile getirir.
İstihdam Politikaları
Sosyal politikaların, işsizlikle savaşım politikaları içindeki yeri ve işlevi nedir?
• Ekonomi politikaları ile birlikte ve uyumlu biçimde sürdürülmesi gereken sosyal politikalar, sorunun sosyal sakıncalarını önleyebileceği gibi, çözümüne
de küçümsenemeyecek katkılar sağlar.
işsizlik; bireysel ve toplumsal yönden hangi olumsuzlukları beraberinde taşır?
• Gelir sağlayabilecekleri bir işte çalışmaları, bireylerin fiziksel ve sosyal yönden var olabilmelerinin ön koşuludur.
• işsizler, ulusal gelirin oluşumuna katkıda bulunmadan, bölüşümüne ortak olurlar.
• işsizlik; kayıtdışı isihdamı ve yeraltı ekonomisini besler, endüstri ilişkileri ve sosyal güvenlik sistemlerini yıpratır, çalışma koşullarının ağırlaşmasına yol açar, engellilerin istihdamını engeller.
işsizliğe karşı korumayı öngören sosyal politikaların dayanakları nelerdir?
• Sosyal politikaların uluslararası kaynakları; devletleri, vatandaşlarını işsizliğe karşı korumakla yükümlü görür. Bu alandaki görevleri, sosyal hukuk devleti niteliğini kazanabilmelerinin de bir gereğidir.
işsizliğe karşı istihdam politikalarının hangi araçlardan yararlanılır?
• Nüfus Politikaları, Tarım Politikaları, Yeni Bilgi ve Beceriler Kazandırma Programları,.iş Bulma Hizmetleri, iş Yaratma Politikaları, Bağımsız Çalışmaya Yönlendirme, işsizlik sigortaları, iş Hukuku Kurallarının işsizlikle Savaşım Yönünde Yapılandırılması, iş ilişkileri ve Yaşamında Esnekleşme.

7.ünite yok

Ücret Politikalarının Dayanakları ve Çerçevesi
iş süresi denilince neyi anlamak gerekir? iş süresi yönünden sosyal korunma gereksinimi hangi nedenlere ortaya çıkar ve hangi gerekçelere dayanır?
• iş süresi, işgörenin iş görme borcunu yerine getirdiği dönemsel zamanı ifade eder.
• Sosyal politikalar; işgörenlerin, iş ve dinlenme sürelerinin uzunluğu ile iş sürelerinin gün içindeki yerinin yol açabileceği sakıncaları önleyebilmek amacıyla çalışma yaşamında korunmasını hedefler.
• işgörenler için çalışmak, nasıl iş ilişkisinden kaynaklanan bir yükümlülük ise, çalışma sürelerinin uzunluğu ve gün içindeki yeri yönünden korunulmak ve dinlenmek de bir haktır. Bu hakkı güvence altına almak ise sosyal bir nitelik taşıyan devletin görevidir.
Sosyal politikalarla iş görenlerin; çalışma süreleri bakımından hangi yön ve biçimde korunmaları öngörülür?
• Normal çalışma süresinin uzunluğu, ulusal mevzuatlarla belirlenir. Bu alanda getirilmiş olan hukuki düzenlemeler, normal olandan kısa ve uzun iş sürelerinin nitelendirilmesinde yardımcı olur.
• Bazı işlerin yürütüm koşulları, normal günlük iş sürelerinden daha kısa süre ile çalışılmasını gerektirir. Normal iş süresinden daha kısa süre ile çalışılması gereken işlerde, çalışma süreleri; bu alandaki uluslararası gelişmelerin kılavuzluğunda ulusal mevzuat hükümleriyle ayrı ayrı belirlenerek, uygulamaya konulmalıdır.
• Gece dönemlerinde sürdürülen çalışmalar, taşıdıkları özellikler nedeniyle, süresi ve uygulanabilme koşulları yönünden daha katı bir koruma rejimini gerektirir.
• Zorunlu ya da olağandışı nedenlerle normal iş süresinden daha uzun süreli çalışmalar ise, ancak bazı koşullara bağlı tutularak yapılabilir. iş sürelerine ilişkin düzenlemeler, esnek çalışma biçimleri yönünden nasıl bir anlam taşır?
• Esnek çalışmaların çeşitliliği ve özellikleri arasındaki farklılıklar, çalışma yaşamının iş süreleri yönünden, her esnek çalışma biçimi için ayrı ayrı ve ayrıntılı hükümlerle düzenlenmesini gerektirir. Bu nedenle de, iş görenlerin iş süreleri yönünden korunmasını öngören politikaların biçimlenip, işlerlik kazanabilmesi zorlaşır. Ayrıca, esnek çalışma biçimleri için getirilecek hukuki düzenlemelerin salt yaratılmasında değil, uygulamaların denetlenmesinde karşılaşılabilecek sorunları aşmanın önemi de gözden ırak tutulmamalıdır. Sosyal politikalarla iş görenlerin, dinlenme süreleri bakımından hangi yön ve biçimde korunmaları öngörülür?
• işgörenler hafta tatili, genel tatil günleri ile yıllık izin dönemlerinde çalıştırılmaz. Ancak çalıştırılmış gibi kendilerine ücret ödenir. Bu bağlamda dinlenme hakkı, şahsa bağlı bir hak niteliği taşır.
Ücret Politikaları
Eşit işe, eşit ücret ödenmesi ilkesi, nasıl bir anlayışı ifade eder? ilkeye işlerlik kazandırabilmek, hangi koşulların varlığını gerektirir ve bu alanda hangi güçlüklerle karşılaşılır?
• Eşit işe eşit ücret ilkesi; aynı işyerinde, eşit değerde işlerde, aynı verimle çalışanların ücretleri arasında bir farklılık gözetmeme düşüncesini ifade eder. Aynı nitelikteki iş kavramının açık olarak ifade edilebilmesi yönünde karşılaşılan güçlükler, bu alanda güncel bir tartışma ortamının oluşmasına yol açmaktadır.
Belirlenen ücretin reel değeri, fiyat yükselişleri karşısında hangi yol ve yöntemlerden yararlanarak, nasıl korunabilir?
• Enflasyon oranlarının yüksek seyrettiği ülke ve dönemlerde, saptanmış olan ücretlerin gerçek satın alma gücünü korumak, gereksinim olmaktan da öte bir zorunluluk haline gelir.
• Bu alanda; iş sözleşmeleri, mevzuat hükümleri, fiyat ve ücretlerin dondurulması yöntemi, toplumsal anlaşmalar, otomatik endeksleme yöntemi gibi araçlarından yararlanılır.
En az ücret düzeyinin ülke genelinde belirlemesi neden önem taşır? Asgari ücreti, başka ücret düzenlemelerinden ayıran özellikler nelerdir? Asgari ücretler hangi kurumlar tarafından, hangi ölçüt ya da göstergelerden yararlanılarak, nasıl saptanır?
• Sosyal ücret anlayışının bir gereği olarak, bağımlı statüler altında çalışanların ve bakmakla yükümlü bulundukları kişilerin sosyoekonomik gereksinimlerini asgari düzeyde karşılayabilmelerine yetecek ücret miktarı hukuki düzenlemlerle belirlenerek güvence altına alınır.
• Asgari ücret taraşar açısından bağlayıcı bir ücret düzenlemesidir. işgörenin ve işin nitelikleri göz önünde tutularak belirlenmez. Tüm bağımlı statüler altında çalışanları kapsamanın ötesinde, parasal nitelikli bazı yaptırımlar ile ikramiye ve tazminatların hesaplanmasında bir gösterge olarak seçilir. Asgari ücret düzenlemesi, ulusal gelirin adil biçimde yeniden dağıtılabilmesi doğrultusunda bir sosyal politika aracıdır. Asgari ücretler, ülke genelinde sosyoekonomik bağlamda, mikro ve makro açıdan pek çok göstergeyi etkiler.
• Çeşitli ülkelerde asgari ücretler, farklı kurum ya da kuruluşlar tarafından, farklı yöntemlerle belirlenir.
Asgari ücretlerin ulusal düzeyde belirlenmesi yönünde bir anlayış giderek yaygınlaşmaktadır. Ücretler; ödenme biçimi, yeri ve dönemi yönünden nasıl korunulmalıdır?
• iş görme karşılığında ödenen kök ücret parasal bir nitelik taşır. Ücret, bir ülkede geçerli para birimi ile işgünleri ve işyerlerinde ödenir. Ücretlerin düzenli olması gereken ödenme dönemi en çok 1 ay’a dek uzatılabilir.
Ücretin neden belgelenmesi gerekir? Ücreti belgeleme va belgeleri koruma alanında yükümlülük kime aittir?
• Doğabilecek ihtilaşarda bir kanıta duyulacak gereksinim nedeniyle, ücret niteliğindeki ödemelerin belgelenmesi ve bu belgelerin işveren tarafından korunması gerekir
Sakatların ve Eski Hükümlülerin Çalışma Yaşamında Korunması
Kimlere engelli, sakat ve eski hükümlü denilir?
• Bazı özeliklerinden ya da toplumun sosyo-ekonomik koşullarından kaynaklanabilen nedenlerle, toplumsal yaşamda yer alıp, uyum gösterebilmelerinde bir sınırlılık ya da olanaksızlık bulunan kişiler engelli olarak nitelendirilir.
• Fiziksel ya da düşünsel yetenekleride bir eksiklik, bozukluk ya da yoksunluk bulunan kişilere sakat denilir.
• Yargı kararı ile kesinleşen hürriyeti bağlayıcı cezasını tamamlayarak cezaevinden çıkan kişi eski hükümlü olarak nitelendirilir.
Sakatlara ve eski hükümlülere yönelik sosyal politikalar nasıl gelişmiştir?Bu politikaların temelinde hangi nedenler bulunur? Dayanakları nelerdir?Bu politikaların başarısını hangi koşullar belirler?
• Sakatlar 19. yüzyıl’ın sonlarında, özel ve temel eğitim gereksinimlerinin karşılanabilmesi doğrultusunda sosyal politikalara konu olmaya başlamışlardır. 1. Dünya Savaşı’ndan sonra tıbbi ve mesleki rehabilitasyon hizmetleri, 2. Dünya Savaşı’nın ardından da istihdam edilebilmeleri bu politikalar kapsamında öne çıkmıştır. Yaşadığımız dönemde ise, sakatlara ve eski hükümlülere yönelik sosyal politikalar, sakatların istihdam edilmelerini ve iş ilişkileri ile yaşamının sakatlar yönünden özel olarak düzenlenmesini öngörür.
• Sakatların ve eski hükümlüler; sayısal çoklukları ekonomik açıdan taşıdıkları değer, sağlanabilecek psikolojik ve sosyal yararlar nedeniyle sosyal politikalara konu olurlar. Bu yönde getirilecek bir koruma rejimi, ahlaki ve hukuki bir sorumluluğun da gereğidir.
• Sosyal politikaların ulusal ve uluslararası kaynakları da, sakatların ve eski hükümlülerin korunmasını öngörür.
• Sakatların ve eski hükümlülerin korunabilmesi; bir ülkenin ekonomik gelişmişlik düzeyi, işgücü piyasasının koşulları, sosyal yaklaşımları ve kurulu hukuk sistemi ile yakından ilişkilidir.
Sakatlar ve eski hükümlüler çalışma yaşamını hangi alanlarda, nasıl korunmalıdır?
• Sakatlar ve eski hükümlüler kendi işlerini kurup, bağımsız çalışmaya yönlendirilebilir. Ancak, özellikleri ve bağımsız çalışmanın koşulları nedeniyle bu yöndeki uygulamalardan sakatların ve eski hükümlülerin yararlanabilmeleri güçtür.
• Sakatların çalışma yaşamında korunması, işe yerleştirilmeden önce başlar. işe yerleştirilme aşamasında devam eder. işe yerleştirmelerinden sonra de süre giderek tamamlanır. Birbirini izlemesi gereken bu sürecin her aşamadaki başarısı, bir sonrakini etkiler.
• Sakatlar ve eski hükümlülerin çalışma yaşamında bağımlı bir statü altında yer almasına yardımcı olan çeşitli yol ve yöntemlerden yararlanılır.
Kadınların Çalışma Yaşamında Korunması
Kadınların korunmalarına yönelik sosyal politikalar, tarihsel gelişim süreci içinde nasıl oluşup, gelişmiştir?
• Sanayi Devrimi ile birlikte yaygın ve yoğun biçimde çalışma yaşamında yer almaya başlayan kadınların önceleri, daha çok biyolojik özellikleri göz önünde tutularak çalışma yaşamında özel olarak korunmaları öngörülmüştür. iş Hukuku’nun genel nitelikteki koruyucu hükümlerinden yararlanan kadın işçilere, yürürlüğe konulan buyurucu nitelikteki hukuk kuralları ile özel bir koruma rejimi de yaratılmıştır. Bu bağlamda kadın işçilere haklı(meşru) olarak nitelendirilebilecek, hukuki bir ayrıcalık getirilmiştir.
• Kadın işçilerin çalışma yaşamında analık durumları nedeniyle korunabilmelerine yönelik sosyal politikalar ve bu politikalara işlerlik kazandıran hukuki düzenlemeler ise daha sonra, 19. yüzyılın son çeyreğinde uygulamaya konulmuştur.
• Kadın erkek arasında sağlanılmak istenilen eşitlik hedefine, kadınların salt biyolojik ve genetik özellikleri nedeniyle korunmaları yolu ile varılamayacağının anlaşılmıştır. Böylece hukuk sistemlerinin kadın ve erkek arasında mutlak eşitliği sağlayabilecek biçimde yeniden yapılanmasına yönelik politikalara işlerlik kazandırılmaya başlanmıştır.
• Çalışma yaşamının kadınlar yönünden özel olarak düzenlemesi ve mutlak eşitlik ilkesi, kadınlara yönelik açık (dolaysız) ayrımcılığın ortadan kaldırılabilmesinde belki yeterli olmuştur. Ancak, ayrımcılığın büyük bölümünü oluşturan örtülü (kapalı, dolaylı) ayrımcı uygulamaların bu yön ve biçimdeki politikalarla giderilemeyeceği yaşanılan deneyimlerle zamanla görülmüştür. Böylece, “olumlu ayrımcılık” (affirmative action) olarak adlandırılan yeni ve önceki aşamalardakilere göre daha radikal araçları içeren sosyal politikalara yönel inmiştir.
Çalışma yaşamında kadınlar hangi nedenlerle korunulurlar?
• Kadınların çalışma yaşamında yer almalarının ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerden mikro ve makro bağlamda yararları vardır. Kadınların iş ilişkileri ve yaşamında karşılaşabilecekleri engelleri aşabilmelerine yardımcı olmak ve çalışma haklarını korumak da bu politikaların hedefleri arasında yer alır. Kadınların çalışma yaşamında korunmasını öngören sosyal politikalar hangi hukuki dayanaklara sahiptir?
• T.C. Anayasası’nın 50. maddesinde yer alan hükümler, ulusal sosyal politikamızın hukuki temelini oluşturur. Bu hükümler doğrultusunda kadınların çalışma koşullarının biyolojik ve genetik özellikleri göz önünde tutularak özel olarak düzenlenmesini öngörmektedir. Nitekim, ülkemizde yürürlükte bulunan iş kanunları ile çalışma yaşamı Anayasa’nın hükümleri doğrultusunda kadınlar yönünden özel olarak düzenlenmiştir. 4857 sayılı iş Kanunu ayrıca, cinsel kökenli ücret ayrımcılığını engelleyen hükümleri de içerir.
• Kadınların korunması, sosyal politikaların uluslar arası kaynakları içinde de önemli bir yer tutar. BM, UNESCO, AB, AK, OECD gibi çeşitli uluslararası kuruluşun kararları, belgeleri, pek çok ülkenin taraf olduğu sözleşmeleri kadınların korunmasına yönelik ilkeler ve normlar içerir.
Sosyal politikalar, kadınlar çalışma yaşamının hangi alanlarında, hangi yön ve biçimde korunmasını öngörür?
• Biyolojik ve genetik özellikleri gözönünde tutularak kadınların yer ve su altındaki işlerde, gece dönemlerinde, ağır ve tehlikeli olarak nitelendirilen işlerde çalıştırılmaları buyurucu nitelikteki hukuki düzenlemelerle engellenir.
• Kadınların analık durumları nedeniyle çalışma yaşamında korunmaları, doğumdan önce başlar ve doğumdan sonra da sürer.
• Kadınların çalışma yaşamında ayrımcılığa karşı korunmasında hukuki eşitliği öngören ve kadınlardan yana ayrımcılık gözeten hukuki düzenlemelerden birlikte yararlanılır
Çocukların ve Gençlerin Çalışma Yaşamında Korunması
Sosyal politikalar yönünden çocuk ve genç sözcükleri, hangi kesimleri ifade eder?
• En az çalıştırılma yaşının altında bulunanlar çocuk işgücü olarak ifade edilebilir. Genç işgücü denilince yaşları en az çalıştırılma yaşı ile fiziksel, düşünsel gelişme süreci ve zorunlu eğitim süresinin tamamlandığı yaş arasında olanları anlamak gerekir.
• Çocuk ve genç işgücünü nitelendiren yaş dışında başka ölçütlerin de bulunması, bu bağlamda standart ortak bir normun yaratılabilmesini güçleştirmektedir.
Çocuklar ve gençler çalışma yaşamına nasıl girmişler ve bu kesimin korunmasını öngören politikalar günümüze dek hangi yön ve biçimde gelişmiştir?
• Çocuk ve genç işgücü; tüm dünyada, her dönemde, özellikle tarım kesiminde ekonomik yaşam içinde yer almıştır, Ancak bu kesim, işçi statüsü altında çalışma yaşamına Sanayi Devrimi'nin kendine özgü koşulları altında girmiştir.
• Sosyal politikaların uluslararası ilke ve kuralları; iş ilişkileri ve yaşamının, çocuklar ve gençler yönünden özel olarak düzenlenmesini öngörür.
Çocukların ve gençlerin neden korunması gerekir?
• Fiziksel ve düşünsel gelişmelerini sağlıklı olarak tamamlayabilmeleri, temel ve mesleki eğitim hizmetlerinden en üst düzeyde yararlanabilmeleri için çocuklar ve gençler çalışma yaşamı içinde özel olarak korunurlar.
• Çocuk ve genç işgücünün hem toplumsal yaşam ve hem de iş ilişkileri ile yaşamında korunması devletin sorumluluk alanına girer. Ancak, işverenler de bu alanda sosyal bir sorumluluk taşırlar.
Çocukların ve gençlerin korunmasını öngören politikalar, hangi ulusal ve uluslararası kaynaklara dayanır?
• T.C. Anayasası’nda yer alan ilkeler, ülkemizde çocukların ve gençlerin çalışma yaşamında korunmasına yönelik ulusal sosyal politikaları yönlendirip, biçimlendirmektedir. Bu hedef doğrultusunda getirilmiş olan ilkeler ve normlar, sosyal politikaların uluslararası kaynakları içinde de geniş bir yer tutar.
Çocuklar ve gençler çalışma yaşamının hangi alanlarında, hangi yön ve biçimde korunmalıdırlar.
• En az çalıştırılma yaşının altında bulunan çocuklar; mutlak bir çalıştırma yasağı kapsamında hiç bir statü altında ve hiç bir işte çalıştırılamazlar.
• Sosyal politikalar; gençlerin yer ya da su altında, gece dönemlerinde sürdürülen, ağır ve tehlikeli olarak nitelendirilen, akord ücret sistemlerinin, fordist üretim tekniklerinin kullanıldığı işlerde, ahlaki yönden çalıştırılmaları sakıncalı olan işyerlerinde çalıştırılmalarının ve normal iş süresinden daha uzun süreli çalışmalar içinde yer alabilmelerinin hukuki düzenlemelerle yasaklanmasını öngörür.
• Çalışma yaşamı, işin sağlık yönünden kişiye uygunluğu ve iş süreleri yönünden gençler için
Yaşlıların Bakımı, Gözetimi ve Korunması
Kimler, neden yaşlı olarak kabul edilir?
• 65 ve daha yukarı yaşlarda olanlar genel bir yaklaşımla yaşlı olarak nitelendirilir. Yaşlılara yönelik sosyal politikalara duyulan gereksinim, yaşadığımız dönemde hangi nedenlere çoğalmıştır?
• Yaşlıların sosyal politikalara konu olmalarının temelinde çeşitli nedenler bulunur. Bunların başlıcaları; nüfus yapısındaki değişim, sosyal güvenlik sistemlerindeki gelişme, aile yapısındaki değişim, ekonomik nedenler, hümaniter nedenler, demokratik yönetimlerin yaygınlaşması ve sosyal hukuk devleti ilkesinin benimsenmesi olarak sıralanabilir.
Yaşlıların bakılmalarını, gözetilmelerini ve korunmasını öngören politikaların, ulusal ve uluslar arası bağlamda hukuki dayanakları nelerdir?
• Yaşlıların korunmasını öngören ilkeler, sosyal politikaların uluslararası kaynaklarında daha çok, sosyal sigortalar kolu kapsamında irdelenmiştir.
• T.C. Anayasası’nın “Yaşlılar devletçe korunur. Yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir” hükmü ülkemizde yaşlılara yönelik ulusal sosyal politikaların temel hukuki dayanağını oluşturur. Bu hüküm doğrultusunda hazırlanıp, yürürlüğe konulan çeşitli mevzuat konunun bu bağlamda ki hukuki çerçevesini oluşturur.
Yaşlıların bakılmalarını, gözetilmelerini ve korunmalarını öngören politikalarla hangi hedeflere, hangi araçların yardımı ile ulaşılabilir?
• Yaşlılara yönelik sosyal politikalarla sosyal denge, sosyal adalet, sosyal bütünleşme ve sosyal gelişmenin sağlanması hedeflenir.
• Toplumların sosyo-ekonomik ve kültürel yapıları ile koşullarının, yaşlılara yönelik politikalar üzerinde izleri bulunur.
• Sosyal politikalarla yaşlılar; bir gelir güvencesine sahip kılınarak, istihdam edilmelerine yardımcı olunarak, çalışma yaşamında ayrımcılığa karşı korunarak, kurumsal bakım ve gözetim hizmetleri verilerek, sağlık yardım ve hizmetlerinden yararlandırılarak, sosyal hizmetler sağlanılarak korunmaya çalışılır.
Türkiye’de yaşlı nüfus hangi özellikleri taşımakta ve izlenilen sosyal politikalar hangi yönde biçimlenmektedir?
• Türkiye’de yaşlılar sayısal olarak sürekli çoğalmaktadır. Hiç evlenmemiş, boşanmış ya da eşi ölmüş yaklaşık 1 milyonu aşkın yaşlının bakım, gözetim ve korunma gereksinimi içinde olduğu düşünülebilir. Ailelerin bu bağlamdaki koruma işlevleri kentleşme ve sanayileşme sürecinde azalmaktadır.
• Türkiye’de yaşlılara yönelik politikalar, büyük ölçüde sosyal sigorta kurumları ve SHÇEK tarafından taşınmaktadır. Yerel yönetimlerin ve gönüllü kuruluşların bu politikalara katkıları çok azdır.
Çevre Politikaları
Çevre kavramı ve çevre sorunları nasıl tanımlarak, sistematize edilebilir?
• Sosyal politikalar açısından hava, toprak, su, bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerin tümü çevre olarak tanımlanır. Çevre ortamları ve koşullarından kaynaklanabilecek tüm olumsuzluklar ise çevre sorunları olarak ifade edilir.
• Çevre sorunları kirlenme, tükenme ve estetik çirkinleşme başlıkları altında sistematize edilebilir. Çevre politikaları ne zaman izlenmeye başlanmış ve bu politikalar günümüze dek süregelen dönem içinde nasıl gelişmiştir?
• Çevre ile ilgili sorunlarla ilk kez sanayi döneminde karşılaşılmıştır. Bu sorunların çözülebilmesi yönündeki kamusal politikalar ise, 20. yüzyılın ikinci yarısında sorgulanıp, izlenilmeye başlanmıştır. Çevre sorunları hangi nedenlerden kaynaklanır? Hangi alanlarda etkili olur ve neden önem taşır?
• Sanayileşme, kentleşme ve nüfus çoğalışı yaşadığımız dönemde çevre sorunlarına yol açan başlıca nedenlerdir.
• Ozon tabakasının incelmesi, sera etkisi ve iklim değişikliği, hava kirliliği ve asit birikimi günümüzde karşı karşıya bulunulan çevre sorunları içinde özellikle
öne çıkmaktadır.
• Doğal dengenin bozulması, yeryüzünde tüm insanların geleceği açısından yaşamsal bir önem taşır. Yaşadığımız dönemde, hangi uluslararası kurum ve kuruluşların çalışmaları çevre politikalarına büyük ölçüde yön ve biçim vermektedir?
• Başta BM, OECD, AB olmak üzere evrensel, kıtasal ve bölgesel pek çok kuruluşun çevrenin korunmasına yönelik yasama çalışmaları, ulusal çevre politikaları yönünden önemli bir kaynak oluşturmaktadır.
Türkiye’de izlenilen çevre politikalarının, hukuki dayanakları ve özellikleri nelerdir?
• Türkiye’de çevre sorunlarına olan ilgi ve duyarlılık giderek çoğalmakta, bu alanda önemli bazı gelişmeler kaydedilmektedir. Ancak ülkemizde, konunun tarafları arasında üzerinde görüş birliğine varılarak yapılandırılmış ulusal bir çevre politikasının varolduğunu söyleyebilmek güçtür.
Çevre politikalarının hedefleri ve öncelikleri nelerdir?
Çevre politikalarına hangi ilkeler egemen olur?
• Çevre politikasının temel hedefi, insan yaşamının ve sağlığının şimdi ve gelecekte çevreden doğabilecek zararlardan korunmasıdır.
• Çevre politikaların öncelikleri; insan sağlığının korunması, ekolojik dengenin korunması, kültürel, tarihsel ve estetik değerlerin korunması, ekonomik verimliliğin sağlanması olarak sıralanabilir.
• Çevre politikaları; kirleten öder, kirletenini kusursuz sorumluluğu, bütünleştirme, önceden önleme, işbirliği ve sakınma ilkelerine dayalı olarak yönlenip, biçimlenir.
__________________]]> Sosyal Politika bilim dalını neden tanımlamak gerekir?
Sosyal Politika bilim dalını tanımlamak neden güçtür?
• Sosyal Politika ile çevresindeki başka sosyal bilim dalları arasındaki konu ve yaklaşım farklılıklarını iyi kavrayabilmek için, bu bilim dalını önce tanımlamak gerekir.
• Sosyal Politika, sosyal nitelikli politikaları konu alır. Sosyal ve politika sözcüklerinin sözlüklerdeki anlamları Sosyal Politika bilim dalını doğru olarak ifade edebilmede yetersiz kalır.
• Ayrıca, Sosyal Politika bilim dalının tanımını oluşturan kavramların anlamları, tarihsel bir süreç içinde sürekli ve köklü biçimde değişmiştir. Bu bilim dalının niteliklerini eksiksiz olarak yansıtabilecek, her dönemde geçerli bir tanım yapabilmek bu nedenle güçtür.
“Devletler ilk kez nerede, hangi dönemde ve çerçevede sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamıştır?”
• Devletler; 18. yüzyıl sonlarında önce İngiltere’de, daha sonra da Batı Avrupa ülkelerinde yaşanılan Sanayi Devrimi’nin kendine özgü ortam ve koşulları altında, sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamışlardır.
• Devletlerin sosyal nitelikli politikalar izlemeye başladığı dönemlerde Sosyal Politika, Sanayi Devrimi ile birlikte doğan ve giderek çoğalan işçi kesiminin iş ilişkileri ve yaşamında korunmasını öngören ilkeler, kamusal kararlar ve uygulamalar çerçevesinde algılanmıştır.
Sosyal politikaların kapsamı ve konuları günümüze dek süregelen dönem içinde hangi nedenlerle, nasıl değişmiştir?
• Özellikle yakın geçmişimizde teknolojik, demografik, hukuki, toplumsal, siyasal alanlarda yaşanan pek çok olay ve oluşum, izlenilen sosyal politikaların kapsam ve konularına daha önceki dönemlere göre çok daha farklı boyutlar kazandırmıştır.
• işçi statüsü altında çalışanların yanısıra, hızla gelişen hizmet ve kamu kesimlerinde bağımlı statüler altında çalışanlar ile ekonomik yönden güçsüz ve bir iş bulup çalışabilme olanakları toplumun başka bireylerine göre daha sınırlı olan ya da bu olanaktan tümüyle yoksun bulunan kesimler de bu politikaların kapsamı içinde yer almışlardır.
• Sosyal politikaların kapsamındaki sürekli genişleme, konularının da zamanla çoğalmasına yol açmıştır.
• Sosyal politikaların konuları; iş ilişkileri ve yaşamı ile sınırlı olmaktan çıkıp, toplumdaki tüm bireylerin yaşamları boyunca ve hatta öldükten sonra bile sorumluluklarını üstlenen bir çeşitlilik kazanmıştır.
Sosyal Politika bilim dalı nasıl tanımlanabilir?
• Sosyal Politika; toplumun bağımlı çalışan, ekonomik yönden güçsüz ve özel olarak esirgenmesi gereken kesimlerinin korunmalarını öngören politikaları konu alan bir sosyal bilim dalı olarak tanımlanabilir.
• Sosyal Politika’yı, bireylerin gerek iş ve gerekse toplumsal yaşamları içinde karşılaştıkları ya da karşılaşabilecekleri tüm olumsuzluklara karşı korunup, gerektiğinde ise bakılıp, gözetilmelerini öngören politikaları üreten, sorgulayan ve uygulayan sosyal bilim dalı olarak da tanımlayabiliriz.
Sosyal Politika bilim dalı ile kurulu siyasal ve ekonomik düzen arasında bir ilişkisi kurulabilir mi?
Bu bilim dalının akademik temelleri ne zaman, kimler tarafından, hangi ülkede atılmıştır?
• Sosyal Politika bir ülkenin salt ekonomik düzenine,gelişmişlik düzeyine ya da yönetim biçimi doğrudan bağlı bir bilim dalı olarak irdelenemez.
• Sosyal Politika bilim dalının akademik temelleri Alman bilim adamları tarafından Almanya’da, 19. yüzyıl’ın sonlarında atılmıştır.
• Sosyal Politika göreli olarak genç bir disiplindir. Bilimsel rüştünü kanıtlayıncaya dek konuları, kendisinden daha önce doğup, gelişmiş başka sosyal bilim dalları kapsamında görülüp, irdelenmiştir.
• Bu bilim dalını ifade eden Sosyal Politika adı, özellikle Avrupa ülkelerinde benimsenerek, bilimsel literatüre yerleşmiştir.
Sosyal Politika bilim dalına önem kazandıran özellikleri nelerdir?
• Sosyal Politika, konu aldığı politikaların kapsamında bulunan kesimlerin salt sayısal çoklukları nedeniyle değil, nitelikleri nedeniyle de önem taşır.
• Sosyal devlet ilkesi; herkese, içinde yaşamakta olduğu toplumun olanaklarına uygun bir yaşam düzeyini sağlamakla kendini görevli bilen devlet anlayışını ifade eder. Toplumdaki bireylerin hiçbir ayrım gözetmeksizin ekonomik ve sosyal tüm haklara sahip kılınmalarını, bu hakları özgürce kullanabilmelerini hukuken güvence altına almakla kendini yükümlü gören devlet hukuk devleti ilkesini benimsemiş sayılır.
• izlenilen sosyal politikaların gelişmişlik düzeyi, bir devletin sosyal devlet ilkesini benimsemiş olmasının da bir ölçütü olarak gösterilebilir.
Sosyal Politika ile Sosyal Politika'ya Yakın Bilim Dalları Arasındaki Yaklaşım Farklılıkları
Sosyal politikalar hangi kurum ve kuruluşlarca taşınır?
• Sosyal Politika, sosyal nitelikli kamusal politikaları konu alan bir sosyal bilim dalıdır. Bu nedenle başka kamusal niteliği olan politikalar gibi devlet eli ve denetimi altında sürdürülür.
• Yerel yönetimler ile kar amacı gütmeyen gönüllü kuruluşların izleyecekleri sosyal içerikli politikalar,sosyal politikaları destekleyerek, güçlendirir.
Sosyal politikalar ulusal ve uluslararası bağlamda neden ve nasıl ayrımlaştırılabilir?
• Bir ülkenin ekonomik, sosyal, yönetsel ve kültürel koşulları, o ülkede izlenilen sosyal politikalara ulusal bir kimlik kazandırır.
• Yönetim biçimi, ekonomik gelişmişlik düzeyi ve düzeni ne olursa olsun her ülkenin izlediği kendine özgü sosyal politikaları vardır.
• Sosyal politikaların uluslararası kaynakları, günümüzde ulusal sosyal politikaları büyük ölçüde yönlendirip, biçimlendirmektedir.
Sosyal politikalarla ulaşılmak istenilen hedeflere, nasıl varılabilir?
• Sosyal politikalarla varılmak istenilen hedeflere ancak, sosyal planlama, hukuk normları, bu bilim dalına özgü sistemler, teknikler, bu amaçla yapılandırılan çeşitli kurum ve kuruluşlar aracılığıyla ulaşılabilir.
Sosyal politikalar hangi kaynaklardan finanse edilir?
• Sosyal politikalar, ağırlıklı olarak devlet bütçesinden ayrılan paylarla finanse edilir.
• Başta yerel yönetimlerin bütçeleri olmak üzere, parasal nitelikli yaptırımlar, belirli bir amaca ayrılmış özel vergiler, harçlar, şans oyunlarının gelirleri, bağışlar, uluslararası kuruluşlardan alınan çeşitli yardımlar da sosyal politikaların kaynakları arasında yer alır.
Sosyal Politika ile Ekonomi, Hukuk, Endüstri ilişkileri ve insan Kaynakları Yönetimi disiplinleri arasında nasıl bir benzerlik ve hangi farklılıklar bulunur?
• Sosyal Politika sosyal bir bilim dalıdır. Bu nedenle de konusu insan, bir başka deyişle toplum olan başka sosyal bilim dalları ile aynı sistematik içinde yer alır. Sosyal Politika, konu aldığı politikaların kamusal niteliği nedeniyle, yine kamusal nitelikli politikaları konu alan başka sosyal bilim dalları ile de benzeşir. Ayrıca, aynı ya da benzer konuları olması yüzünden bu bilim dalının bazı sosyal bilim dalları ile özel bir yakınlığı da vardır. Kapsamında bulunan konulara, kendine özgü yöntemlerle yaklaşırken, komşu bilim dallarının bilgi ve verilerinden büyük ölçüde yararlanır.
• Ancak, bu bilim dallarının konuları ve yaklaşımları arasında önemli farklılıklar vardır. Bu nedenle de, Sosyal Politika ile bu bilim dalının çevresinde bulanan sosyal bilim dalları arasındaki yakınlık, Sosyal Politika’nın akademik yetkinliğini kanıtlamış, bağımsız bir sosyal bilim dalı olma özelliğini ortadan kaldırmaz.
• Ekonomi’nin konusu, ekonomik nitelikli olaylar ve oluşumlardır. Ekonomi bilminin alt dallarından birisi olan Ekonomi Politikası, ekonomik nitelikli belirli bir hedefe ulaşabilmek doğrultusunda alınabilecek kamusal politikaları, bir başkası olan Çalışma Ekonomisi ise spesifik olarak işgücünü bir üretim faktörü olarak ele alarak inceler.
• Hukuk kurallarını konu alan Hukuk Bilimi, Sosyal Politika’nın yarattığı ilkelerin hukuki düzenlemeler aracılığı ile uygulamaya konulabilmesi doğrultusunda bir araç niteliği taşır.
• Endüstri ilişkileri, ya da Endüstriyel ilişkiler, örgütlü iş gören ve işveren ile devlet arasındaki ilişkileri bir sistem bütünlüğü içinde irdeleyen bir disiplindir.
• Bir işletmede çalışanların tümü, o işletmenin insan kaynağını oluşturur. İnsan Kaynakları Yönetimi, bu kaynağın işletmenin stratejik hedefleri doğrultusunda en etkili ve verimli biçimde nasıl değerlendirileceğini ele alarak inceler. Bu çerçevede insan Kaynakları Yönetimi disiplini; işletmenin gereksinim duyduğu işgücünün sağlanılmasından geliştirilmesine, en üst düzeyde motive edilmesinden tatmin edilmesine dek uzanan geniş bir
Sosyal Politikaların Tarihsel Gelişimi
Hangi koşullar altında oluşan ortam işçi kesiminin doğmasına yol açmıştır?
• Sanayi Devrimi’nin koşulları altında oluşan ortam, işçi kesiminin doğmasına yol açmış, bu kesimin iş ilişkileri ve yaşamında korunma zorunluluğunun duyulması ile devletler sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamışlardır.
• Sanayi Devrimi’ne dek süregelen dönemlerde de köleler, sefler, yamaklar, çıraklar, imalathane çalışanları, askerler, tutsaklar, gönüllüler gibi çalışma yaşamında yer alıp, ekonomik faaliyetlerde bulunan kişiler olmuştur. Ancak bu statüler altında çalışanların işçi sınıfının köklerini oluşturdukları söylenemez.
Sanayi Devrimi hangi alanda yaşanılan gelişmelerle, hangi ülkede, ne zaman yaşanılmıştır?
• Sanayi Devrimi; buhar, elektrik, gaz gibi keşfedilen yeni enerji güçlerinin, üretim sürecine uyarlanması ile birlikte 18. yüzyılın ikinci yarısında ingiltere’de yaşanılmıştır
Sanayi Devrimi’nin koşulları üretim sürecini nasıl etkilemiştir?
• Öncesine göre daha hızlı, daha çok, daha çeşitli, daha düzgün (standart ), daha ucuz üreten makineler, insan ve hayvanın kas gücünün, doğa gücünün ya da bu güçlere dayalı mekanik düzenlemelerin yerini alarak kurulan ilk fabrikalarda kullanılmaya başlanmıştır.
• Sanayileşmenin gelişip, yaygınlaşması ile fabrikalarda çalışan işçilerin sayıları hızla çoğalmış ve önceki dönemlerinde var olmayan yeni bir toplumsal kesim oluşmuştur.
Sanayi Devrimi’nin ardından çalışma koşulları giderek neden ağırlaşmış ve yaşanılan olumsuzluklar neden çalışma yaşamı ile sınırlı kalmamıştır?
• Fabrika sahiplerinin, aşırı kâr etmeye ve kapital (sermaye) birikimine yönelmeleri, maliyet içinde işgücü payının azaltılmasına yönelik uygulamalara yol açmış, bu yüzden de çalışma koşulları giderek ağırlaşmış, işgücünün demografik yapısını değiştirmiştir.
• Çalışma koşullarının giderek ağırlaşması ile çocuk ve kadınların fabrikalarda yaygın ve yoğun biçimde acımasızca kullanımının, toplumsal yaşamın her alanına olumsuz yansımaları olmuş ve büyük çalkantılara yol açmıştır.
Sanayi Devrimi’nin yaşanıldığı dönemde geçerli ekonomi felsefesi ve kurulu hukuk düzeni, yaşanılan olumsuzluklara neden engel olamamıştır?
• Sanayi Devrimi’nin yaşanıldığı dönemde geçerli klasik liberal düşünceler, devletin ekonomik yaşama katılım ve karışımına karşıydı. Bu nedenle de devletler, giderek ağırlaşan çalışma koşullarına karşın, iş ilişkileri ve yaşamını düzenlemek gereksinimi duymamıştır.
• Kurulu hukuk düzeninin dayalı olduğu hukuki eşitlik ve sözleşme serbestisi ilkeleri, fabrika sahipleri ile işçilerin nitelikleri ve içinde bulundukları koşullar nedeniyle yaşanılan olumsuzluklara engel olamamıştır.
Sosyal nitelikli ilk politikalarla kimlerin, hangi alanda, neden ve nasıl korunması öngörülmüştür?
• Sanayi Devrimini yaşayan ülkelerde devletler; işçileri, iş ilişkileri ve yaşamında hukuki düzenlemelerle koruyabilmek için, sosyal nitelikli politikalar izlemeye başlamışlardır.
Sosyal Politikaların Türrkiye'deki Tarihsel Gelişimi
Osmanlı imparatorluğu’nda sosyal nitelikli politika arayışları, hangi dönemde, hangi koşullar altında hangi alanlarda başlamış ve sürmüştür?
• 19. yüzyıl ortalarına dek, ekonomik ve mesleki yaşam üzerinde, pek çok Avrupa ülkesinde olduğu gibi Osmanlı imparatorluğu’nda da esnaf örgütleri etkili olmuştur. Osmanlı imparatorluğu, Tanzimat döneminde sanayileşmeye başlamıştır. Ancak imparatorluğun içinde bulunduğu ağır ekonomik, toplumsal ve siyasal koşullar nedeniyle ulusal sanayii, Cumhuriyet Dönemi’ne dek önemli bir gelişme gösterememiştir.
• imparatorluk önce, Ereğli maden ocaklarında çalışan işçilerin mesleki yönden korunmasını öngören politikalara pozitif hukuk kuralları ile işlerlik kazandırmıştır.
• Daha çok İstanbul ve çevresindeki sanayi işletmelerde, sanayinin gelişmesine koşut biçimde, yavaş bir hızla çoğalan işçi kesimi, 19. yüzyılın son çeyreğinde dernekler çatısı altında örgütlenmeye başlar. Meslek örgütlerinin, daha çok ödenemeyen işçi ücretlerini alabilmek için başlattıkları işi bırakma eylemlerinin çoğalması, 20. yüzyıl başlarında yürürlüğe giren bir kanun ile yasaklanmalarını yol açmıştır.
• Duyulan sosyal güvenlik gereksinimlerini karşılayabilmek için, 19. yüzyıl sonlarında çeşitli nizamnamelerle kurulan biriktirme ve yardım sandıklarından yararlanılmıştır.
Sosyal politikaların Batı Avrupa ülkeleri ile Osmanlı imparatorluğundaki tarihsel gelişimleri arasında hangi benzerlikler ve farklılıklar bulunur?
• Osmanlı imparatorluğu’nda sanayileşme süreci hızlı ve yaygın bir gelişme göstermemiş, Sanayi Devrimi’nin nesnel koşulları oluşmamıştır. İmparatorluk 19. yüzyılın ortalarından başlayarak, Batı Avrupa ülkelerinden yaklaşık 100 yıl sonra sanayileşmeye başlamıştır. Sanayi Devrimi’ni yaşayan ülkelerde dokuma kesimi ilk sanayileşen alan olmasına karşın, Osmanlı imparatorluğu’nda sanayileşme önce maden ve savaş donatım kesimlerinde başlamıştır. Osmanlı imparatorluğunda sanayileşme sürecinde yoğun biçimde çocuk ve kadın işgücü kullanılmamıştır. Sanayi Devrimini yaşayan ülkelerde ulusal sanayii kurulup, gelişirken, Osmanlı imparatorluğunda sanayileşme hareketleri yabancı sermaye ile işletmeler tarafından başlatılmıştır. Ülkemizde, önce Ereğli maden ocaklarında çalışan işçilerin korunmasını öngören politikalara pozitif hukuk kuralları ile işlerlik kazandırırken, Batı Avrupa ülkelerinde daha çok çalıştırılma yaşı ile çocuk ve kadın işgücü kullanımının sınırlandırılması ve çalışma süreleri gibi alanlar öne çıkmaktadır. Sanayi Devrimini yaşayan ülkelerde devletler, işçilerin ve onları destekleyen kesimlerin oluşturdukları büyük bir baskı gücünün etkisi ile yönelmek zorunda kalmışlardır. Oysa ki, ülkemizde böyle bir baskı gücü oluşmamış, yani hak kazanma mücadeleleri yaşanmamış, politikalar daha çok üst yönetimlerin iradeleri ile yönlenip, biçimlenmiştir.
• Batı Avrupa ülkeleri ile Sanayi Devrimi’ni yaşamadan sanayileşmeye başlayan ülkemiz arasında bazı benzerlikler de vardır. Örneğin; sosyal nitelikli politikalara önce işçi statüsü altında çalışanlar konu olmuşlardır. Sosyal politikalar ile sanayileşme süreci arasında bir koşutluk varolmuş ve bu politikalara daha çok pozitif hukuk kurallarından yararlanarak işlerlik kazandırılmıştır.
Türkiye’de Cumhuriyet Dönemi’nde sosyal politikalar; hangi koşullar altında izlenilmeye başlanmış ve nasıl gelişmiştir? Bu politikaların özellikleri nelerdir?
• Cumhuriyet döneminde devlet, önce yine Zonguldak ve Ereğli maden ocaklarında çalışan işçilerin korunmasını öngören politikalara hukuk kuralları ile işlerlik kazandırmıştır.
• 1929 Ekonomik Bunalımı’ndan sonra Batı toplumlarınca benimsenen planlı, karma ekonomi modeli ve dayandığı sosyal devlet anlayışı, Türkiye için bir örnek oluşturmuş, bazı hukuki düzenlemeler böyle bir ortam içinde işlerlik kazanmıştır.
• Türkiye’de sosyal nitelikli politikalar, 2. Dünya Savaşı’nın hemen ardından, kapsam ve içerik yönünden hızla gelişmeye başlar.
• 1950’li yıllarda, 1945-1950 yılları arasında gerçekleştirilenler kadar önemli ve hızlı olmasa da, bazı yeni adımların atılarak gelişmelerin sürdüğü görülür.
• Türkiye’de sosyal politikaların gelişimi 1960’lı yıllarda yeniden ivme kazanmıştır.
• 1970’li yıllarda yaşanılan siyasal ve ekonomik sorunlar,sosyal politikalar yönünden pek çok olumsuzluğu beraberinde taşımıştır.
• Türkiye’de ekonomik sorunların giderek çoğalarak kronikleşmesi, sosyal politikaların yeterince önemsenip,gereğince gelişebilmesini engellemektedir.
ir.
Sosyal Politikaların Türkiye'deki Tarihsel Gelişimi
Ulusal ve uluslararası sosyal politika kavramları arasındaki farklılıklar nelerdir?
• Uluslararası kuruluşlar tarafından benimsenen sosyal nitelikli ilkeler ve yaratılan kurallar, yaşadığımız dönemde ulusal sosyal politikalara büyük ölçüde yön vermektedir. Her alanda yaşanılan entegrasyon süreci, bu yöndeki gelişmeleri uyararak, sosyal politikaların uluslararası kaynaklarına daha da önem kazandırmaktadır.
• Uluslararası sosyal politikaların dayalı olduğu ilkeler ve kurallar, ulusal sosyal politikalar için bir kaynak oluşturur.
Uluslararası sosyal politikaların doğup, gelişmesine hangi nedenler yol açmıştır?
• Ülkeler arasında rekabet eşitliğini sağlamak, uluslar arası kamuoyunun baskısı, devletlerin siyasal yaklaşımları, kendi kendine yardım hareketlerinin uluslararası düzeyde kurumlaşması, sosyal politikaların uluslararası kaynaklarına duyulan gereksinim sosyal politikaların uluslararası boyutlar kazanmasında etkili olmuştur.
Uluslararası sosyal politikalar günümüze dek süregelen dönem içinde, hangi koşullar altında, nasıl gelişmiştir?
• Sosyal politikaların uluslararası normlarını oluşturabilmek doğrultusundaki ilk girişimler, bireysel nitelikte olmuş ve olumlu bir sonuç vermemiştir.
• Bu alanda yapılan bireysel girişimleri, bazı devletler tarafından başlatılan resmi çalışmalar izlemiş, ancak bu çabalardan da olumlu sonuçlar alınamamıştır.
• Uluslararası bir meslek kuruluşunun, çeşitli devletler katında sürdürdüğü çalışmalar, sosyal politikaların ilk uluslararası normlarının dağılmasında etkili olmakla birlikte, bu yönde somut adımlar ancak 1.Dünya Savaşı’nın ardından atılabilmiştir.
Uluslararası sosyal politikaları taşıyan kuruluşlar arasında Uluslararası Çalışma Örgütü, hangi özellikleri ile öne çıkarak önem kazanır?
• Uluslararası sosyal politikaların ilkelerini ve kurallarını yaratıp, geliştirmek, bu normlara evrensel düzeyde işlerlik kazandırmak, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün doğrudan görev alanına girer. Bu özelliği nedeniyle Örgüt, başka uluslararası kuruluşlardan ayrılır.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün organları ile bu organların işlevleri nelerdir?
• Uluslararası Çalışma Konferansı, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün yasama organıdır. Örgüt’ün Sözleşme ve Tavsiye niteliğindeki kararları Konferans tarafı ndan alınır.
• Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Yönetim Kurulu, yürütme organı işlevi görür.
• Uluslararası Çalışma Örgütü’nün, teknik ve sosyal alanlarda görev yapan iki alt uzman kuruluşu bulunur. Bu enstitü ve merkez, Uluslararası Çalışma Bürosu olarak adlandırılan, Örgüt’ün bir başka organına bağlıdır.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Sözleşme ve Tavsiye niteliğindeki kararları, örgüte üye devletler yönünden neden önem ve değer taşır? Bu kararlar arasındaki farklılıklar nelerdir?
• Uluslararası Çalışma Örgütü, oluşturduğu normlara ilişkin kararlar alırken, üye devletlerin koşullarını göz önünde tutar. Örgüt’e üye devletler, Tavsiye niteliğindeki kararlardan dilerlerse yararlanırlar.
• Üye devletlerin; Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmelerini, Örgüt’ün statüsünde belirtilen koşullara uygun olarak onaylayıp, uygulamaya koymak yönünde, Örgüt’e üye olmaktan kaynaklanan bir yükümlülükleri bulunur.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün denetim süreci nasıl işler ve sonuçlanır? Örgütün bu bağlamda bir etkinliğinden söz edilebilir mi?
• Uluslararası Çalışma Örgütü, üye devletleri, genel ve özel olarak denetler.
• Örgüt, sürdürdüğü denetimlerin sonuçlarını, uluslar arası kamuoyuna katında dile getirir.
İstihdam Politikaları
Sosyal politikaların, işsizlikle savaşım politikaları içindeki yeri ve işlevi nedir?
• Ekonomi politikaları ile birlikte ve uyumlu biçimde sürdürülmesi gereken sosyal politikalar, sorunun sosyal sakıncalarını önleyebileceği gibi, çözümüne
de küçümsenemeyecek katkılar sağlar.
işsizlik; bireysel ve toplumsal yönden hangi olumsuzlukları beraberinde taşır?
• Gelir sağlayabilecekleri bir işte çalışmaları, bireylerin fiziksel ve sosyal yönden var olabilmelerinin ön koşuludur.
• işsizler, ulusal gelirin oluşumuna katkıda bulunmadan, bölüşümüne ortak olurlar.
• işsizlik; kayıtdışı isihdamı ve yeraltı ekonomisini besler, endüstri ilişkileri ve sosyal güvenlik sistemlerini yıpratır, çalışma koşullarının ağırlaşmasına yol açar, engellilerin istihdamını engeller.
işsizliğe karşı korumayı öngören sosyal politikaların dayanakları nelerdir?
• Sosyal politikaların uluslararası kaynakları; devletleri, vatandaşlarını işsizliğe karşı korumakla yükümlü görür. Bu alandaki görevleri, sosyal hukuk devleti niteliğini kazanabilmelerinin de bir gereğidir.
işsizliğe karşı istihdam politikalarının hangi araçlardan yararlanılır?
• Nüfus Politikaları, Tarım Politikaları, Yeni Bilgi ve Beceriler Kazandırma Programları,.iş Bulma Hizmetleri, iş Yaratma Politikaları, Bağımsız Çalışmaya Yönlendirme, işsizlik sigortaları, iş Hukuku Kurallarının işsizlikle Savaşım Yönünde Yapılandırılması, iş ilişkileri ve Yaşamında Esnekleşme.

7.ünite yok

Ücret Politikalarının Dayanakları ve Çerçevesi
iş süresi denilince neyi anlamak gerekir? iş süresi yönünden sosyal korunma gereksinimi hangi nedenlere ortaya çıkar ve hangi gerekçelere dayanır?
• iş süresi, işgörenin iş görme borcunu yerine getirdiği dönemsel zamanı ifade eder.
• Sosyal politikalar; işgörenlerin, iş ve dinlenme sürelerinin uzunluğu ile iş sürelerinin gün içindeki yerinin yol açabileceği sakıncaları önleyebilmek amacıyla çalışma yaşamında korunmasını hedefler.
• işgörenler için çalışmak, nasıl iş ilişkisinden kaynaklanan bir yükümlülük ise, çalışma sürelerinin uzunluğu ve gün içindeki yeri yönünden korunulmak ve dinlenmek de bir haktır. Bu hakkı güvence altına almak ise sosyal bir nitelik taşıyan devletin görevidir.
Sosyal politikalarla iş görenlerin; çalışma süreleri bakımından hangi yön ve biçimde korunmaları öngörülür?
• Normal çalışma süresinin uzunluğu, ulusal mevzuatlarla belirlenir. Bu alanda getirilmiş olan hukuki düzenlemeler, normal olandan kısa ve uzun iş sürelerinin nitelendirilmesinde yardımcı olur.
• Bazı işlerin yürütüm koşulları, normal günlük iş sürelerinden daha kısa süre ile çalışılmasını gerektirir. Normal iş süresinden daha kısa süre ile çalışılması gereken işlerde, çalışma süreleri; bu alandaki uluslararası gelişmelerin kılavuzluğunda ulusal mevzuat hükümleriyle ayrı ayrı belirlenerek, uygulamaya konulmalıdır.
• Gece dönemlerinde sürdürülen çalışmalar, taşıdıkları özellikler nedeniyle, süresi ve uygulanabilme koşulları yönünden daha katı bir koruma rejimini gerektirir.
• Zorunlu ya da olağandışı nedenlerle normal iş süresinden daha uzun süreli çalışmalar ise, ancak bazı koşullara bağlı tutularak yapılabilir. iş sürelerine ilişkin düzenlemeler, esnek çalışma biçimleri yönünden nasıl bir anlam taşır?
• Esnek çalışmaların çeşitliliği ve özellikleri arasındaki farklılıklar, çalışma yaşamının iş süreleri yönünden, her esnek çalışma biçimi için ayrı ayrı ve ayrıntılı hükümlerle düzenlenmesini gerektirir. Bu nedenle de, iş görenlerin iş süreleri yönünden korunmasını öngören politikaların biçimlenip, işlerlik kazanabilmesi zorlaşır. Ayrıca, esnek çalışma biçimleri için getirilecek hukuki düzenlemelerin salt yaratılmasında değil, uygulamaların denetlenmesinde karşılaşılabilecek sorunları aşmanın önemi de gözden ırak tutulmamalıdır. Sosyal politikalarla iş görenlerin, dinlenme süreleri bakımından hangi yön ve biçimde korunmaları öngörülür?
• işgörenler hafta tatili, genel tatil günleri ile yıllık izin dönemlerinde çalıştırılmaz. Ancak çalıştırılmış gibi kendilerine ücret ödenir. Bu bağlamda dinlenme hakkı, şahsa bağlı bir hak niteliği taşır.
Ücret Politikaları
Eşit işe, eşit ücret ödenmesi ilkesi, nasıl bir anlayışı ifade eder? ilkeye işlerlik kazandırabilmek, hangi koşulların varlığını gerektirir ve bu alanda hangi güçlüklerle karşılaşılır?
• Eşit işe eşit ücret ilkesi; aynı işyerinde, eşit değerde işlerde, aynı verimle çalışanların ücretleri arasında bir farklılık gözetmeme düşüncesini ifade eder. Aynı nitelikteki iş kavramının açık olarak ifade edilebilmesi yönünde karşılaşılan güçlükler, bu alanda güncel bir tartışma ortamının oluşmasına yol açmaktadır.
Belirlenen ücretin reel değeri, fiyat yükselişleri karşısında hangi yol ve yöntemlerden yararlanarak, nasıl korunabilir?
• Enflasyon oranlarının yüksek seyrettiği ülke ve dönemlerde, saptanmış olan ücretlerin gerçek satın alma gücünü korumak, gereksinim olmaktan da öte bir zorunluluk haline gelir.
• Bu alanda; iş sözleşmeleri, mevzuat hükümleri, fiyat ve ücretlerin dondurulması yöntemi, toplumsal anlaşmalar, otomatik endeksleme yöntemi gibi araçlarından yararlanılır.
En az ücret düzeyinin ülke genelinde belirlemesi neden önem taşır? Asgari ücreti, başka ücret düzenlemelerinden ayıran özellikler nelerdir? Asgari ücretler hangi kurumlar tarafından, hangi ölçüt ya da göstergelerden yararlanılarak, nasıl saptanır?
• Sosyal ücret anlayışının bir gereği olarak, bağımlı statüler altında çalışanların ve bakmakla yükümlü bulundukları kişilerin sosyoekonomik gereksinimlerini asgari düzeyde karşılayabilmelerine yetecek ücret miktarı hukuki düzenlemlerle belirlenerek güvence altına alınır.
• Asgari ücret taraşar açısından bağlayıcı bir ücret düzenlemesidir. işgörenin ve işin nitelikleri göz önünde tutularak belirlenmez. Tüm bağımlı statüler altında çalışanları kapsamanın ötesinde, parasal nitelikli bazı yaptırımlar ile ikramiye ve tazminatların hesaplanmasında bir gösterge olarak seçilir. Asgari ücret düzenlemesi, ulusal gelirin adil biçimde yeniden dağıtılabilmesi doğrultusunda bir sosyal politika aracıdır. Asgari ücretler, ülke genelinde sosyoekonomik bağlamda, mikro ve makro açıdan pek çok göstergeyi etkiler.
• Çeşitli ülkelerde asgari ücretler, farklı kurum ya da kuruluşlar tarafından, farklı yöntemlerle belirlenir.
Asgari ücretlerin ulusal düzeyde belirlenmesi yönünde bir anlayış giderek yaygınlaşmaktadır. Ücretler; ödenme biçimi, yeri ve dönemi yönünden nasıl korunulmalıdır?
• iş görme karşılığında ödenen kök ücret parasal bir nitelik taşır. Ücret, bir ülkede geçerli para birimi ile işgünleri ve işyerlerinde ödenir. Ücretlerin düzenli olması gereken ödenme dönemi en çok 1 ay’a dek uzatılabilir.
Ücretin neden belgelenmesi gerekir? Ücreti belgeleme va belgeleri koruma alanında yükümlülük kime aittir?
• Doğabilecek ihtilaşarda bir kanıta duyulacak gereksinim nedeniyle, ücret niteliğindeki ödemelerin belgelenmesi ve bu belgelerin işveren tarafından korunması gerekir
Sakatların ve Eski Hükümlülerin Çalışma Yaşamında Korunması
Kimlere engelli, sakat ve eski hükümlü denilir?
• Bazı özeliklerinden ya da toplumun sosyo-ekonomik koşullarından kaynaklanabilen nedenlerle, toplumsal yaşamda yer alıp, uyum gösterebilmelerinde bir sınırlılık ya da olanaksızlık bulunan kişiler engelli olarak nitelendirilir.
• Fiziksel ya da düşünsel yetenekleride bir eksiklik, bozukluk ya da yoksunluk bulunan kişilere sakat denilir.
• Yargı kararı ile kesinleşen hürriyeti bağlayıcı cezasını tamamlayarak cezaevinden çıkan kişi eski hükümlü olarak nitelendirilir.
Sakatlara ve eski hükümlülere yönelik sosyal politikalar nasıl gelişmiştir?Bu politikaların temelinde hangi nedenler bulunur? Dayanakları nelerdir?Bu politikaların başarısını hangi koşullar belirler?
• Sakatlar 19. yüzyıl’ın sonlarında, özel ve temel eğitim gereksinimlerinin karşılanabilmesi doğrultusunda sosyal politikalara konu olmaya başlamışlardır. 1. Dünya Savaşı’ndan sonra tıbbi ve mesleki rehabilitasyon hizmetleri, 2. Dünya Savaşı’nın ardından da istihdam edilebilmeleri bu politikalar kapsamında öne çıkmıştır. Yaşadığımız dönemde ise, sakatlara ve eski hükümlülere yönelik sosyal politikalar, sakatların istihdam edilmelerini ve iş ilişkileri ile yaşamının sakatlar yönünden özel olarak düzenlenmesini öngörür.
• Sakatların ve eski hükümlüler; sayısal çoklukları ekonomik açıdan taşıdıkları değer, sağlanabilecek psikolojik ve sosyal yararlar nedeniyle sosyal politikalara konu olurlar. Bu yönde getirilecek bir koruma rejimi, ahlaki ve hukuki bir sorumluluğun da gereğidir.
• Sosyal politikaların ulusal ve uluslararası kaynakları da, sakatların ve eski hükümlülerin korunmasını öngörür.
• Sakatların ve eski hükümlülerin korunabilmesi; bir ülkenin ekonomik gelişmişlik düzeyi, işgücü piyasasının koşulları, sosyal yaklaşımları ve kurulu hukuk sistemi ile yakından ilişkilidir.
Sakatlar ve eski hükümlüler çalışma yaşamını hangi alanlarda, nasıl korunmalıdır?
• Sakatlar ve eski hükümlüler kendi işlerini kurup, bağımsız çalışmaya yönlendirilebilir. Ancak, özellikleri ve bağımsız çalışmanın koşulları nedeniyle bu yöndeki uygulamalardan sakatların ve eski hükümlülerin yararlanabilmeleri güçtür.
• Sakatların çalışma yaşamında korunması, işe yerleştirilmeden önce başlar. işe yerleştirilme aşamasında devam eder. işe yerleştirmelerinden sonra de süre giderek tamamlanır. Birbirini izlemesi gereken bu sürecin her aşamadaki başarısı, bir sonrakini etkiler.
• Sakatlar ve eski hükümlülerin çalışma yaşamında bağımlı bir statü altında yer almasına yardımcı olan çeşitli yol ve yöntemlerden yararlanılır.
Kadınların Çalışma Yaşamında Korunması
Kadınların korunmalarına yönelik sosyal politikalar, tarihsel gelişim süreci içinde nasıl oluşup, gelişmiştir?
• Sanayi Devrimi ile birlikte yaygın ve yoğun biçimde çalışma yaşamında yer almaya başlayan kadınların önceleri, daha çok biyolojik özellikleri göz önünde tutularak çalışma yaşamında özel olarak korunmaları öngörülmüştür. iş Hukuku’nun genel nitelikteki koruyucu hükümlerinden yararlanan kadın işçilere, yürürlüğe konulan buyurucu nitelikteki hukuk kuralları ile özel bir koruma rejimi de yaratılmıştır. Bu bağlamda kadın işçilere haklı(meşru) olarak nitelendirilebilecek, hukuki bir ayrıcalık getirilmiştir.
• Kadın işçilerin çalışma yaşamında analık durumları nedeniyle korunabilmelerine yönelik sosyal politikalar ve bu politikalara işlerlik kazandıran hukuki düzenlemeler ise daha sonra, 19. yüzyılın son çeyreğinde uygulamaya konulmuştur.
• Kadın erkek arasında sağlanılmak istenilen eşitlik hedefine, kadınların salt biyolojik ve genetik özellikleri nedeniyle korunmaları yolu ile varılamayacağının anlaşılmıştır. Böylece hukuk sistemlerinin kadın ve erkek arasında mutlak eşitliği sağlayabilecek biçimde yeniden yapılanmasına yönelik politikalara işlerlik kazandırılmaya başlanmıştır.
• Çalışma yaşamının kadınlar yönünden özel olarak düzenlemesi ve mutlak eşitlik ilkesi, kadınlara yönelik açık (dolaysız) ayrımcılığın ortadan kaldırılabilmesinde belki yeterli olmuştur. Ancak, ayrımcılığın büyük bölümünü oluşturan örtülü (kapalı, dolaylı) ayrımcı uygulamaların bu yön ve biçimdeki politikalarla giderilemeyeceği yaşanılan deneyimlerle zamanla görülmüştür. Böylece, “olumlu ayrımcılık” (affirmative action) olarak adlandırılan yeni ve önceki aşamalardakilere göre daha radikal araçları içeren sosyal politikalara yönel inmiştir.
Çalışma yaşamında kadınlar hangi nedenlerle korunulurlar?
• Kadınların çalışma yaşamında yer almalarının ekonomik, sosyal ve kültürel yönlerden mikro ve makro bağlamda yararları vardır. Kadınların iş ilişkileri ve yaşamında karşılaşabilecekleri engelleri aşabilmelerine yardımcı olmak ve çalışma haklarını korumak da bu politikaların hedefleri arasında yer alır. Kadınların çalışma yaşamında korunmasını öngören sosyal politikalar hangi hukuki dayanaklara sahiptir?
• T.C. Anayasası’nın 50. maddesinde yer alan hükümler, ulusal sosyal politikamızın hukuki temelini oluşturur. Bu hükümler doğrultusunda kadınların çalışma koşullarının biyolojik ve genetik özellikleri göz önünde tutularak özel olarak düzenlenmesini öngörmektedir. Nitekim, ülkemizde yürürlükte bulunan iş kanunları ile çalışma yaşamı Anayasa’nın hükümleri doğrultusunda kadınlar yönünden özel olarak düzenlenmiştir. 4857 sayılı iş Kanunu ayrıca, cinsel kökenli ücret ayrımcılığını engelleyen hükümleri de içerir.
• Kadınların korunması, sosyal politikaların uluslar arası kaynakları içinde de önemli bir yer tutar. BM, UNESCO, AB, AK, OECD gibi çeşitli uluslararası kuruluşun kararları, belgeleri, pek çok ülkenin taraf olduğu sözleşmeleri kadınların korunmasına yönelik ilkeler ve normlar içerir.
Sosyal politikalar, kadınlar çalışma yaşamının hangi alanlarında, hangi yön ve biçimde korunmasını öngörür?
• Biyolojik ve genetik özellikleri gözönünde tutularak kadınların yer ve su altındaki işlerde, gece dönemlerinde, ağır ve tehlikeli olarak nitelendirilen işlerde çalıştırılmaları buyurucu nitelikteki hukuki düzenlemelerle engellenir.
• Kadınların analık durumları nedeniyle çalışma yaşamında korunmaları, doğumdan önce başlar ve doğumdan sonra da sürer.
• Kadınların çalışma yaşamında ayrımcılığa karşı korunmasında hukuki eşitliği öngören ve kadınlardan yana ayrımcılık gözeten hukuki düzenlemelerden birlikte yararlanılır
Çocukların ve Gençlerin Çalışma Yaşamında Korunması
Sosyal politikalar yönünden çocuk ve genç sözcükleri, hangi kesimleri ifade eder?
• En az çalıştırılma yaşının altında bulunanlar çocuk işgücü olarak ifade edilebilir. Genç işgücü denilince yaşları en az çalıştırılma yaşı ile fiziksel, düşünsel gelişme süreci ve zorunlu eğitim süresinin tamamlandığı yaş arasında olanları anlamak gerekir.
• Çocuk ve genç işgücünü nitelendiren yaş dışında başka ölçütlerin de bulunması, bu bağlamda standart ortak bir normun yaratılabilmesini güçleştirmektedir.
Çocuklar ve gençler çalışma yaşamına nasıl girmişler ve bu kesimin korunmasını öngören politikalar günümüze dek hangi yön ve biçimde gelişmiştir?
• Çocuk ve genç işgücü; tüm dünyada, her dönemde, özellikle tarım kesiminde ekonomik yaşam içinde yer almıştır, Ancak bu kesim, işçi statüsü altında çalışma yaşamına Sanayi Devrimi'nin kendine özgü koşulları altında girmiştir.
• Sosyal politikaların uluslararası ilke ve kuralları; iş ilişkileri ve yaşamının, çocuklar ve gençler yönünden özel olarak düzenlenmesini öngörür.
Çocukların ve gençlerin neden korunması gerekir?
• Fiziksel ve düşünsel gelişmelerini sağlıklı olarak tamamlayabilmeleri, temel ve mesleki eğitim hizmetlerinden en üst düzeyde yararlanabilmeleri için çocuklar ve gençler çalışma yaşamı içinde özel olarak korunurlar.
• Çocuk ve genç işgücünün hem toplumsal yaşam ve hem de iş ilişkileri ile yaşamında korunması devletin sorumluluk alanına girer. Ancak, işverenler de bu alanda sosyal bir sorumluluk taşırlar.
Çocukların ve gençlerin korunmasını öngören politikalar, hangi ulusal ve uluslararası kaynaklara dayanır?
• T.C. Anayasası’nda yer alan ilkeler, ülkemizde çocukların ve gençlerin çalışma yaşamında korunmasına yönelik ulusal sosyal politikaları yönlendirip, biçimlendirmektedir. Bu hedef doğrultusunda getirilmiş olan ilkeler ve normlar, sosyal politikaların uluslararası kaynakları içinde de geniş bir yer tutar.
Çocuklar ve gençler çalışma yaşamının hangi alanlarında, hangi yön ve biçimde korunmalıdırlar.
• En az çalıştırılma yaşının altında bulunan çocuklar; mutlak bir çalıştırma yasağı kapsamında hiç bir statü altında ve hiç bir işte çalıştırılamazlar.
• Sosyal politikalar; gençlerin yer ya da su altında, gece dönemlerinde sürdürülen, ağır ve tehlikeli olarak nitelendirilen, akord ücret sistemlerinin, fordist üretim tekniklerinin kullanıldığı işlerde, ahlaki yönden çalıştırılmaları sakıncalı olan işyerlerinde çalıştırılmalarının ve normal iş süresinden daha uzun süreli çalışmalar içinde yer alabilmelerinin hukuki düzenlemelerle yasaklanmasını öngörür.
• Çalışma yaşamı, işin sağlık yönünden kişiye uygunluğu ve iş süreleri yönünden gençler için
Yaşlıların Bakımı, Gözetimi ve Korunması
Kimler, neden yaşlı olarak kabul edilir?
• 65 ve daha yukarı yaşlarda olanlar genel bir yaklaşımla yaşlı olarak nitelendirilir. Yaşlılara yönelik sosyal politikalara duyulan gereksinim, yaşadığımız dönemde hangi nedenlere çoğalmıştır?
• Yaşlıların sosyal politikalara konu olmalarının temelinde çeşitli nedenler bulunur. Bunların başlıcaları; nüfus yapısındaki değişim, sosyal güvenlik sistemlerindeki gelişme, aile yapısındaki değişim, ekonomik nedenler, hümaniter nedenler, demokratik yönetimlerin yaygınlaşması ve sosyal hukuk devleti ilkesinin benimsenmesi olarak sıralanabilir.
Yaşlıların bakılmalarını, gözetilmelerini ve korunmasını öngören politikaların, ulusal ve uluslar arası bağlamda hukuki dayanakları nelerdir?
• Yaşlıların korunmasını öngören ilkeler, sosyal politikaların uluslararası kaynaklarında daha çok, sosyal sigortalar kolu kapsamında irdelenmiştir.
• T.C. Anayasası’nın “Yaşlılar devletçe korunur. Yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir” hükmü ülkemizde yaşlılara yönelik ulusal sosyal politikaların temel hukuki dayanağını oluşturur. Bu hüküm doğrultusunda hazırlanıp, yürürlüğe konulan çeşitli mevzuat konunun bu bağlamda ki hukuki çerçevesini oluşturur.
Yaşlıların bakılmalarını, gözetilmelerini ve korunmalarını öngören politikalarla hangi hedeflere, hangi araçların yardımı ile ulaşılabilir?
• Yaşlılara yönelik sosyal politikalarla sosyal denge, sosyal adalet, sosyal bütünleşme ve sosyal gelişmenin sağlanması hedeflenir.
• Toplumların sosyo-ekonomik ve kültürel yapıları ile koşullarının, yaşlılara yönelik politikalar üzerinde izleri bulunur.
• Sosyal politikalarla yaşlılar; bir gelir güvencesine sahip kılınarak, istihdam edilmelerine yardımcı olunarak, çalışma yaşamında ayrımcılığa karşı korunarak, kurumsal bakım ve gözetim hizmetleri verilerek, sağlık yardım ve hizmetlerinden yararlandırılarak, sosyal hizmetler sağlanılarak korunmaya çalışılır.
Türkiye’de yaşlı nüfus hangi özellikleri taşımakta ve izlenilen sosyal politikalar hangi yönde biçimlenmektedir?
• Türkiye’de yaşlılar sayısal olarak sürekli çoğalmaktadır. Hiç evlenmemiş, boşanmış ya da eşi ölmüş yaklaşık 1 milyonu aşkın yaşlının bakım, gözetim ve korunma gereksinimi içinde olduğu düşünülebilir. Ailelerin bu bağlamdaki koruma işlevleri kentleşme ve sanayileşme sürecinde azalmaktadır.
• Türkiye’de yaşlılara yönelik politikalar, büyük ölçüde sosyal sigorta kurumları ve SHÇEK tarafından taşınmaktadır. Yerel yönetimlerin ve gönüllü kuruluşların bu politikalara katkıları çok azdır.
Çevre Politikaları
Çevre kavramı ve çevre sorunları nasıl tanımlarak, sistematize edilebilir?
• Sosyal politikalar açısından hava, toprak, su, bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerin tümü çevre olarak tanımlanır. Çevre ortamları ve koşullarından kaynaklanabilecek tüm olumsuzluklar ise çevre sorunları olarak ifade edilir.
• Çevre sorunları kirlenme, tükenme ve estetik çirkinleşme başlıkları altında sistematize edilebilir. Çevre politikaları ne zaman izlenmeye başlanmış ve bu politikalar günümüze dek süregelen dönem içinde nasıl gelişmiştir?
• Çevre ile ilgili sorunlarla ilk kez sanayi döneminde karşılaşılmıştır. Bu sorunların çözülebilmesi yönündeki kamusal politikalar ise, 20. yüzyılın ikinci yarısında sorgulanıp, izlenilmeye başlanmıştır. Çevre sorunları hangi nedenlerden kaynaklanır? Hangi alanlarda etkili olur ve neden önem taşır?
• Sanayileşme, kentleşme ve nüfus çoğalışı yaşadığımız dönemde çevre sorunlarına yol açan başlıca nedenlerdir.
• Ozon tabakasının incelmesi, sera etkisi ve iklim değişikliği, hava kirliliği ve asit birikimi günümüzde karşı karşıya bulunulan çevre sorunları içinde özellikle
öne çıkmaktadır.
• Doğal dengenin bozulması, yeryüzünde tüm insanların geleceği açısından yaşamsal bir önem taşır. Yaşadığımız dönemde, hangi uluslararası kurum ve kuruluşların çalışmaları çevre politikalarına büyük ölçüde yön ve biçim vermektedir?
• Başta BM, OECD, AB olmak üzere evrensel, kıtasal ve bölgesel pek çok kuruluşun çevrenin korunmasına yönelik yasama çalışmaları, ulusal çevre politikaları yönünden önemli bir kaynak oluşturmaktadır.
Türkiye’de izlenilen çevre politikalarının, hukuki dayanakları ve özellikleri nelerdir?
• Türkiye’de çevre sorunlarına olan ilgi ve duyarlılık giderek çoğalmakta, bu alanda önemli bazı gelişmeler kaydedilmektedir. Ancak ülkemizde, konunun tarafları arasında üzerinde görüş birliğine varılarak yapılandırılmış ulusal bir çevre politikasının varolduğunu söyleyebilmek güçtür.
Çevre politikalarının hedefleri ve öncelikleri nelerdir?
Çevre politikalarına hangi ilkeler egemen olur?
• Çevre politikasının temel hedefi, insan yaşamının ve sağlığının şimdi ve gelecekte çevreden doğabilecek zararlardan korunmasıdır.
• Çevre politikaların öncelikleri; insan sağlığının korunması, ekolojik dengenin korunması, kültürel, tarihsel ve estetik değerlerin korunması, ekonomik verimliliğin sağlanması olarak sıralanabilir.
• Çevre politikaları; kirleten öder, kirletenini kusursuz sorumluluğu, bütünleştirme, önceden önleme, işbirliği ve sakınma ilkelerine dayalı olarak yönlenip, biçimlenir.
__________________]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11969 Wed, 10 Mar 2010 13:16:29 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11969 **Hazine Müsteşarlığı


Merkez Bankasının bulunmadığı yerlerde hangi banka devlet paralarını korumukla görevlidir?

**Zıraat Bankası


Hazine Müsteşarlığına bağlı olanlar?


a) Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü
b) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü
c) Ihracat Genel Müdürlüğü
d) Dış ekonomik ilişkiler Genel Müdürlüğü

Hazine müsteşarlığının Görevleri?


e) Devlet lehine doğacak alacakları tahsil etmek
f) Gelirler ve giderler arasında yer bakımından uyum sağlamak
g) Devlet ve ona bağlı kurumların borçlanmalarına aracılık etmek
h) Kamu harcamalarının gerektirdiği ödemeleriyapmak


Hangi yılda Osmanlı Döneminde nakit hareketlerinin yürütülmesinde bankalardan yararlanılmaya başlanmıştır?

**1863




Merkez Bankası hangi yılda kurulmuştur?

**1930


Hazine bonosunun özellikleri?


i) Likiditesi kolaydır
j) En çok1 yıl vadelidir
k) Bütçede gelir-giderlerin zaman bakımından denkleştirilmesi için en çok kullanılan yöntemdir
l) Faizleri, vergi ve resimden muaftır


Hazine ile Merkez Bankasının ilişkilerini düzenleyen yasa hangi yılda çıkarılmıştır?

**1970

Bütçeye ait gelir ve giderlerin tek bir hesap içinde incelenmesine ne ad verilir?

**Hazine birliği


Hazine bonosu ihracının yasal dayanağı nedir?


**Bütçe Kanunu

Başlangıçta bütçe denkliği sağlanmamışsa bütçe açığı kapatmak için Hazine neye baş vuracaktır?


**Uzun vadeli borçlanmaya


Garanti bonolarının vadesi ne kadardır?

**9 Ay

Gerçek veya tüzel kişiler tarafından yatırılmış veya hazineye bırakılmış paralara ne ad verilir?

**Emanet Paralar

Osmanlı Bankası veznedarlık görevini ne zaman Ziraat Bankasına vermiştir?

**1927

Gelir vergisi taksit ödeme dönemi?

**Mart-Haziran-Eylül


Bütçe döneminde gelir-gider uyumsuzluklarının yarattığı açıklar nasıl karşılanır?

**Kısa vadeli borçlanma ile

Osmanlı Bankası hangi yılda kurulmuştur?

**1863

Osmanlı döneminde devletin veznedarlık ve nakil işleri ile kim görevlendirilmiştir?

**Osmanlı Bankası


Hazinenin bütçe uygulamasanı ilişkil işlevleri?

m) Hazine hesabını tutmak ve bu konuda sorumlu diğer kurumlarla işbirliği yapmak
n) Her yıl bütçede kamu kesiminin finansman ihtiyaçlarını ve mali dengesini sağlamak
o) Yıllık programlarla bütçe ilişkilerini mali denge içinde sağlamak
p) Kamu harcamalarının gerektirdiği ödemeleri yapmak





Kamu Finansman genel müdürlüğü nere bağlıdır?

**Hazine Müsteşarlığı

Nakit yönetimi ve hazine birliğini sağlamak hangi saymanlığı verilmiştir?

**İç ödemeler saymanlığı


Kamu finansman genel müdürlüğünün görevleri?

q) Hazine işlemlerini yürütmek
r) Devlet giderlerinin gerektirdiği nakdi sağlamak
s) Devletin genel bütçe ile ilgili yurt dışı ödemelerini yapmak
t) İçödemeler vedış ödemeler saymanlıkları kurmak veyürütmek


Merkez bankası avanslarının süresi ve genel bütçe ödeneklerine göre oranı en fazla ne kadardır?

**1 yıldan uzun %15


Hazinenin işlevlerini yürütürken en yakın ilişkide olduğu banka nedir?

**Merkez bankası


Hazinenin bütçe açıklarını kapatmak için başvurduğu kaynaklar?


u) Hazine bonoları
v) Vergiler
w) Merkez Bankası avansları
x) Emanet Paralar


Hazinenin ihraç ettiği bonolar?

y) olağanüstü hallerde çıkarılacak bonolar
z) Hazine Bonoları
aa) MüteahhitBonoları
bb) Kefalet Bonoları

Mal varlığı ile işletmel hesaplarını birlikte gösteren muhasebe sistemi hangisidir?

**Logismografi




Ifadeler?

cc) Devlet muhasebesi daha çok gelir giderlerin izlenmesi ve sonuçların denetimini sağlar
dd) Devlet muhesebesi milli muhasebe, milli gelir ve giderlerin izlenmesi ve sonuçların denetemini sağlar
ee) Devlet muhasebesi mali yönetimle ilgili önemli bir araçtır
ff) Devlet muhasebesi makro ekonomik politikaların belirlenmesine yardımcı olur.


Bütçe hesaplarıyla birlikte mal varlığı hesapları, gelir ve gider tahakkuklarını gösteren muhasebe sistemi nedir?

**Constante


Devlet Faaliyetlerinin muhasebeleştirilmesinde kullanılan sistemler?


gg) Schneider
hh) Constante
ii) Logismografi
jj) Kameral


Devlet muhasebesi ile işletme muhasebesi hangisinde paralellik gösterir?

**Kayıt düzeninin genel ilkeleri


Bilanço hesapları?

kk) Sabit ve uzun dönem varlıklar hesabı
ll) Uzun dönem kaynakları
mm) Stoklar ve aracı hesaplar
nn) Mali Hesaplar

Devlet muhasebesi genel yönetmeliği hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

**1948

Nakit esasının faydaları?

oo) Sabit ve basit olması
pp) Işlemlerin izlenmesinin kolay olması
qq) Hesap sonuçlarının kolay çıkarılması
rr) Değerlerin kolay yapılması

Malvarlığı ve işletme hesaplarını birlikte gösteren muhasebe sistemi nedir?

**Logismografi


Constante Muhasebe Sisteminin özellikleri?

ss) Hesaplar arasındaki ilişki her zaman sabittir
tt) Iki yanlı kayıt yöntemi ile kameral yöntemlerin birleşmesiyle oluşur
uu) Gelir ve giderlerin borçlu ve alacaklı yöntemlerin birleşmesiyel oluşur
vv) Kıymet hareketleri borçlu ve alacaklı olmak üzere iki hesabaişlenir




Devlet muhasebesi ile işletme muhasebesi arasındaki farkları yaratan nedenler?

ww) Üretilen mal ve hizmet
xx) Mal varlığı
yy) Gelirler
zz) Giderler

Gelir ve gider tahakkuk ettiği halde tahsil edilmeyen veya ödenmeyen miktarların izlenmesi mümkündür?

**Yeni Kameral

Devlet muhasebesinin bütçe uygulaması ile ilgili görevleri?

aaa) Devlet gelir ve giderlerinin kayıtlarını tutmak
bbb) Devlet malvarlığı ile ilgili bilgilerin kaydını tutmak
ccc) Nakit hareketlerini izlemek
ddd) Milli muhasebe milli gelir ve devlet faaliyetleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak
Devlet muhasebesinin bütçe uygulamasına ilişkin görevleri?

eee) Nakit hareketlerini izlemek
fff) Devlet giderlerinin kaydını tutmak
ggg) Bütçe ödeneklerinin aşılıp aşılmadığını izlemek
hhh) Işlemlerin yasalara uygunluğunun denetimi

Tahakkuk esasının faydaları arasında yer alanlar?

iii) Kamu hizmetlerinin maliyetinin bir bütün olarak görülebilmesi
jjj) Belirli dönemler içinde maliyet analizlerinin yapılabilmesi
kkk) Fayda-maliyet analizi ile öncekilere göre seçenek programlarının değerlendirilmesi
lll) Alınan mal ve hizmetleri ayrıntılı olarak görülmesi


Devlet muhasebesinde kasaya parasal bir giriş veya kasadan parasal bir çıkış fiilen gerçekleştiği zaman işlemin muhasebe kaııtlarına geçirilmesine ne denir?

**Nakit Esası


Kamu muhasebe düzeninde hesapların bütünleştirilebilmesi (konsolidasyon) için gerekli olan nedir?

**Ikili kayıt(Muvazaf) yönteminin kullanılması


PPBS muhasebe kayıtlarının hangisine göre tutulmasını genellikle kabul etmektedir?

**Yumuşatılmış tahakkuk esası

Ülkemizde Devlet Muhasebe sisteminin esasını oluşturan Devlet Muhasebesi Genel Yönetmeliği hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

**1948

18.yy Avusturyada uygulanan Muhasebe sistemi hangisidir?

**Eski Kameral


Mal sahibi (devlet) memur hesaplarının tutulması hangi muhasebe sisteminde yer almıştır?

**Logismoğrafi

Logismoğrafi muhasebe sistemi hangi ülkelerde uygulanmıştır?

**Italya


Sosyo-ekonomik analizler yapma amacına yönelmiş Muhasebe Sistemi hangisidir?

**Milli muhasebe sistemi

Iki yanlı kayıt yöntemi ile Kameral Yöntemlerinin birleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan muhasebe sistemi hangisidir?

**Constante

Devlet Muhasebesinde hesapların ayrımında hangi sistemi kullanılır?

**Desimal sistem

Nakit esasının faydaları

mmm) Sade ve basit olması
nnn) Değerlendirmelerin kolay olması
ooo) Hesap sonuçlarının kolay çıkarılması
ppp) Işlemlerin izlenmesinin kolay olması

1928 yılında çıkarılan talimatname ile iki yanlımuhasebe sistemi yerine hangi sistem belirlenmiştir?

**Tasnif Yevmiyesi

Akım hesaplarının bilanço hesapları içinde yer alanlar?

qqq) Sabituzun dönem varlıklar hesabı
rrr) Uzun dönem kaynakları hesabı
sss) Üçüncü şahıs hesapları
ttt) Gelirler ve arizi kazançlar hesabı

Durum hesapları?

uuu) Stoklar hesabı
vvv) Mali hesaplar
www) Uzun dönem kaynakları hesabı
xxx) Üçüncü şahıs hesapları

Ülkemizde muhasebe kayıtları hangi yönteme göre yapılmaktadır?


**Ikili kayıt sistemi


Devlet Muhasebesinde kayıtlar hangi esasa göre yapılır?


**Nakit veya tahakkuk

Scheider muhasebe sistemi özellikleri?


yyy) Mahsup işlemleri ile bütçe dışı alacak ve borç hesaplarına yer verilmiştir
zzz) Yevmiye defteri, defteri kebir gelir ve gider defteri olmak üzere üç defter kullanılmaktadır
aaaa) Bütçe denetimini tam olarak yerine getirebilmektedir
bbbb) Devlet mal varlığı ortaya koymaktadır.

Constenta muhasebe sisteminin özellikleri?

cccc) Her kayıt hareketi bir borçlu biri alacaklı olmak üzere iki hesaba işlenir
dddd) Hesaplar arası ilişki sabittir
eeee) Kasa defteri gelir ve gider defteri olmak üzere iki defter kullanır
ffff) Gelir ve giderleri tahakkuk aşamasında kayıt ilkesini benimsemiştir

Devlet Muhasebesi görevleri ?


gggg) Makro düzeyde ekonomik politikaların belirlenmesine yardımcı olur
hhhh) Ülke ekonomisinin planlamasına yardımcı olur
iiii) Devlet gelir ve giderlerinin kayıtlarının tutulmasını sağlar
jjjj) Kamu giderlerinin yasal sınırlar içinde harcanıp harcanmadığını ortaya koyar

Mal sahibi ve memur hesaplarının tutulması ilk önce hangi muhasebe sisteminde yer almıştır?

Logismografi sistemi


Devletin faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin nedenleri ile sonuçlarını parasal olarak ifade eden, kaydeden, sınıflandıran, yorum ve denetime elverişli dökümler yapan sisteme ne ad verilir?

MaliyetMuhasebesi


18.yy Sadece Avusturyada uygulanan kasa hareketlerinin görüldüğü muhasebe sistemi nedir?


Eski Kameral Sistem


Iki yanlı kayıtsistemi ilk olarak hangi yılda uygulanmayabaşlamıştır?

1923


Ülkemizde Devlet Muhasebesi Genel Yönetmeliği hangi yıl yürürlüğe girmiştir?


1948


Giderlerin taahhütünün denetlenmesinde kim görev alır?


Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü






Türkiyede bütçe dönemini kapatan hesaplar?


Saymanların yönetim dönemi hesabı
Bakan gider kesin hesabı
Gelir kesin hesabı
Hazine genel hesabı

Saymanın ita emri üzerinde yapacağı denetlemede yer alanlar?


Giderin kendisine gönderilen ödeme emri içinde olması
Bütçedeki tertibine uygun bulunması
Taahhüt ve tahakkuk belgelerin tam olması
Maddi hatanın olmaması

Gider kesin hesap cetvelinde yer alan bilgiler?


Senesi içinde alınan mallar

Neyi Sayman Hazırlar?

Yönetim dönemi hesabı

Bütçe gideri aşamaları?


Tahakkuk
İta emrine bağlanma
Ödeme
Taahhüt








Giderlerin taahhüt, tahakkuk ve ödenmesi aşamalarında denetlemelerde görev alanlar?


Sayıştay
Hiyerarşik üstler
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
Bütçe Dairesi Başkanı

Gider kesin hesabı cetvelinde yer alanlar?


Bütçe ile verilen ödenek
Senesi içinde eklenen ödenek
Senesi içinde tahakkuk eden giderler
Mali yıl sonunda kalan borçlar


Hazine genel hesabında yer alanlar?


Kesin hesap kanunu tasarısı
İta amirleri cetveli
Kesin hesap kanunu gerekçesi
Hazinenin yıllık genel mizanı

Gelir toplamakla görevli dairelerin hiyerarşik denetiminde görev alanlar?


Defterdar
Vergi Dairesi Müdürü
Tahakkuk Memuru
Tahsildar

Türkiye de bütçe dönemini kapatan hesaplar?

Saymanların Yönetim dönemi hesabı
Gelir Kesin Hesabı
Hazine Genel Hesabı
Bakanların Gider Kesin Hesapları



Gelir kesin hesap cetvelinde yer alanlar?


Bütçedeki gelir tahmini
O yıla ilişkin tahakkuklar
Yıl içinde yapılan tahsilat
Gelecek seneye devreden bakiyeler

Giderlerin taahütlerinin denetlenmesinde yer alır?

Sayıştay


Kesin hesap Cetvelin de bulunanlar?

Tür ve isimleri itibariyle mali yılbaşından devralınan mallar
Yıl içinde alınan mallar
Yıl içinde sarfedilen mallar
Mali yıl sonundaki mevcutlar

Bakanlar kendi bütçelerine ait gider kesin hesaplarını Maliye Bakanlığı ile Sayıştaya ne kadar süre içinde sunarlar?

Mali yıl sonundan itibaren 4 ay içinde


Hazine genel hesabını kim düzenler?

Muhasebat Genel Müdürlüğü

Ayniyat saymanlarının yönetim dönemi hesabında yer alanlar?


Geçen yıldan devrolunan mevcut ve o sene içinde yapılan girişler
Mali yıl içindeki çıkışlar ile gelecek yıla devredilen mevcut
Sene içinde meydana gelen değişiklik ve bozulmalar
Kayıp ve fire miktarı





Hazine genel hesabını kim düzenler?

Muhasebat Genel Müdürlüğü

Ayniyat saymanlarının yönetim dönemi hesabında yer alanlar?


Geçen yıldan devrolunan mevcut ve o sene içinde yapılangirişler
Mali yıl içindeki çıkışlar ile gelecek yıla devredilen mevcut
Sene içinde meydana gelen değişiklik ve bozulmalar
Kayıp ve fire miktarı


Sayıştay ilamının temyiz süresi kaç gündür?

90


Sayıştay temyiz kurulu kaç yıl için seçilir?

4

Sayıştay ilanları kimlere teslim edilir?

CumhuriyetSavcısı


Saymanın kanuni hataya düşmesi nedeniyl, yaptığı giderin Sayıştayca kabul edilmeyerekkendisine ödettirilmesine ne denir?

Tazmin


Saymanların en geç yıl sonunda Sayıştay’a sundukları yönetimi hesaplarına dahil bütün işlemler yıl sonunda itibaren kaç ay içinde Sayıştay tarafından denetlenmiş olmalıdır?

7 Ay


Sayıştay’ca muhakemenin iadesi nedenleri?

Hesapta maddi hata bulunması, noksan veya mükerrer olması
İbraz edilen belgede hile vayasahtekarlık bulunması
Esas tutulan bir ilamın bozulma suretiyle hükmünün kalkmışolması
Hükme etki edebilecek bazı belgelerin inceleme ve muhakeme sırasında olmayıp, hükümden sonra ortaya çıkması


Sayıştay dairelerince kararların temyiz nedenidir?

Yargılama usullerine uymamak


Sayman Neyi Hazırlar?

Yönetim Dönemi Hesabı


Sayıştay Temyiz Kurulu kaç yıl için seçilir?

4


Sayıştay sayman hesaplarının ön incelemesini kimler yapar?

Denetçiler

Sayıştay ilamlarının tebliğ edildiği kişiler?

Sayıştay Savcısı
Devlet Denetleme Kurulu
Sayman
Hükümle ilgili memur

Saymanın ya da diğer sorumlu memurun gerekli kanıtlayıcı belgeleri ibraz edememesinden dolayı devlete karşı borçlu sayılmasına ne denir?

Zimmet


Sayıştay Temyiz Kurulu kaç üyeden oluşur?

6

Temyiz Dilekçesine karşı kaç gün içinde cevap verilebilir?

30


Temyiz Kurulunun temyiz olunan karar hakkında alabileceği kararlar?

Kararı Kaldırır
Kararı düzelterek onaylar
Kararı Bozar
Kararı aynen onaylar


Muhakemenin iadesini isteyebilecek olanlar?

Maliye Bakanı
Sayıştay Daireleri
Aleyhine hüküm verilen
Savcı

Türkiye’de bütçenin siyasi bakımından genel denetimini yapacak olan asıl organ hangisidir?

TBMM genel Kurulu

Bütçe hesabı hangi işlemle kapanır?

Kesin hesap kanununun tasarısının TBMM’ce onaylanması


1982 Anayasasına göre kesin hesap kanun tasarısı mali yıl sonucundan itibaren en geç kaç ay içinde TBMM’ne sunulur?

7


TBMM nin kesap kanun tasarısını reddi halinde ne gerçekleşir?

Hükümet düşer

1982 Anayasasına göre 1982 Mali Yılı Kesin Hesap Kanun Tasarısı TBMM’de ne zaman görüşülmek zorundadır?

1994 Mali Yılı bütçe Kanunu tasarısı ile birlikte

Türkiyede bütçenin siyasi bakımdan genel anlamda denetimini yapacak olan asıl organ nedir?

TBMM Genel Kurulu


TBMM nin genel denetleme yolları?

Soru
Gensoru
Meclis Araştırması
Meclis Soruşturması

1982 Anayasa’sına göre Kesin Hesap Kanun Tasarıları TBMM’de kaç günlük bir süre içinde görüşülmüştür?

75


1961 Anayasasına göre Kesin Hesap Kanun Tasarısı Mali yılın sonundan itibaren en geç ne kadar bir süre içinde TBMM’e sunulur.

1 yıl 12 ay


1961 anayasasından bütçenin denetlenmesiyle ilgili olarak getirilen yeni yollar?

Genel Görüşme

Genel Uygunluk bildirimine nelerin konulacağını ve bunların sıralama biçimini hangi organ belirler?

Sayıştay Genel Kurulu

1982 Anayasasına göre Sayıtay kesin Hesap Kanun Tasarısının verilmesinden itibaren ne kadar zaman içinde genel uygunluk bildirimi düzenleyip TBMM’ne sunmalıdır?

75 Gün içinde


Kesin olarak ve son şekli ile belirtilmiş uygunluk bildirimi hangisine sunulur?

TBMM’ne

Genel uygunluk Bildirimini hazırlayan kuruluş nedir?

Sayıştay


Sayıştayda sayman yönetim hesapları ile bakan ve hazine hesaplarını karşılaştıran ve rapor hazırlayan denetçiler hangi şubede toplanmışlardır?

Kesin Hesap Şubesi

1982 Anayasasına göre Kesin Hesap kanun Tasarısı mali yılın sonundan itibaren ne kadar zaman içinde TBMM Sunulmalıdır?

7 ay içinde

Genel Uygunluk Bildirimine nelerin konulacağını ve bunların sıralama biçimini hangi organ belirler?

Sayıştay Genel Kurulu





Türkiyede bütçenin siyasi bakımdan genel anlamda denetimini yapacak olan asıl organ nedir?

TBMM genel kurulu

Sayıştay tarafından bir uygunluk bulunup bulunmadığı incelenenler
i. Hazine Genel Hesabı
ii. Bakanların Kesin Hesabı
iii. Saymanların Yönetim Dönemi Hesabı

1982 Anayasasına göre 1994 Mali Yılı Bütçe Tasarısının verilmesinden itibaren ne kadarzaman içinde genel uygunluk bildirimini düzenleyip TBMM’ne sunmalıdır?

75 gün içinde

TBMM’nin özel yollarla yaptığı bütçe denetimi ne anlama gelmektedir?

Sayıştay ve Bütçe Komisyonu aracılığı ile yaptığı denetimdir.

Bütçe hesabı ne ile kapanır?

Kesin hesap kanunu tasarısının TBMM’nce onaylanması ile


Üretmiş olduğu yarı kamusal mal ve hizmetlerle topluma sağladığı genel fayda karşılığı hazine yardımı alan kuruluşlar?

Anadolu Üniversitesi
D.S.İ
Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
Orman Genel Müdürlüğü

Katma bütçeler bütçenin hangi temel ilkelerine aykırı olarak düzenlenir?

Genellik ve Birlik


Giderlerini özel gelirleriyle karşılayan ve genel bütçe dışında yönetilen kuruluşlara ne ad verilir?

Katma Bütçeli

Özel Bütçeli idareler?


Milli Prodüktivite Merkezi
Türk Standartları Enstitüsü
Basın İlan Kurumu
Anadolu Ajansı

Katma Bütçeli Kuruluşların özellikleri?

Kendilerine ait bütçe kanunu vardır
Tüzel kişilikleri vardır
Döner Sermaye işletmeleri kurulabilirler
Bütçe süreci yönünden genel bütçe kurallarına tabidir

Üniversitelerde öğrencilerden alınan harçlar ne tür fayda sağlar?

Özel Fayda

Genel ve katma bütçeli idarelere bağlı olarak çalışan ve sınai ve ticari faaliyette bulunan fon işletmelerine ne ad verilir?

Döner Sermayeli İşletme

Döner Sermaye işletmelerinin özellikleri?

Kapasite fazlası
Atıl kaynak bulunması
Kamusal mal üretilmesi
Pazarlanabilir ürünlerin piyasaya sürülmesi
Ek gelir sağlaması





Türkiyede döner sermaye uygulaması hangi yıl başlamıştır?

1925

Döner sermaye yönetimindeki sorumlu sayman, kime bağlıdır?

Muhasebat Genel Müdürlüğü

Döner Sermaye işletmelerindeki görevliler?

Tahakkuk Memuru
Sorumlu Sayman
Ayniyat Memuru
İşletme Müdürü

Yükseköğretimde üniversitelerin öğrencilerden aldığı harçlar ne tür fayda sağlar?

Özel Fayda

Katma bütçeli idareler?

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Anadolu Üniversitesi
YÖK

Özel Bütçeli kuruluşlar?

Milli Prodüktivite Merkezi
Türk Standartları Enstitüsü
Basın İlan Kurumu
Anadolu Ajansı

Hangi kuruluş yarı kamusal mal ve hizmetlerle topluma sağladığı genel fayda karşılığı Hazine Yardımı alır?

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü



Bütçe içi fon uygulamasının amaçları?

Yürütme organının yasama organından programlar itibari ile aldığı harcama yetkisini genişletmek
Kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde çabuk karar alabilmek
Gelecek yıllara yaygın proje ve faaliyetlere kaynak bulmak
Bütçe uygulama sürecindeki gecikmeleri engellemek

Katma bütçeler öz gelirleri yetmediği takdirde harcama yapabilmek için ne alırlar?

Hazine Yardımı alırlar.

Döner sermaye işletmelerin yasal olarak mali sistem içinde yer almasını sağlamıştır?

Genel Muhasebe Kanunu

Döner Sermayeli işletmelerin kuruluş nedeni içinde yer alanlar?

Ekonomideki kapasite fazlasını kullanmak
Atıl kaynakları kullanmak
Pazarlanabilir mal üretmek
Ek gelir sağlamak


Döner Sermayeli işletmelerin denetiminde görev alanlar?

TBMM
Maliye Bakanlığı
İşletmelerin bağlı olduğu kuruluş
Sayıştay

Döner Sermayeli işletmelere başlangıçta tahsis edilen sermayeye ne denir?

Nominal sermaye



Başarılı bir döner sermaye yönetimi için gerekenler?

Öncelikle devlet kuruluşlarında asıl kamu hizmetinde kullanılmayan kapasite ve kaynak fazlası bulunmadır.
Önceden fazla sermaye meydana getirilip bunu döner sermayenin kuruluş gerekçesi olarak kullanmak uygun değildir
Üretilen yan ürün parazlanabilir nitelikte olmalıdır
Döner sermaye faaliyeti kamu hizmeti işlevini aksatmamalıdır.

Döner sermayeli işletmenin özellikleri?

Kapasite fazlasını kullanması
Atıl kaynakları değerlendirmesi
Ürünlerin pazarlanabilir olması
Asıl kamu hizmetinin satılamaması

Döner sermayeli işletmelerde tahakkuk memurluğu hangi görevli tarafından yürütülr?

İşletme Müdürü

Genel ve katma bütçeli idareleri bağlı olarak çalışan ticari ve sinai nitelikte faaliyette bulunan fon işletmelerine ne denir?

Döner sermayeli işletmeler

Türkiyede döner sermaye işletmelerini denetleyen kuruluşlardan biri nedir?

Sayıştay

Türk Bütçe sisteminde döner sermaye uygulamasına hangi yılda ve hangi alanda başlanılmıştır?

1925-Tarım

Özerk bütçeli kuruluşa örnek?

TRT Kurumu



Katma bütçeli kuruluşlar?

Vakıflar Genel Müdürlüğü
Anadolu Üniversitesi
Telsiz Genel Müdürlüğü
Karayolları Genel müdürlüğü

Kamu kesiminde belli kamu kuruluşlarının bütçeleri bütçenin temel ilkeleri olarak değerlendirilen hangi iki ilkeye aykırı olarak düzenlemektedir?

Birlik_Genellik

Giderlerini özel gelirleriyle ve genel bütçe dışında yönetilen Kamu kuruluşlarının bütçelerine ne ad verilir?

Katma Bütçe

Genel ve katma bütçe harcamalarının toplanması ve katma bütçelere yapılan Hazine yardımının düşülmesi ile yapılan bütçeye ne ad verilir?

Konsolide Bütçe


Bağlı ortaklıkları hangi kuruluş denetlemektedir?

Yüksek Denetleme Kurulu

KİT’lerin Özellikleri?

Tüzel kişiliğe sahip olmaları
Yönetim ve Denetimleri dışındaki faaliyetlerinde özel hukuk hükümlerine tabi olmaları
Genel Muhasebe ve Devlet İhale Kanunlarına tabi olmamaları
Sermayeleriyle sınırlı sorumluluk taşımaları

KİT’lerde en üst düzey yetkili ve sorumlu karar organı nedir?

Yönetim Kurulu

Yüksek Denetleme Kurulu yıl sonu bilanço ve sonuç hesapları ile teşebbüslerin Yönetim Kurulunca hazırlanan faaliyet raporlarını inceleyerek kime verir?

TBMM KİT Komisyonu

Sermayesinin tamamı KİT lere ait olup bağlı olan işletme yada işletmeler topluluğuna ne ad verilir?

Müessese

Kamu İktisadi Teşebbüslerinin finansman kaynakları?

Genel Bütçe Yardımları
Devlet Yatırım Bankası Kredileri
Dış Proje Kredileri
Kaynak-Ödeme Fazlası

Kamu İktisadi Teşebbüslerin ödemeleri kaynaklarını aşarsa ne ortaya çıkar?

İşletme Açığı

KİT’lerin bütçe denetiminde kimler görev alır?

İlgili Bakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu
TBMM Genel Kurulu
TBMM Kit Komisyonu

İktisadi Devlet Teşekküllerinin ya da Kamu İktisadi Kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının en az %15’ine en çok %50’sine sahip bulundukları Anonim Şirketlere ne ad verilir?

İştirak

Kit’lerin personel rejiminin yandığı ilkeleri?

Yetenek
Verimlilik
Süreklilik
Siyaset Yapma

Kamu iktisadi Teşebbüslerinden hangisi işletmeci olarak öncülük yapmıştır?

Sümerbank

Sermayesinin tamamı bir İDT veya KİK’na ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketlere ne ad verilir?

Bağlı Ortaklık

İDT (İktisadi Devlet Teşekkülüne örnek)

Seka

KİT’lere örnek?

Halk Bankası
Turizm Bankası
Türkiye Denizcilik İşletmeleri
TPAO

Bağlı ortaklıkları hangi kuruluş denetler?

Yüksek Denetleme Kurulu

KİT’lerin özellikleri?
Tüzel kişiliğe sahip olması
Genel Muhasebe ve Devlet İhale Kanunlarına tabi olmaması
Sayıştay Denetimine tabi olmaması
Sorumluluğun sermaye ile sınırlandırılmış olması

KİT’lerde en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organı nedir?
Yönetim Kurulu

KİT’lerin bütçe sisteminde yer alan Kuruluşlar?

Yüksek Denetleme Kurulu
İlgili bakanlık
TBMM Genel Kurulu
TBMM Genel İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu

KİT’lerin personel rejiminin dayandığı ilkeler?

Yetenek
Özendirme
Verimlilik
Süreklilik

Yüksek Denetleme Kurulu hazırladığı raporları nereye sunar?

TBMM Kit Komisyonuna

KİT’lerin ödemelerinin kaynaklarını aşması durumunda ne söz konusu olur?

İşletme Açığı

Türkiye’de kamu iktisadi teşebbüsleri yatırım ve işletme faaliyetlerini nereye bağlı olarak yürütürler?

Yıllık Program, Kalkınma Planı ve Bütçe]]> **Hazine Müsteşarlığı


Merkez Bankasının bulunmadığı yerlerde hangi banka devlet paralarını korumukla görevlidir?

**Zıraat Bankası


Hazine Müsteşarlığına bağlı olanlar?


a) Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü
b) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü
c) Ihracat Genel Müdürlüğü
d) Dış ekonomik ilişkiler Genel Müdürlüğü

Hazine müsteşarlığının Görevleri?


e) Devlet lehine doğacak alacakları tahsil etmek
f) Gelirler ve giderler arasında yer bakımından uyum sağlamak
g) Devlet ve ona bağlı kurumların borçlanmalarına aracılık etmek
h) Kamu harcamalarının gerektirdiği ödemeleriyapmak


Hangi yılda Osmanlı Döneminde nakit hareketlerinin yürütülmesinde bankalardan yararlanılmaya başlanmıştır?

**1863




Merkez Bankası hangi yılda kurulmuştur?

**1930


Hazine bonosunun özellikleri?


i) Likiditesi kolaydır
j) En çok1 yıl vadelidir
k) Bütçede gelir-giderlerin zaman bakımından denkleştirilmesi için en çok kullanılan yöntemdir
l) Faizleri, vergi ve resimden muaftır


Hazine ile Merkez Bankasının ilişkilerini düzenleyen yasa hangi yılda çıkarılmıştır?

**1970

Bütçeye ait gelir ve giderlerin tek bir hesap içinde incelenmesine ne ad verilir?

**Hazine birliği


Hazine bonosu ihracının yasal dayanağı nedir?


**Bütçe Kanunu

Başlangıçta bütçe denkliği sağlanmamışsa bütçe açığı kapatmak için Hazine neye baş vuracaktır?


**Uzun vadeli borçlanmaya


Garanti bonolarının vadesi ne kadardır?

**9 Ay

Gerçek veya tüzel kişiler tarafından yatırılmış veya hazineye bırakılmış paralara ne ad verilir?

**Emanet Paralar

Osmanlı Bankası veznedarlık görevini ne zaman Ziraat Bankasına vermiştir?

**1927

Gelir vergisi taksit ödeme dönemi?

**Mart-Haziran-Eylül


Bütçe döneminde gelir-gider uyumsuzluklarının yarattığı açıklar nasıl karşılanır?

**Kısa vadeli borçlanma ile

Osmanlı Bankası hangi yılda kurulmuştur?

**1863

Osmanlı döneminde devletin veznedarlık ve nakil işleri ile kim görevlendirilmiştir?

**Osmanlı Bankası


Hazinenin bütçe uygulamasanı ilişkil işlevleri?

m) Hazine hesabını tutmak ve bu konuda sorumlu diğer kurumlarla işbirliği yapmak
n) Her yıl bütçede kamu kesiminin finansman ihtiyaçlarını ve mali dengesini sağlamak
o) Yıllık programlarla bütçe ilişkilerini mali denge içinde sağlamak
p) Kamu harcamalarının gerektirdiği ödemeleri yapmak





Kamu Finansman genel müdürlüğü nere bağlıdır?

**Hazine Müsteşarlığı

Nakit yönetimi ve hazine birliğini sağlamak hangi saymanlığı verilmiştir?

**İç ödemeler saymanlığı


Kamu finansman genel müdürlüğünün görevleri?

q) Hazine işlemlerini yürütmek
r) Devlet giderlerinin gerektirdiği nakdi sağlamak
s) Devletin genel bütçe ile ilgili yurt dışı ödemelerini yapmak
t) İçödemeler vedış ödemeler saymanlıkları kurmak veyürütmek


Merkez bankası avanslarının süresi ve genel bütçe ödeneklerine göre oranı en fazla ne kadardır?

**1 yıldan uzun %15


Hazinenin işlevlerini yürütürken en yakın ilişkide olduğu banka nedir?

**Merkez bankası


Hazinenin bütçe açıklarını kapatmak için başvurduğu kaynaklar?


u) Hazine bonoları
v) Vergiler
w) Merkez Bankası avansları
x) Emanet Paralar


Hazinenin ihraç ettiği bonolar?

y) olağanüstü hallerde çıkarılacak bonolar
z) Hazine Bonoları
aa) MüteahhitBonoları
bb) Kefalet Bonoları

Mal varlığı ile işletmel hesaplarını birlikte gösteren muhasebe sistemi hangisidir?

**Logismografi




Ifadeler?

cc) Devlet muhasebesi daha çok gelir giderlerin izlenmesi ve sonuçların denetimini sağlar
dd) Devlet muhesebesi milli muhasebe, milli gelir ve giderlerin izlenmesi ve sonuçların denetemini sağlar
ee) Devlet muhasebesi mali yönetimle ilgili önemli bir araçtır
ff) Devlet muhasebesi makro ekonomik politikaların belirlenmesine yardımcı olur.


Bütçe hesaplarıyla birlikte mal varlığı hesapları, gelir ve gider tahakkuklarını gösteren muhasebe sistemi nedir?

**Constante


Devlet Faaliyetlerinin muhasebeleştirilmesinde kullanılan sistemler?


gg) Schneider
hh) Constante
ii) Logismografi
jj) Kameral


Devlet muhasebesi ile işletme muhasebesi hangisinde paralellik gösterir?

**Kayıt düzeninin genel ilkeleri


Bilanço hesapları?

kk) Sabit ve uzun dönem varlıklar hesabı
ll) Uzun dönem kaynakları
mm) Stoklar ve aracı hesaplar
nn) Mali Hesaplar

Devlet muhasebesi genel yönetmeliği hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

**1948

Nakit esasının faydaları?

oo) Sabit ve basit olması
pp) Işlemlerin izlenmesinin kolay olması
qq) Hesap sonuçlarının kolay çıkarılması
rr) Değerlerin kolay yapılması

Malvarlığı ve işletme hesaplarını birlikte gösteren muhasebe sistemi nedir?

**Logismografi


Constante Muhasebe Sisteminin özellikleri?

ss) Hesaplar arasındaki ilişki her zaman sabittir
tt) Iki yanlı kayıt yöntemi ile kameral yöntemlerin birleşmesiyle oluşur
uu) Gelir ve giderlerin borçlu ve alacaklı yöntemlerin birleşmesiyel oluşur
vv) Kıymet hareketleri borçlu ve alacaklı olmak üzere iki hesabaişlenir




Devlet muhasebesi ile işletme muhasebesi arasındaki farkları yaratan nedenler?

ww) Üretilen mal ve hizmet
xx) Mal varlığı
yy) Gelirler
zz) Giderler

Gelir ve gider tahakkuk ettiği halde tahsil edilmeyen veya ödenmeyen miktarların izlenmesi mümkündür?

**Yeni Kameral

Devlet muhasebesinin bütçe uygulaması ile ilgili görevleri?

aaa) Devlet gelir ve giderlerinin kayıtlarını tutmak
bbb) Devlet malvarlığı ile ilgili bilgilerin kaydını tutmak
ccc) Nakit hareketlerini izlemek
ddd) Milli muhasebe milli gelir ve devlet faaliyetleri arasındaki ilişkileri ortaya koymak
Devlet muhasebesinin bütçe uygulamasına ilişkin görevleri?

eee) Nakit hareketlerini izlemek
fff) Devlet giderlerinin kaydını tutmak
ggg) Bütçe ödeneklerinin aşılıp aşılmadığını izlemek
hhh) Işlemlerin yasalara uygunluğunun denetimi

Tahakkuk esasının faydaları arasında yer alanlar?

iii) Kamu hizmetlerinin maliyetinin bir bütün olarak görülebilmesi
jjj) Belirli dönemler içinde maliyet analizlerinin yapılabilmesi
kkk) Fayda-maliyet analizi ile öncekilere göre seçenek programlarının değerlendirilmesi
lll) Alınan mal ve hizmetleri ayrıntılı olarak görülmesi


Devlet muhasebesinde kasaya parasal bir giriş veya kasadan parasal bir çıkış fiilen gerçekleştiği zaman işlemin muhasebe kaııtlarına geçirilmesine ne denir?

**Nakit Esası


Kamu muhasebe düzeninde hesapların bütünleştirilebilmesi (konsolidasyon) için gerekli olan nedir?

**Ikili kayıt(Muvazaf) yönteminin kullanılması


PPBS muhasebe kayıtlarının hangisine göre tutulmasını genellikle kabul etmektedir?

**Yumuşatılmış tahakkuk esası

Ülkemizde Devlet Muhasebe sisteminin esasını oluşturan Devlet Muhasebesi Genel Yönetmeliği hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

**1948

18.yy Avusturyada uygulanan Muhasebe sistemi hangisidir?

**Eski Kameral


Mal sahibi (devlet) memur hesaplarının tutulması hangi muhasebe sisteminde yer almıştır?

**Logismoğrafi

Logismoğrafi muhasebe sistemi hangi ülkelerde uygulanmıştır?

**Italya


Sosyo-ekonomik analizler yapma amacına yönelmiş Muhasebe Sistemi hangisidir?

**Milli muhasebe sistemi

Iki yanlı kayıt yöntemi ile Kameral Yöntemlerinin birleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan muhasebe sistemi hangisidir?

**Constante

Devlet Muhasebesinde hesapların ayrımında hangi sistemi kullanılır?

**Desimal sistem

Nakit esasının faydaları

mmm) Sade ve basit olması
nnn) Değerlendirmelerin kolay olması
ooo) Hesap sonuçlarının kolay çıkarılması
ppp) Işlemlerin izlenmesinin kolay olması

1928 yılında çıkarılan talimatname ile iki yanlımuhasebe sistemi yerine hangi sistem belirlenmiştir?

**Tasnif Yevmiyesi

Akım hesaplarının bilanço hesapları içinde yer alanlar?

qqq) Sabituzun dönem varlıklar hesabı
rrr) Uzun dönem kaynakları hesabı
sss) Üçüncü şahıs hesapları
ttt) Gelirler ve arizi kazançlar hesabı

Durum hesapları?

uuu) Stoklar hesabı
vvv) Mali hesaplar
www) Uzun dönem kaynakları hesabı
xxx) Üçüncü şahıs hesapları

Ülkemizde muhasebe kayıtları hangi yönteme göre yapılmaktadır?


**Ikili kayıt sistemi


Devlet Muhasebesinde kayıtlar hangi esasa göre yapılır?


**Nakit veya tahakkuk

Scheider muhasebe sistemi özellikleri?


yyy) Mahsup işlemleri ile bütçe dışı alacak ve borç hesaplarına yer verilmiştir
zzz) Yevmiye defteri, defteri kebir gelir ve gider defteri olmak üzere üç defter kullanılmaktadır
aaaa) Bütçe denetimini tam olarak yerine getirebilmektedir
bbbb) Devlet mal varlığı ortaya koymaktadır.

Constenta muhasebe sisteminin özellikleri?

cccc) Her kayıt hareketi bir borçlu biri alacaklı olmak üzere iki hesaba işlenir
dddd) Hesaplar arası ilişki sabittir
eeee) Kasa defteri gelir ve gider defteri olmak üzere iki defter kullanır
ffff) Gelir ve giderleri tahakkuk aşamasında kayıt ilkesini benimsemiştir

Devlet Muhasebesi görevleri ?


gggg) Makro düzeyde ekonomik politikaların belirlenmesine yardımcı olur
hhhh) Ülke ekonomisinin planlamasına yardımcı olur
iiii) Devlet gelir ve giderlerinin kayıtlarının tutulmasını sağlar
jjjj) Kamu giderlerinin yasal sınırlar içinde harcanıp harcanmadığını ortaya koyar

Mal sahibi ve memur hesaplarının tutulması ilk önce hangi muhasebe sisteminde yer almıştır?

Logismografi sistemi


Devletin faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin nedenleri ile sonuçlarını parasal olarak ifade eden, kaydeden, sınıflandıran, yorum ve denetime elverişli dökümler yapan sisteme ne ad verilir?

MaliyetMuhasebesi


18.yy Sadece Avusturyada uygulanan kasa hareketlerinin görüldüğü muhasebe sistemi nedir?


Eski Kameral Sistem


Iki yanlı kayıtsistemi ilk olarak hangi yılda uygulanmayabaşlamıştır?

1923


Ülkemizde Devlet Muhasebesi Genel Yönetmeliği hangi yıl yürürlüğe girmiştir?


1948


Giderlerin taahhütünün denetlenmesinde kim görev alır?


Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü






Türkiyede bütçe dönemini kapatan hesaplar?


Saymanların yönetim dönemi hesabı
Bakan gider kesin hesabı
Gelir kesin hesabı
Hazine genel hesabı

Saymanın ita emri üzerinde yapacağı denetlemede yer alanlar?


Giderin kendisine gönderilen ödeme emri içinde olması
Bütçedeki tertibine uygun bulunması
Taahhüt ve tahakkuk belgelerin tam olması
Maddi hatanın olmaması

Gider kesin hesap cetvelinde yer alan bilgiler?


Senesi içinde alınan mallar

Neyi Sayman Hazırlar?

Yönetim dönemi hesabı

Bütçe gideri aşamaları?


Tahakkuk
İta emrine bağlanma
Ödeme
Taahhüt








Giderlerin taahhüt, tahakkuk ve ödenmesi aşamalarında denetlemelerde görev alanlar?


Sayıştay
Hiyerarşik üstler
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
Bütçe Dairesi Başkanı

Gider kesin hesabı cetvelinde yer alanlar?


Bütçe ile verilen ödenek
Senesi içinde eklenen ödenek
Senesi içinde tahakkuk eden giderler
Mali yıl sonunda kalan borçlar


Hazine genel hesabında yer alanlar?


Kesin hesap kanunu tasarısı
İta amirleri cetveli
Kesin hesap kanunu gerekçesi
Hazinenin yıllık genel mizanı

Gelir toplamakla görevli dairelerin hiyerarşik denetiminde görev alanlar?


Defterdar
Vergi Dairesi Müdürü
Tahakkuk Memuru
Tahsildar

Türkiye de bütçe dönemini kapatan hesaplar?

Saymanların Yönetim dönemi hesabı
Gelir Kesin Hesabı
Hazine Genel Hesabı
Bakanların Gider Kesin Hesapları



Gelir kesin hesap cetvelinde yer alanlar?


Bütçedeki gelir tahmini
O yıla ilişkin tahakkuklar
Yıl içinde yapılan tahsilat
Gelecek seneye devreden bakiyeler

Giderlerin taahütlerinin denetlenmesinde yer alır?

Sayıştay


Kesin hesap Cetvelin de bulunanlar?

Tür ve isimleri itibariyle mali yılbaşından devralınan mallar
Yıl içinde alınan mallar
Yıl içinde sarfedilen mallar
Mali yıl sonundaki mevcutlar

Bakanlar kendi bütçelerine ait gider kesin hesaplarını Maliye Bakanlığı ile Sayıştaya ne kadar süre içinde sunarlar?

Mali yıl sonundan itibaren 4 ay içinde


Hazine genel hesabını kim düzenler?

Muhasebat Genel Müdürlüğü

Ayniyat saymanlarının yönetim dönemi hesabında yer alanlar?


Geçen yıldan devrolunan mevcut ve o sene içinde yapılan girişler
Mali yıl içindeki çıkışlar ile gelecek yıla devredilen mevcut
Sene içinde meydana gelen değişiklik ve bozulmalar
Kayıp ve fire miktarı





Hazine genel hesabını kim düzenler?

Muhasebat Genel Müdürlüğü

Ayniyat saymanlarının yönetim dönemi hesabında yer alanlar?


Geçen yıldan devrolunan mevcut ve o sene içinde yapılangirişler
Mali yıl içindeki çıkışlar ile gelecek yıla devredilen mevcut
Sene içinde meydana gelen değişiklik ve bozulmalar
Kayıp ve fire miktarı


Sayıştay ilamının temyiz süresi kaç gündür?

90


Sayıştay temyiz kurulu kaç yıl için seçilir?

4

Sayıştay ilanları kimlere teslim edilir?

CumhuriyetSavcısı


Saymanın kanuni hataya düşmesi nedeniyl, yaptığı giderin Sayıştayca kabul edilmeyerekkendisine ödettirilmesine ne denir?

Tazmin


Saymanların en geç yıl sonunda Sayıştay’a sundukları yönetimi hesaplarına dahil bütün işlemler yıl sonunda itibaren kaç ay içinde Sayıştay tarafından denetlenmiş olmalıdır?

7 Ay


Sayıştay’ca muhakemenin iadesi nedenleri?

Hesapta maddi hata bulunması, noksan veya mükerrer olması
İbraz edilen belgede hile vayasahtekarlık bulunması
Esas tutulan bir ilamın bozulma suretiyle hükmünün kalkmışolması
Hükme etki edebilecek bazı belgelerin inceleme ve muhakeme sırasında olmayıp, hükümden sonra ortaya çıkması


Sayıştay dairelerince kararların temyiz nedenidir?

Yargılama usullerine uymamak


Sayman Neyi Hazırlar?

Yönetim Dönemi Hesabı


Sayıştay Temyiz Kurulu kaç yıl için seçilir?

4


Sayıştay sayman hesaplarının ön incelemesini kimler yapar?

Denetçiler

Sayıştay ilamlarının tebliğ edildiği kişiler?

Sayıştay Savcısı
Devlet Denetleme Kurulu
Sayman
Hükümle ilgili memur

Saymanın ya da diğer sorumlu memurun gerekli kanıtlayıcı belgeleri ibraz edememesinden dolayı devlete karşı borçlu sayılmasına ne denir?

Zimmet


Sayıştay Temyiz Kurulu kaç üyeden oluşur?

6

Temyiz Dilekçesine karşı kaç gün içinde cevap verilebilir?

30


Temyiz Kurulunun temyiz olunan karar hakkında alabileceği kararlar?

Kararı Kaldırır
Kararı düzelterek onaylar
Kararı Bozar
Kararı aynen onaylar


Muhakemenin iadesini isteyebilecek olanlar?

Maliye Bakanı
Sayıştay Daireleri
Aleyhine hüküm verilen
Savcı

Türkiye’de bütçenin siyasi bakımından genel denetimini yapacak olan asıl organ hangisidir?

TBMM genel Kurulu

Bütçe hesabı hangi işlemle kapanır?

Kesin hesap kanununun tasarısının TBMM’ce onaylanması


1982 Anayasasına göre kesin hesap kanun tasarısı mali yıl sonucundan itibaren en geç kaç ay içinde TBMM’ne sunulur?

7


TBMM nin kesap kanun tasarısını reddi halinde ne gerçekleşir?

Hükümet düşer

1982 Anayasasına göre 1982 Mali Yılı Kesin Hesap Kanun Tasarısı TBMM’de ne zaman görüşülmek zorundadır?

1994 Mali Yılı bütçe Kanunu tasarısı ile birlikte

Türkiyede bütçenin siyasi bakımdan genel anlamda denetimini yapacak olan asıl organ nedir?

TBMM Genel Kurulu


TBMM nin genel denetleme yolları?

Soru
Gensoru
Meclis Araştırması
Meclis Soruşturması

1982 Anayasa’sına göre Kesin Hesap Kanun Tasarıları TBMM’de kaç günlük bir süre içinde görüşülmüştür?

75


1961 Anayasasına göre Kesin Hesap Kanun Tasarısı Mali yılın sonundan itibaren en geç ne kadar bir süre içinde TBMM’e sunulur.

1 yıl 12 ay


1961 anayasasından bütçenin denetlenmesiyle ilgili olarak getirilen yeni yollar?

Genel Görüşme

Genel Uygunluk bildirimine nelerin konulacağını ve bunların sıralama biçimini hangi organ belirler?

Sayıştay Genel Kurulu

1982 Anayasasına göre Sayıtay kesin Hesap Kanun Tasarısının verilmesinden itibaren ne kadar zaman içinde genel uygunluk bildirimi düzenleyip TBMM’ne sunmalıdır?

75 Gün içinde


Kesin olarak ve son şekli ile belirtilmiş uygunluk bildirimi hangisine sunulur?

TBMM’ne

Genel uygunluk Bildirimini hazırlayan kuruluş nedir?

Sayıştay


Sayıştayda sayman yönetim hesapları ile bakan ve hazine hesaplarını karşılaştıran ve rapor hazırlayan denetçiler hangi şubede toplanmışlardır?

Kesin Hesap Şubesi

1982 Anayasasına göre Kesin Hesap kanun Tasarısı mali yılın sonundan itibaren ne kadar zaman içinde TBMM Sunulmalıdır?

7 ay içinde

Genel Uygunluk Bildirimine nelerin konulacağını ve bunların sıralama biçimini hangi organ belirler?

Sayıştay Genel Kurulu





Türkiyede bütçenin siyasi bakımdan genel anlamda denetimini yapacak olan asıl organ nedir?

TBMM genel kurulu

Sayıştay tarafından bir uygunluk bulunup bulunmadığı incelenenler
i. Hazine Genel Hesabı
ii. Bakanların Kesin Hesabı
iii. Saymanların Yönetim Dönemi Hesabı

1982 Anayasasına göre 1994 Mali Yılı Bütçe Tasarısının verilmesinden itibaren ne kadarzaman içinde genel uygunluk bildirimini düzenleyip TBMM’ne sunmalıdır?

75 gün içinde

TBMM’nin özel yollarla yaptığı bütçe denetimi ne anlama gelmektedir?

Sayıştay ve Bütçe Komisyonu aracılığı ile yaptığı denetimdir.

Bütçe hesabı ne ile kapanır?

Kesin hesap kanunu tasarısının TBMM’nce onaylanması ile


Üretmiş olduğu yarı kamusal mal ve hizmetlerle topluma sağladığı genel fayda karşılığı hazine yardımı alan kuruluşlar?

Anadolu Üniversitesi
D.S.İ
Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
Orman Genel Müdürlüğü

Katma bütçeler bütçenin hangi temel ilkelerine aykırı olarak düzenlenir?

Genellik ve Birlik


Giderlerini özel gelirleriyle karşılayan ve genel bütçe dışında yönetilen kuruluşlara ne ad verilir?

Katma Bütçeli

Özel Bütçeli idareler?


Milli Prodüktivite Merkezi
Türk Standartları Enstitüsü
Basın İlan Kurumu
Anadolu Ajansı

Katma Bütçeli Kuruluşların özellikleri?

Kendilerine ait bütçe kanunu vardır
Tüzel kişilikleri vardır
Döner Sermaye işletmeleri kurulabilirler
Bütçe süreci yönünden genel bütçe kurallarına tabidir

Üniversitelerde öğrencilerden alınan harçlar ne tür fayda sağlar?

Özel Fayda

Genel ve katma bütçeli idarelere bağlı olarak çalışan ve sınai ve ticari faaliyette bulunan fon işletmelerine ne ad verilir?

Döner Sermayeli İşletme

Döner Sermaye işletmelerinin özellikleri?

Kapasite fazlası
Atıl kaynak bulunması
Kamusal mal üretilmesi
Pazarlanabilir ürünlerin piyasaya sürülmesi
Ek gelir sağlaması





Türkiyede döner sermaye uygulaması hangi yıl başlamıştır?

1925

Döner sermaye yönetimindeki sorumlu sayman, kime bağlıdır?

Muhasebat Genel Müdürlüğü

Döner Sermaye işletmelerindeki görevliler?

Tahakkuk Memuru
Sorumlu Sayman
Ayniyat Memuru
İşletme Müdürü

Yükseköğretimde üniversitelerin öğrencilerden aldığı harçlar ne tür fayda sağlar?

Özel Fayda

Katma bütçeli idareler?

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Anadolu Üniversitesi
YÖK

Özel Bütçeli kuruluşlar?

Milli Prodüktivite Merkezi
Türk Standartları Enstitüsü
Basın İlan Kurumu
Anadolu Ajansı

Hangi kuruluş yarı kamusal mal ve hizmetlerle topluma sağladığı genel fayda karşılığı Hazine Yardımı alır?

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü



Bütçe içi fon uygulamasının amaçları?

Yürütme organının yasama organından programlar itibari ile aldığı harcama yetkisini genişletmek
Kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde çabuk karar alabilmek
Gelecek yıllara yaygın proje ve faaliyetlere kaynak bulmak
Bütçe uygulama sürecindeki gecikmeleri engellemek

Katma bütçeler öz gelirleri yetmediği takdirde harcama yapabilmek için ne alırlar?

Hazine Yardımı alırlar.

Döner sermaye işletmelerin yasal olarak mali sistem içinde yer almasını sağlamıştır?

Genel Muhasebe Kanunu

Döner Sermayeli işletmelerin kuruluş nedeni içinde yer alanlar?

Ekonomideki kapasite fazlasını kullanmak
Atıl kaynakları kullanmak
Pazarlanabilir mal üretmek
Ek gelir sağlamak


Döner Sermayeli işletmelerin denetiminde görev alanlar?

TBMM
Maliye Bakanlığı
İşletmelerin bağlı olduğu kuruluş
Sayıştay

Döner Sermayeli işletmelere başlangıçta tahsis edilen sermayeye ne denir?

Nominal sermaye



Başarılı bir döner sermaye yönetimi için gerekenler?

Öncelikle devlet kuruluşlarında asıl kamu hizmetinde kullanılmayan kapasite ve kaynak fazlası bulunmadır.
Önceden fazla sermaye meydana getirilip bunu döner sermayenin kuruluş gerekçesi olarak kullanmak uygun değildir
Üretilen yan ürün parazlanabilir nitelikte olmalıdır
Döner sermaye faaliyeti kamu hizmeti işlevini aksatmamalıdır.

Döner sermayeli işletmenin özellikleri?

Kapasite fazlasını kullanması
Atıl kaynakları değerlendirmesi
Ürünlerin pazarlanabilir olması
Asıl kamu hizmetinin satılamaması

Döner sermayeli işletmelerde tahakkuk memurluğu hangi görevli tarafından yürütülr?

İşletme Müdürü

Genel ve katma bütçeli idareleri bağlı olarak çalışan ticari ve sinai nitelikte faaliyette bulunan fon işletmelerine ne denir?

Döner sermayeli işletmeler

Türkiyede döner sermaye işletmelerini denetleyen kuruluşlardan biri nedir?

Sayıştay

Türk Bütçe sisteminde döner sermaye uygulamasına hangi yılda ve hangi alanda başlanılmıştır?

1925-Tarım

Özerk bütçeli kuruluşa örnek?

TRT Kurumu



Katma bütçeli kuruluşlar?

Vakıflar Genel Müdürlüğü
Anadolu Üniversitesi
Telsiz Genel Müdürlüğü
Karayolları Genel müdürlüğü

Kamu kesiminde belli kamu kuruluşlarının bütçeleri bütçenin temel ilkeleri olarak değerlendirilen hangi iki ilkeye aykırı olarak düzenlemektedir?

Birlik_Genellik

Giderlerini özel gelirleriyle ve genel bütçe dışında yönetilen Kamu kuruluşlarının bütçelerine ne ad verilir?

Katma Bütçe

Genel ve katma bütçe harcamalarının toplanması ve katma bütçelere yapılan Hazine yardımının düşülmesi ile yapılan bütçeye ne ad verilir?

Konsolide Bütçe


Bağlı ortaklıkları hangi kuruluş denetlemektedir?

Yüksek Denetleme Kurulu

KİT’lerin Özellikleri?

Tüzel kişiliğe sahip olmaları
Yönetim ve Denetimleri dışındaki faaliyetlerinde özel hukuk hükümlerine tabi olmaları
Genel Muhasebe ve Devlet İhale Kanunlarına tabi olmamaları
Sermayeleriyle sınırlı sorumluluk taşımaları

KİT’lerde en üst düzey yetkili ve sorumlu karar organı nedir?

Yönetim Kurulu

Yüksek Denetleme Kurulu yıl sonu bilanço ve sonuç hesapları ile teşebbüslerin Yönetim Kurulunca hazırlanan faaliyet raporlarını inceleyerek kime verir?

TBMM KİT Komisyonu

Sermayesinin tamamı KİT lere ait olup bağlı olan işletme yada işletmeler topluluğuna ne ad verilir?

Müessese

Kamu İktisadi Teşebbüslerinin finansman kaynakları?

Genel Bütçe Yardımları
Devlet Yatırım Bankası Kredileri
Dış Proje Kredileri
Kaynak-Ödeme Fazlası

Kamu İktisadi Teşebbüslerin ödemeleri kaynaklarını aşarsa ne ortaya çıkar?

İşletme Açığı

KİT’lerin bütçe denetiminde kimler görev alır?

İlgili Bakanlık
Yüksek Denetleme Kurulu
TBMM Genel Kurulu
TBMM Kit Komisyonu

İktisadi Devlet Teşekküllerinin ya da Kamu İktisadi Kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının en az %15’ine en çok %50’sine sahip bulundukları Anonim Şirketlere ne ad verilir?

İştirak

Kit’lerin personel rejiminin yandığı ilkeleri?

Yetenek
Verimlilik
Süreklilik
Siyaset Yapma

Kamu iktisadi Teşebbüslerinden hangisi işletmeci olarak öncülük yapmıştır?

Sümerbank

Sermayesinin tamamı bir İDT veya KİK’na ait olan işletme veya işletmeler topluluğundan oluşan anonim şirketlere ne ad verilir?

Bağlı Ortaklık

İDT (İktisadi Devlet Teşekkülüne örnek)

Seka

KİT’lere örnek?

Halk Bankası
Turizm Bankası
Türkiye Denizcilik İşletmeleri
TPAO

Bağlı ortaklıkları hangi kuruluş denetler?

Yüksek Denetleme Kurulu

KİT’lerin özellikleri?
Tüzel kişiliğe sahip olması
Genel Muhasebe ve Devlet İhale Kanunlarına tabi olmaması
Sayıştay Denetimine tabi olmaması
Sorumluluğun sermaye ile sınırlandırılmış olması

KİT’lerde en üst düzeyde yetkili ve sorumlu karar organı nedir?
Yönetim Kurulu

KİT’lerin bütçe sisteminde yer alan Kuruluşlar?

Yüksek Denetleme Kurulu
İlgili bakanlık
TBMM Genel Kurulu
TBMM Genel İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu

KİT’lerin personel rejiminin dayandığı ilkeler?

Yetenek
Özendirme
Verimlilik
Süreklilik

Yüksek Denetleme Kurulu hazırladığı raporları nereye sunar?

TBMM Kit Komisyonuna

KİT’lerin ödemelerinin kaynaklarını aşması durumunda ne söz konusu olur?

İşletme Açığı

Türkiye’de kamu iktisadi teşebbüsleri yatırım ve işletme faaliyetlerini nereye bağlı olarak yürütürler?

Yıllık Program, Kalkınma Planı ve Bütçe]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11968 Wed, 10 Mar 2010 13:12:34 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11968
MALİYET MUHASEBESİNİN AMAÇLARI:
1) Mamul maliyetini saptamak
2) Maliyet kontrolüne yardımcı olmak
3) Planlamaya yardımcı olmak
4) Özel yönetim kararlarına yardımcı olmak

* Gelir Tablosu nedir: İşletmenin belirli bir döneme ait faaliyetleri sonuçlarını brüt satışlardan başlayarak dönem net karı veya zararına kadar gösteren finansal tablodur.

* Bilanço nedir: İşletmenin belirli bir andaki varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren finansal tablodur.

* Maliyet nedir: Bir iktisadi kıymeti(varlığı) elde etmek için yapılan harcamalar ya da katlanılan fedakârlıkların toplamıdır.

* Harcama nedir: Herhangi bir amaçla işletme tarafından ödenen nakdin, transfer edilen varlığın, katlanılan borcun veya sunulan hizmetlerin para cinsinden tutarıdır.

Varlık ne demektir: İşletmenin sahip olduğu mal stokları, mamul stokları, demirbaşlar gibi ekonomik değerlerdir. Bir işletmenin varlık kullanım şekilleri 3 grupta toplanır.
1.Hasılat elde etmek amacıyla varlık tüketimi (Gider)
2.Üretim yapmak amacıyla varlık tüketimi (Maliyet Gideri)
3.Amaçsız varlık tüketimi (Zarar)

* Gider nedir: Dönem hâsılatının elde edilmesi amacıyla kullanılmış veya tüketilmiş maliyetlerdir.

* Hasılat neyi ifade eder: Mal veya hizmet satışından ya da ana faaliyet konusu dışında kalan varlıkların faiz, kira gibi işlemlerinden elde edilen tutarlardır.

* Zarar ne anlama gelir: İşletmenin varlıklarındaki karşılıksız tükenmelerdir. Örn; doğal afetler gibi nedenlerde satış değerinin kalmaması

Maliyet, gider ve hâsılat ilişkisi
1) Bir üretim işletmesinde mamul üretmek için katlanılan fedakârlıklar mamul maliyetini oluşturur.
2) Üretilen mamuller satıldığında, maliyetler gidere dönüşür.
3) Satış nedeniyle hasılat elde edilir.
4) Varlıkların amaçsız olarak tüketilmesi zarardır.

MALİYET GİDERİ VE DÖNEM GİDERİ AÇIKLAMASI

Bir iktisadi kıymet üretim amacıyla tüketildiğinde bu iktisadi kıymetin maliyeti, Maliyet Giderine dönüşür.
Bu tutar üretilmiş ürün maliyeti olarak ilgili varlık hesabına kaydedilir. Üretilen mamullerin maliyeti satıldıkları anda dönem giderine dönüşür. Bu nedenle satılan mamullerin maliyeti bir dönem gideridir ve satış hasılatı ile karşılaştırılarak satış veya zarar tespit edilir.

Satılan mamullerin maliyetinin yanı sıra tüketildikleri dönem i çinde gider olarak kaydedilen giderler Dönem Gideridir. Dönem giderleri üretimle direkt ilgisi olmayan ve hasılat amacıyla varlık tüketimini ifade eden Genel Yönetim Giderleri, Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri gibi giderlerdir.

Bir giderim dönem gideri mi yoksa üretim gideri mi olduğunun belirlenmesi için;
1) Giderin üretimle ilgili olup olmadığına,
2) Gelecek dönemlerde giderlerin kendisinden yararlanılıp yararlanılmayacağına bakılmalıdır.
Üretim ile ilgili her türlü gider, Üretim Maliyetidir.
Üretim ile ilgili olmayan ya da üretimden sonra katlanılan her türlü gider dönem gideridir.


MALİYET MUHASEBESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER:
1) İşletmenin büyüklüğü
2) İşletmenin örgüt yapısı
3) Mamullerin Cinsi
4) Yöneticilerin ihtiyaç duyduğu bilgilerin niteliği

MALİYET MUHASEBESİ SİTEMLERİ

1) Kullanılan Maliyetlerin Fiili Olup Olmamasına Göre Ayrım:
* a) Fiili Rakamlara Dayanan Maliyet Muhasebesi Sistemi: Mamulün maliyetini oluşturan maliyet unsurlarının belirlenerek mamullere yüklenilmesi (dağıtılması) üretim tamamlandıktan sonra hesaplanan fiili(gerçek) rakamlara dayanır.

b) İleriye Dönük Rakamlara Dayanan Maliyet Muhasebesi Sistemi:
—Tahmini Maliyetler: Geçmiş dönemlerin sonuçlarına ve gelecekteki olası gelişmelere göre istatistikî hesaplamalarla belirlenen maliyetlerdir.
—Standart Maliyetler: Bilimsel ve teknik esaslara göre belirlenen ve belirli koşullarda gerçekleşmesi beklenen maliyetlerdir. Standart maliyetlerin planlama ve kontrol değerleri tahmini maliyetlere göre daha yüksektir.



2) Maiyetlerin Tümünün Temel Alınıp Alınmamasına Göre Ayrım:
a) Tam Maliyet Sistemi; Direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim maliyetlerinden oluşan tüm maliyet unsurlarının içerik ve değişkenlik derecesine bakılmaksızın mamul maliyetine dahil edildiği sistemdir.

b)Kısmi Maliyetleme Sistemi;
—Direkt Maliyetleme Sistemi: Mamul maliyeti hesaplanırken sadece direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik maliyetleri dikkate alınır. Bu sistemde tüm genel üretim maliyetleri dönem gideri olarak kabul edilir.
—Değişken Maliyetleme Sistemi: Üretilen mamullerin maliyetlerine direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik maliyetleri ile genel üretim maliyetlerinin değişken kısımları dahil edilir. Bu sistemde sabit genel üretim maliyetleri dönem gideri olarak kabul edilir.

Kısmı maliyet sistemi, tam maliyet sistemine göre planlama, kontrol ve özel yönetim kararları açısından daha üstün bir sistemdir.


3) Üretim Eylemlerinin Niteliğine Göre Ayırım;
Maliyet muhasebesi sistemleri için temel ayrımdır.

a) Sipariş Maliyet Sistemi: Çeşitli türde ve müşterilerinin özel istekleri ile verdikleri sipariş üzerine üretim yapan işletmeler tarafından kullanılan sistemdir. Bu sistemde maliyetler her bir sipariş için açılan sipariş maliyet kartlarına işlenir.
Örnek: İnşaat, tamirhane, mücevher, mobilya üreten işletmeler

* b) Safha Maliyet Sistemi: Aynı cins mamullerin yığın halinde üretildiği işletmeler tarafından kullanılır. Bu sistemde her bir üretim safhasında oluşan toplam maliyetler üretim miktarına bölünerek ortalama birim maliyet bulunur. Örnek: Cam, un, şeker, boya, kâğıt, çimento, şarap üreten işletmeler safha sistemi kullanır.
************************************************** **********************************

NOTLAR


—Genel muhasebe ve maliyet muhasebe arasındaki en büyük fark; Genel muhasebe işletme dışı, Maliyet muhasebe işletme içi bilgi kullanıcılarının gereksinimine cevap verir.
—Gelecekte yarar sağlanması söz konusu olmayan ve ait olduğu yılın hâsılatından çıkarılan maliyete Gider denir.



ÜNİTE 2 İLK MADDE VE MALZEME MALLİYETLERİ


İlk Madde Ve Malzeme: Üretimde kullanılan ya da tüketilen ilk madde ve malzemelerin parasal değerine denir.
1) DİREKT İLK MADDE VE MALZEME MALİYETİ Üretilen mamulün bünyesine giren ürünün temel yapısını oluşturan, hangi mamul veya mamul grubu için ne kadar kullanıldığı tespit edilebilen ve iktisadi niteliği olan malzemelerdir. Dokuma sanayinde iplik, konfeksiyon da kumaş gibi.

2) ENDİREKT İLK MADDE VE MALZEME MALİYETİ: Üretimde kullanılan ancak direkt ilk madde ve malzeme dışında kalan malzemelerdir. Endirekt; mamul yapısını oluşturmaz, hangi mamul için kullanıldığı doğrudan doğruya saptanmaz direkt ilk madde ve malzeme gibi.
a)Yardımcı Malzemeler: Üretilen mamulün bünyesine giren ancak mamulün öğesini oluşturmayan malzemelerdir. Ör; dikiş ipliği, vida, somun mobilya da tutkal gibi
b)İşletme Malzemesi; Üretim sırasında kullanılmakla birlikte mamulün bünyesine girmeyen ve üretim sırasında tüketilip yok olan malzemeleridir. Ör; Temizlik malzemesi, makine yağları, kırtasiye malzemesi gibi

—Malzeme Alımında Kullanılan Başlıca Belgeler;
1) Stok kartı
2) İlk Madde ve Malzeme Satın Alma İstek Fişi
3) İlk Madde ve Malzeme İstek Fişi

Stok Kartı:Teslim alma raporu ile gereksinim duyulan malzemelerin nitelik ve nicelik uygunluğu kontrol edildikten sonra ambara giren her ilk madde ve malzeme ile ilgili bilgilerin kaydedildiği beleye denir.

İlk Madde ve Malzeme Satın Alma İstek Fişi: Üretim için gereksinim duyulan veya ambarda eksik olan malzemenin satıcıdan teslim alınması amacıyla düzenlenen belgeye denir.

İlk Madde ve Malzeme İstek Fişi: Üretim için gereksinim duyulan malzemelerin ambardan çekilmesi için hazırlanan belgelere denir.

*
İLK GİREN İLK ÇIKAR (FİFO) yöntemi nedir : İşletmelerin ilk olarak satın aldığı malzemeler öncelikle üretime sevk edilir. Böylece son satın alınan malzemeler işletmenin dönem sonu malzeme stoklarını verir.

Özellikleri: FİFO yöntemi, büyük partiler halinde satın alınan, hangi üretim partisi için kullanıldığı tespit edilebilen, yüksek değerli malzemeler için kullanılır. FİFO yöntemi özellikle dayanıksız ürünleri öncelikli üretime sevk ettiği için bu ürünlerin bozulma ve çürüme riski azaltır.
—Fiyatları yükseldiği dönemlerde daha yüksek kar sağlar. Bu nedenle de aşırı vergi ödemesi ve kar dağılımına neden olur.
—Malzeme fiyatlarının düşmesi durumunda, eski ve yüksek fiyatlarla üretime sevk yapılacağından maliyeti yükselterek karı düşürür.


*
SON GİREN İLK ÇIKAR (LİFO) yöntemi ne demektir : En son satın alınan malzemelerin öncelikle üretime sevk edildiği varsayılır.

Özellikleri: LİFO yöntemi büyük partiler halinde alınan, hangi üretim partisi için kullanıldığı tespit edilen yüksek değerli malzemeler için kullanılır.Bu yöntemi seçen işletmeler en az 5 yıl kullanmak zorundadır.
—Fiyatların sürekli yükseldiği dönemlerde, maliyetleri sın alınan malzeme fiyatları ile hesaplayarak karı düşürür ve işletmenin aşırı vergi ödemesini ve aşırı kar dağıtımını engeller.
—Fiyatların sürekli yükseldiği ortamda, bu yöntem bir kaç yıl uygulandığında bilânçoda yer alan ilk madde ve malzeme değeri çok eski ve çok düşük fiyatlarla görülür. Eğer işletme bu stokları üretimde kullanırsa maliyet çok düşük olacağından aşırı kar hesaplanır.


STANDAR MALZEME KARTINDA OLAN BÖLÜMLER
• Ürünün adı
• Hangi amaçla kullanılacağı
• Tanımı, markası, türü
• Paketleme, dağıtım, yoğunluk, paket ölçüsü




ORTALAMA MALİYET HESABI: Ortalama maliyet yöntemi özellikle düşük değerli ve fiyatları sık sık değişen malzemelerin üretime küçük partiler halinde sevk edilmesi durumunda kolaylıkla uygulanır.
Ortalama Maliyet= Toplam Alış Tutarı / Toplam Alınan Miktar

a) Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemi: Bu yöntem satın alınan ilk madde ve malzemelerin ortalama birim maliyeti belirli bir dönemin (örneğin bir ay) sonunda belirlenir.


Önemli Not: Tartılı ortalama maliyette Ay içerisinde alınan Tutar toplamı yine ay içerisinde alınan Toplam miktara bölünmesi ile bulunur.


b) Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemi: Bu yöntemde, her yeni ilk madde ve malzeme alımında sonra yeni bir ortalama birim maliyet belirlenir. Ortalama birim maliyet bulunması için son kalan tutar, son kalan miktara bölünür.


NOTLAR


—Muhafazakârlık kavramına dayalı stok değerleme yöntemi Piyasa Fiyatı veya Alış Maliyeti den Düşük Olanıyla Değerlemedir.

—Optimal Sipariş Miktarı: Stok bulundurma maliyetleri ile sipariş maliyetleri toplamının en az olduğu malzeme miktarına denir.

MALİYET MUHASEBESİ

Satılan malların maliyeti tükenmiş maliyetlere bir örnektir.

Giderler, bir dönemin gelirlerinden düşülen maliyetlerdir.

Dönem içi hammadde alışları + Dönem başı hammadde stoku – Dönem içinde kullanılan hammadde = Dönem sonu hammadde stoku

Bir üretim işletmesinin belli bir dönemdeki faaliyetleriyle ilgili bilgiler 1000 TL olarak şöyledir:
Dönem başı yarı mamul stoku 120 000
Dönem sonu yarı mamul stoku 180 000
Dönem başı mamul stoku 630 000
Dönem sonu mamul stoku 540 000
Dönem içinde tamamlanan malların maliyeti 980 000
Buna göre dönem içinde satılan malların maliyeti 1 070 000 000 TL dir.
Tamamlanan malların maliyeti + Dönem başı mamul stoku – Dönem sonu mamul stoku
= Satılan malların maliyeti
980+630-540=1 070 000 000


Safha maliyeti sistemi ve sipariş maliyeti sisteminde birim maliyetlerin hesaplanma yöntemlerine göre ayırım esas alınır.


Bir üretim işletmesinin belli bir dönemdeki faaliyetleriyle ilgili bilgileri ( milyon TL olarak ) şöyledir:
Dönem başı yarı mamul stoku 115
Dönem sonu yarı mamul stoku 120
Dönem başı mamul stoku 220
Dönem sonu mamul stoku 190
Satılabilir mamullerin maliyeti 755
Buna göre tamamlanan mamullerin maliyeti 535 milyon TL dir.
Tamamlanan mamullerin maliyeti + Dönem başı mamul stoku = Satılabilir mamullerin toplam maliyeti
T+220=755
T=535


Mamullere doğrudan yüklenebilme olanağı açısından bir fabrikada üretimde kullanılan elektrik enerjisi Endirekt maliyettir.


Giderlerin dönem gelirine yüklenmesindeki zamanlamaya göre ayırım gözönüne alınırsa, fabrika binasının aylık yangın sigortası için yapılan gider Mamul (imalat) maliyeti grubu içinde yer alır.


Stok bulundurma maliyetleriyle, sipariş maliyetleri toplamının en az olduğu nokta Optimal sipariş miktarını ifade eder.


Karar verme amaçları açısından, mevcut makinenin net defter değeri Batmış maliyettir. Alınacak kararlardan etkilenmez.


Mamulle ilişkisi açısından, mutfak dolabı imal etmek için kullanılan sunta Direkt malzemedir.



Bir işletmede üretimde kullanılan A malzemesi ile ilgili bilgiler şöyledir:
Tarih Miktar Birim Birim maliyeti (TL) Tutar (TL)
Stok 1 Eylül 300 40 000 12 000 000
Satın alınan 5 Eylül 1 500 44 000 66 000 000
Satın alınan 12 Eylül 1 000 50 000 50 000 000
Üretime verilen 15 Eylül 2 300
Satın alınan 22 Eylül 2 200 55 000 121 000 000
Üretime verilen 28 Eylül 2 000
Bu bilgilere ve son-giren ilk-çıkar (LIFO) yöntemine göre, Eylül ayında üretimde kullanılan malzemenin maliyeti 212 200 000 TL dir.
1000 tanesi 50 milyon
2300-1000=1300
1300 tanesi 57,2 milyon
2000 tanesi 110 milyon
Toplam 217 200 000 TL.


Yukarıdaki bilgilere ve ilk-giren ilk-çıkar (FIFO) yöntemine göre, Eylül sonundaki malzeme stokunun maliyeti 38 500 000 TL dir. 2200-1500=700
700 x 55000=38 500 000



Tamir-bakım ekibinde çalışanların aylık ücretleri endirekt işçilik maliyetlerine örnektir.



Genel imalat maliyetini oluşturan kalemler:
Üretim departmanı yöneticisinin aylığı-makinelerin amortismanı-endirekt malzeme


Kapasite yetersizliği bulunmayan bir işletme, bir müşterinin sipariş ettiği bir mamul partisinin bitirilmesi için fazla mesai yapmak zorunda kalmıştır. Bu fazla mesai farklarını muhasebeleştirmek için Siparişin direkt işçilik maliyetine eklenir.





Bir üretim işletmesinde genel imalat maliyetleri (GİM) üretime direkt işçilik maliyetleri esas alınarak yüklenecektir.
Bütçelenmiş GİM 1 500 milyon TL
Bütçelenmiş direkt işçilik 750 milyon TL
Bu dönem direkt işçilik maliyeti 86 milyon TL
Buna göre, bu dönem maliyetleri yüklenecek genel imalat maliyeti (GİM) 172 000 000 TL dir. (1500/750)*86=172 milyon



Bir üretim departmanına ilişkin 4 aylık tamir bakım maliyetleri şöyledir:
Aylar Makine Saatleri Tamir-Bakım Maliyeti(TL)
1 6 600 779 000 000
2 6 500 772 500 000
3 7 500 837 500 000
4 9 200 948 000 000
Düşük-yüksek noktalar yöntemi uygulayacaktır.(Faaliyet hacmi dikkate alınacaktır.)
Bu bilgilere göre makine saati (MS) başına düşen değişken tamir-bakım maliyeti 65000 TL/MS dir. 948-772,5=17 550
9200-6500=2700
17 550/2700= 65000 TL/MS



Yukarıdaki bilgilere göre aylık sabit tamir ve bakım maliyeti 350 000 000 TL dir.
948 000 000 –(9200 * 65000)=948-598=350 milyon
772 500 000 – (6500*65000)=350 milyon



Tekdüzen Hesap Planının 7/A seçeneğine göre, üretim için kullanılan elektriğin maliyeti, Genel Üretim Giderleri Hesabı fonksiyonel maliyet hesabının yardımcı hesaplarına kaydedilir.


Tekdüzen Hesap Planında 7/A seçeneğindeki maliyet hesapları, Fonksiyonellik esas alınarak büyük defterde düzenlenmiştir.



Maliyet yerleri sınıflaması açısından bir tekstil fabrikasında dokuma departmanı Esas üretim maliyet yeridir.


Bir üretim işletmesinde Döküm ve Montaj olmak üzere iki üretim departmanı mevcuttur. Dökümü yapılan parçalar Montaj Departmanına aktarılmakta ve üretim Montaj Departmanında tamamlanmaktadır. Montaj Departmanı yöneticisinin maaşı maliyet yerleri açısından değerlendirildiğinde bu departman açısından direkt maliyettir.



Esas maliyet yerleri P Q
Yardımcı hizmet Maliyet yeri A %50 %20
Yardımcı hizmet maliyet yeri B % 40 % 60

Toplam maliyetler A
210 000 000
Toplam maliyetler B 300 000 000
Ayrıca yardımcı hizmet maliyet yeri A’nın giderlerinden, yardımcı hizmet maliyet yeri B %30 oranında yararlanmaktadır.Bu bilgilere ve direkt dağıtım yöntemine göre A’dan R’nin alacağı pay 60 000 000 TLdir. 210*20/70=60 milyon

Yukarıdaki bilgilere ve kademeli dağıtım yöntemine göre B’den P’nin alacağı pay 145 200 000 TL dir. 210*30/100 + 300=363 milyon
363 *40/100=145 200 000

Birim maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan yöntemlerin (maliyet sistemlerinin) üretimin teknik özelliğine ve akışına göre yapılacak bir sınıflamasında Safha maliyeti sistemi (veya sipariş maliyeti) yer alır.


7/A Seçeneğinde hesap planı açıklaması:7/A seçeneğinde yer alan maliyet hesap gruplarının her biri defteri kebir hesabı düzeyinde GİDER, YANSITMA, FARK hesapları olarak bölümlendirilmiştir.
GİDER, YANSITMA VE FARK HESAPLARI:Gider Hesapları dönem içinde yapılan ve tahakkuk ettirilen giderlerin izlendiği hesaplardır.Gider Yansıtma hesapları ise belirlenen giderlerin ilgili hesaplara yansıtılmasında kullanılan hesaplardır.Önceden belirlenen maliyet yöntemlerinin uygulanması halinde fiili giderler ile önceden belirlenen giderler arasındaki farkların kaydedildiği hesaplardır. Fark hesapları borç veya alacak bakiyesi verebilirler. Fiili maliyet sisteminin uygulanması durumunda yansıtma hesapları tutarı fiili giderler tutarı kadar olacağından fark hesapları söz konusu olmamaktadır.
DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ:Esas üretim yerlerinde harcanan, mamulün bünyesine girerek onun esas unsurunu teşkil eden ve mamulün maliyetine doğrudan doğruya yüklenebilen maddeler 710. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ hesabında izlenir. Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere ambardan çekilen direkt maddeler bu hesabın borcuna, 150. İLK MADDE VE MALZEME hesabının alacağına kaydedilir. Dönem sonunda bu hesap 711. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılır.
Örnek olarak, ambardan hammadde çekildiğinde:
_______________________________ / _____________________________
710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERİ 1.000.
150 İLK MADDE VE MALZEME 1.000
_______________________________ / _____________________________
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili değer üzerinden üretim hesabına aktarıldığında;
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 1.000
711 DİREKT İLK MADOE VE
MALZEME YANSITMA HESABI 1.000
_______________________________ / _____________________________
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fiili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;
_______________________________ / _____________________________
711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME 1.000
YANSITMA HESABI
710 DİREKT İLK MADDE VE
MALZEME GİDERLERİ 1.000
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.
DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ:Esas üretim yerlerinde harcanan ve mamulün bünyesine giren işçilik giderleri 720. DİREKT İŞÇİLİK GIDERLERİ hesabında izlenir. Bu işçilik giderleri, hangi mamule nerede ve ne kadar harcandığı tesbit edilebilen giderlerdir. Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere harcanan işçilikler bu hesabın borcuna, ilgili Aktif ve Pasif hesapların alacağına kaydedilir. Dönem sonunda bu hesap 721. DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSlTMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılır.
Örnek olarak işçilik giderleri meydana geldiğinde;
_______________________________ / _____________________________
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
380 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 517
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK
KESİNTİLERİ 420
381 GİDER TAHAKKUKLARI 2.063
_______________________________ / _____________________________
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili değer üzerinden üretim hesabına aktarıldığında;
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 3.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
YANSITMA HESABI 3.000
_______________________________ / _____________________________
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fıili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;
_______________________________ / ____________________________
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
YANSITMA HESABI
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.
GENEL ÜRETİM GİDERLERİ:İşletmenin üretim ve üretime bağlı hizmetleri için yapılan direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik giderleri dışında kalan giderler 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERI hesabında izlenir. Mamule veya hizmete doğrudan doğruya yüklenemeyen, hangi mamule veya hangi hizmete nerede ne kadar harcandığı tesbit edilemeyen veya tesbiti ekonomik olmayan giderlerdir. Bunlar genellikle dağıtım yolu ile mamul veya hizmet maliyetine yüklenirler. Tahakkuk eden giderler bu hesabın borcuna ilgili hesapların alacağına kaydedilir. Maliyet dönemleri sonlarında 731 . GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılırlar.
Örnek olarak GÜG meydana geldiğinde;
_______________________________ / _____________________________
730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 1.500
381 GİDER TAHAKKUKLARI 1.500
_______________________________ / _____________________________
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fıili değer üzerinde üretim hesabına aktarıldığında:
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 1.500
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
YANSITMA HESABI 1.500
_______________________________ / _____________________________
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile karşılaştırılıp kapatıldığında;
_______________________________ / _____________________________
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 1.500 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 1.500
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.
1- İLK MADDE VE MALZEME STOKLARI: Üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlendiği hesap 150. İLK MADDE VE MALZEME hesabıdır.Satınalındıklarında veya işletme tarafından üretildiklerinde satınalma veya maloluş değerleri üzerinden bu hesabın borcuna, üretime verildiklerinde, tüketildiklerinde, satıldıklarında veya devredildiklerinde maliyet değeri veya satış fiyatı ile bu hesabın alacağına kaydedilirler.İlk madde ve malzemeler grubuna dahil stokları takip edebilmek için bu hesabın temsil ettiği stok çeşitleri ile ilgili birer alt hesap açılır. İlk maddeler mamulün üretiminde kullanılan onun bünyesine giren, mamulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluşturan değerlerdir.Yardımcı malzemeler üretiminde kullanılan mamulün bünyesine giren fakat malulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluşturmayan değerlerdir.İşletme malzemeleri üretimin gerçekleşmesinde kullanılan, fakat mamulün bünyesine girmeyen değerlerdir.Ambalaj malzemeleri mamulün tüketiciye ulaştırılmasında ve sunulmasında kullanılan değerlerdir.
2-YARI MAMULLER: Üretim hesabı mamul hale gelmemiş, ancak, direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden pay almış üretim aşamasındaki ürünlerin maliyeti 151.YARIMAMULLER-ÜRETİM hesabında izlenir.Maliyet dönemi sonunda direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleri tutarı kadar bu hesap borçlandırılır. İIgili üretim maliyetleri yansıtma hesapları 710, 720 ve 730 kodlu hesaplar kadar alacaklandırılır. Üretimi tamamlananların maliyeti kadar da bu hesap alacaklandırılarak ilgili mamul stok hesapları borçlandırılır.
Üretimin maliyeti oluşturulurken;
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMUILER-ÜRETİM 5.500
711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME
GIDERLERİ YANSITMA 1.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 3.000
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA 1.500
_______________________________ / _____________________________
711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME
GIDERLERİ YANSITMA 1.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 3.000
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA 1.500
710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME
GIDERLERİ 1.000
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 1.500
_______________________________ / _____________________________
üretimi tamamlananların mamul stok hesabına alınmasında,
_______________________________ / _____________________________
152 MAMULLER 3.500
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 3.500
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
3-MAMULLER:Üretimi tamamlanan ve satışa hazır hale gelen değerler 152 MAMULLER hesabında izlenir.Üretimi tamamlanan mamullerin ambara alınması ile bu hesap borçlandırılır, 151.YARI MAMULLER-ÜRETİM hesabı alacaklandırılır. Mamullerin satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesi durumunda bu hesap alacaklandırılır ve 620. SATILAN MAMULLER MALİYETİ hesabı borçlandırılır.
Örnek; 6.000 TL.lık üretimin tamamlandığını ve 5.000 TL. lık mamulün satıldığını kabul edersek:
_______________________________ / _____________________________
152 MAMULLER 6.000
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 6.000.
_______________________________ / _____________________________
_______________________________ / _____________________________
620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 5.000
152 MAMULLER 5.000

Bikaç Örnek geçirdim yararlanmanız için. Sizde anlayamadığınız soruları buraya yazarsanız yardımcı olabilirim


Maliyet muhasebesi ile ilgili örnekler

1)
Üretilen mamül maliyeti----------: 2000
Dönem başı yarı mamül stok.......: 700
Dönem Başı mamül stok.............: 1300
Dönem sonu yarı Mamül stok.....: 1200
Dönem sonu mamül stok............: 800

SMM = 2000+1300-800 = 2500

2)

Tarih....................Açıklama........................B.Fiyat.....................Miktar.................Tutar
01.04...................Mevcut.................... ......20.............................50........... ...........1000
10.04...................Üretime sevk.................__........................... ..50......................____
18.04...................Satın Alınan...................15....................... .....200.....................3000
25.04...................Satın Alınan...................20....................... .....250.....................5000
30.04...................Üretime Sevk................__............................ .80.......................____

A) Fifo Yöntemine göre dönem sonu malzeme maliyeti ne kadardır?

15x120 = 1800
20x250 = 5000
(1800+5000)=6800

B) Tartılı Ortalama Maliyetine Göre Üretime sevk edilen malzeme maliyeti?

1000+3000+5000 =18
........500.............

Üretime sevk edilen mamül toplamı = 50+80= 130

Ortalamayıda hesapladığımıza göre şimdi malzeme maliyetini bulabiliriz ;

130x13=2340


C) Hareketli Ortalama Yöntemine göre üretime sevk edilen malzeme maliyeti ?

50x20=1000 (10.04 tarihindeki üretime sevk edilen mamül mevcut olan mamülün ........................birim fiyatından hesaplanmıştır)

3000+5000 =17 7 Ortalama brim maliyet
........200+250..

30.04 tarihindeki mamül sevki = 17 7x80 =1422

(1422+1000 ) = 2422 Üretime sevk edilen mamül



3) İşletmenin yıllık ikramiye ödemesi 5.000 tahmin edilmiş gerçekleşen ikramiye tutarı 6000 ise eksik yükleme hangi hesabın borcuna kaydedilir ?

Cevap = Genel Üretim Giderleri Hesabını Borcuna 1000

4) İşletmenin döneme ilişkin ısıtma giderleri 700 TL dir.

EÜGY I = 50
EÜGY II = 80
YÜY I = 30
YÜY II = 40

YÜY I e yüklenecek ısıtma gideri ?

(50+80+30+40) = 200

YÜY Yüklenecek birim maliyetini hesaplarız daha sonrada ısıtma giderlerine yüklenecek tutarı belirleriz.

(30/200)=0 15

0.15x 700 TL = 105

4 ) Mamül.......................miktar....................Katsayı................Satış Tutarı
........A.............................1500........ ................2.........................900..... ...
........B.............................1000........ ................3.........................700..... ...
........C.............................3000........ ................1.......................1600...... ..

Dönemin Bileşik Maliyeti : 2700

Fiziksel Ölçülere göre A mamülüne düşen maliyet ?

1500x2= 3000
1000x3= 3000
3000x1= 3000
............9000

2700x (3000/9000) = 900

Ortalama Maliyet Yöntemine göre maliyet hesaplaması

Örenek :

DBYMS.....................................: 750 birim
Üretime başlanan.......................:8500 birim
Üretimi tamamlanan....................:7000 Birim(tamamlanıp devredilen)
DSYMS....................................:2000 birim
Fire.........................................: 250 birim

DSYMS tamamlanma dereceleri Dönemin maliyetleri DBYMS Maliyetleri
DMM %50..................................160.000...... ...............40.000
DİM %60....................................82.000..... .................18.000
SM %70...................................42.000...... ..................8.000


1) Fiziki birimlerin eşitliği

750+8500 =7000+2000+250
.......9250=9250

2) Eşdeğer birim sayılarının hesaplanması

(2000x0 50)+7000 = 8000
(2000x0 60)+7000 = 8200
(2000x0 70)+7000 = 8400

3) Eşdeğer birim maliyetler ve toplam eşdeğer birim maliyetlerinin hesaplanması

DMM(160.000+40.000) / 8000 =25.000
DİM (82.000 +18.000) / 8200 =12.195
SM (42.000 + 8.000) / 8400 = 5.952

Toplam Eşdeğer Birim Maliyeti= (25.000+12.195+5.952)=43.147

4) tamamlanan Ürün Maliyeti = 7000x43.147 = 302.029

Kitaptaki bir örneği Ele alacağım ;

Örnek

Tarih..........işlem...............Birim f........miktar........tutar..
1 ocak.......mevcut............ 200 ........ 500kg.........100.000
5 ocak.......Alım.................250 .........1500kg .......375.000
10 ocak .....Üretime sevk.....___..........1000kg.........______
20 ocak......Üretime sevk.....___...........600 kg........_______
31 ocak......Alım.................300...........1000kg........300.000
Tartılı Ortalama maliyeti yöntemine göre ocak ayında üretime gönderilen?
Üretime sevklari hiç hesaba katmadan ortalama birim fiyatını hesaplıyoruz;

((1 ocak100.000)+(5 ocak 375.000)+(31ocak 300.000)) / (500kg+1500kg+1000kg) = 775.000/3000 =258 333

Ocak ayında üretime toplan 1600 kğ sevk edilmiştir birim fiyatını hesapladığımıza göre maliyeti = 258 333x 1600 = 413.332


Tartılı ortalama maliyetine göre dönem sonu imm nin maliyeti.

Mevcut malla alımmların toplam miktarı =3000
Üretime sevk olan malların miktarı=1600

Aradaki fark elimizde yılsonu kalan malı gösterir.Tartılı ortalama maliyeti yöntemine göre birim fiyatını bilgiğimize göre;
(3000-1600)x 258 333 =361.666


Fifo yöntemine Göre Ocak ayında üretime gönderilen malzemenin değeri ?

Fifo yöntemi : İlk giren ilk çıkar bu demek oluyorki Üretime sevk edilen mallar her zaman ilk giren mallardan değerlendirilecektir.
şimdi bize ocak ayındaki üretime sevkin maliyeti soruluyor.

10 ocakta 1000 kğ üretime sevk gerçekleşmiştir ; bunun 500 kg mı 1 ocaktaki maldan 500 kğ da 5 ocaktaki maldan sevk edilecektir.

20 ocaktada 600 kğ sevk gerçekleşmiştir. Şimdi bakıyoruz 5 ocakta ne kadar malımız kalmış 1000 kğ mal bulunmaktadır. Bundanda geri kalan 600 kğ mı sevk edebiliriz. Yani;

10 ocak =500kğx200 =100.000
........... =500kğx250 =125.000 ( 10 ocaktaki 1000 kğ sevki)

(100.000+125.000)=225.000

20 ocak = 600kğx250 =150.000

Toplam üretime sevk (225.000+150.000)=375.000

Fifo yöntemine göre dönem sonu ilk madde ve malzemenin değeri ?
Yukarıda ocak ayındaki sevkleri hesapladık şimdi elimizde kalan mala göre dönem sonunu hesaplayacağız. 5 ocaktaki malımızdan 500+600 kğ mal sevk etmiştik. 1500 kğ malımız vardı. Sevk edilenleri düşünce 400 kğ mal kalmış olduğunu görüyoruz.Bunun maliyetini hesapladıktan sonra 31 ocaktaki malımızıda ilave edersek dönem sonu imm nin değerin bulmuş oluyoruz.

400x250 =100.000
1000x300 =300.000
100.000+300.000=400.000 (üretime sevkleri düştükten sonra elimizde kalan imm nin değeri)

Lifo Yöntemine göre ocak ayında üretime gönderilen malzemenin değeri?

Lifoda Fifo yönteminin tam tersidir. Her zaman son giren maldan sevk edilir.(son giren ilk çıkar)

10 ocaktaki malın sevki en son giren maldan yani 5 ocaktan sevk edilecektir. 20 ocakta onun takibinde devam edecektir. Eğerki ikisinin arasında bir mal alımı gerçekleşmiş olsaydı mallar ondan sevk edilecekti. En son hangi mal girdiyse ondan sevk edildiği için.

1000kğx250=250.000
500kğ x250=125.000 ( 5 ocaktaki mal sevki karşılamadığı için 100 kğ mı en son giren ikinci maldan sevk edeceğiz)
100kğx200=20.000

Toplam ocak ayındaki sevk maliyeti=250.000+125.000+20.000 =395.000


Dönem sonu imm nin değerini hesaplarsak ;

Üretime sevklerden sonra elimizde 1 ocaktan 400 kğ mal kalmıştır. Ayrıca 31 ocaktakinide eklersek dönem sonu imm değerini bulmuş oluruz ;

400kğ x200 =80.000 (1 ocakta kalan)
1000kğx300 =300.000 (31 ocakta giren mal)

Toplam yılsonu imm =380.000

Pantolon üretimi yapan işletmede her bir pantolon için 3m kumaş kullanılmaktadır.İşletme dönem içinde 400 adet pantolon için 1400m kumaş kullanmıştır.Kullanılan kumaşın metresi 1.000 00 lira olduğuna göre ortaya çıkan firenin birim mamül maliyeti ne kadardır?

3m x 400 = 1200m kullanılması gereken

1400 kullanılmıştır buna göre 1400m-1200m = 200m fire

Kumaşın metresi 1.000 00 olduğuna göre ; 1.000 00x200m= 200.000 00


Biri birim mamül için birim fiyatı = 200.000 00 /400 = 500 00 Toplam fire tutarı bunu kullanılan mamül miktarına böldüğümüzde her bi metreye düşen birim fiyatını bulmuş oluruz

400m kumaş kullanıldığı için bir metre başına düşen fireyi hesapladık. Yani birim maliyet başına düşen fire miktarı.

soru: 2.600 00 tl nominal ücretli olan bir işçi %20 akord zammı almaktadır.Bir birim mamülü üretmek için akord zammı 18 dk dır.İşçi 25 birim üretmiştir.

Zaman akorduna göre işçinin günlük ücreti?

Cevap :

Akord Faktörü = [ Normal işçi ücreti+ (Normal saat ücreti x Akort zammı oranı)] /60

[2.600 +(2.600x 0 20)] / 60 = 52

Bir birim için dakika olarak belirlenen akord zamanı üretim miktarı ve akord faktörü ile çarpılarak bulunur.

Yani; bulduğumuz 52 birim 1 dak denek gelmektedir.

akort zamanı 18 dakika olduğuna göre; 52 x 18 = 936 kazanç)

Ve 25 birim üretmiştir.

25x936 =23.400 (hak edilen günlük kazanç)

Soru :
K...işçi....12 saat çalışma süresi 2.000 saatl ücreti
L...işçi.....8 saat çalışma süresi 4.000 saat ücreti
M...işçi....10 saat çalışma süresi 3.500 saat ücreti

Toplam akord ücreti =171.080

Grup akorduna göre K nın ücreti?

K nın ücretini bulabilmek için hepsinin normal ücretlerini bulup toplamını toplam akort ücretine bölerek grup olarak hak edilen akort ücretini buluruz ;

K = 12x2.000 =24.000
L = 8x4.000 =32.000
M = 10x3.500 =35.000
......................91.000

Dağılım Faktörü = 171.080 / 91.000 = 1.88

K nın ücreti = 24.000x1.88 = 45.150

Diğerlerinide aynı şekilde 1.88 dağ. faktörüyle saat ücretlerini çarparak hesaplayabiliriz.

DİĞER MALİYET HESAPLARI ÖRNEK UYGULAMALARI

793- Dışarıdan Sağlanam Fayda ve Hizmetler :

UYGULAMA:


1- 02.09.2008 tarihinde yönetim ve pazarlama bölümüne ait 80 YTL elektrik 100 YTL telefon faturası ödenmiştir. KDV %18

2- 05.09.2008 tarihinde işletmenin yönetim bölümüne ait bina sigorta ettirilmiş sigorta bedeli olarak o ay için 200 YTL ödenmiştir.

3- 20.09.2008 tarihinde 850 YTL MTV ödenmiştir.

4- 25.09.2008 tarihinde işletmenin 400 YTL lik borç senedinin vadesi uzatılmış yerine 450 YTL lik yeni bir senet imzalanarak alacaklı firmaya verilmiştir.

5- 31.12.2008 tarihinde idari birimde kullanılan demirbaşlara 250 YTL amortisman hesaplanmıştır.

_____________ 02.09.2008 ___________
793- Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Hs. 180
191- İndirilecek KDV Hs. 32 40
100- Kasa Hs. 212 40
Elektrik telefon faturası ödemesi
______________ 05.09.2008 ___________
794- Çeşitli Giderler Hs. 200
100- Kasa Hs. 200
Sigorta gideri
_____________ 20.09.2008 ___________
795- Vergi Resim Harçlar Hs. 850
100- Kasa Hs. 850
MTV ödemesi
______________ 25.09.2008 ___________
321- Borç Senetleri HS. 400
797- Finansman Giderleri Hs. 50
321- Borç Senetleri Hs. 450
Borç senedi yenileme
______________ 31.12.2008 ___________
796- Amortisman ve Tükenme Payları Hs. 250
257- Birikmiş Amortisman Hs. 250
Amortisman ayrılması
______________ / ___________


1. TEMEL KAVRAMLAR
Belirli bir alanda mal veya hizmet üretmek ve ürettiği bu ürünleri satmak amacı ile işletmeler organize bir yapı
oluşturan bir varlıktır. Mal veya hizmetin üretimi için gerekli girdilerin tedarikinden başlayıp üretim sürecinden
geçirilerek nihai çıktının müşterilere teslimine kadar işletmeler bu faaliyetinden dolayı maliyete maruz
kalmaktadır. İşletme bu faaliyetlerini yerine getirirken bir neden sonuç ilişkisi aramaktadır. Diğer bir ifade ile
maliyete katlanarak ürettiği mal veya hizmet aynı anda işletme açısından gelire neden olan unsurlardır. İşletmeler
için oldukça önemli bir kavram olan maliyet gide ve harcama ile çoğu zaman karıştırılmaktadır. Ancak bu
kavramlar farklı anlamlar taşımaktadırlar. İşletmenin uğraştığı konuya giren mal ve hizmetlerin elde edilmesi için
kullandığı değişik üretim faktörlerinin para cinsinden değerine maliyet denilmektedir. Harcama ise ödemede
bulunmak veya ödeme taahhüdüne girmektir. Harcamalar varlığa dönüşür dönüşmemesine göre ayrıma tabi
tutulmaktadır. Harcamalar işletme sermayesinde değişikliğe neden olmuyorsa bunlar maliyet giderini
oluşturmaktadır. Ancak harcama sermayede bir azalma meydana gelmekte ise yani işletme varlıklarında
karşılıksız azalma söz konusu ise bunlar gider olarak karşımıza çıkmaktadır. Gider ise harcamaların sonunda
varlığa dönüşebilen ve varlıklar arasında yer alan harcamalardır. Varlığa dönüşebilen maliyet giderlerini
oluştururken diğerleri faaliyet giderlerini oluşturmaktadır. Basit bir ifade ile ilk madde ve malzemenin alınması
karşılığında işletme harcama yapmakta veya alımları karşılığında ödeme taahhüdünde bulunarak harcama
yapmaktadır. Alınan bu ilk madde ve malzemenin üretimde kullanılan kısmı gideri oluştururken bu giderin diğer
üretim faktörleri ile birlikte üretilen mamul ile ilişkilendirilmesi ise maliyeti oluşturmaktadır.
1. 1. MALİYET VE MALİYET TÜRLERİ
Mal veya hizmetin üretilebilmesi için katlanılan fedakarlıklar olarak tanımlanan maliyetler değişik
sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. Maliyetler üretim hacmi ile ilişkili olarak sabit veya değişken maliyet olarak
sınıflandırılabilirler. Sabit maliyetler de tam ve yarı sabit maliyetler olarak ayrıma tabi tutulmaktadır. Belirli bir
dönemde üretim hacmindeki artış veya azalış karşısında değişmeyen maliyetler sabit maliyetlerdir. Sabit
maliyetler üretim miktarı arttıkça birim ürün başına azalmaktadır. Ancak belirli dönem uzadıkça tam sabit
maliyetlerin bir kısmı değişken hale gelebilir. Değişken maliyetler üretim miktarı ile artan ya da azalan
maliyetlerdir.
Maliyetler türlerine göre şöyle bir ayrıma tabi tutulabilir: malzeme maliyetleri işçilik maliyetleri ve bu iki türün
dışında kalan dışardan sağlanan fayda ve hizmetler sermaye maliyetleri sabit kıymetleri kullanma maliyeti gibi
maliyetleri içermektedir.
Maliyetler işletmenin fonksiyonları açısından da bir ayrıma tabi tutulabilir : Tedarikten başlayıp üretim
araştırma ve geliştirme pazarlama genel yönetim ve finansman maliyetleri. Diğer taraftan maliyetler üretime
yüklenme şekline göre direkt ve endirekt maliyetleri olarak da bir ayrıma tabi tutulabilir.
Bunun yanında maliyetler kullanılan maliyet sistemine göre fiili ve standart olarak ayrıma tabi tutulabilir. Öte
yandan maliyetler işletmelerde sorumluluk merkezi başta olmak üzere karar verme amaçları doğrultusunda da
ayrıma tabi tutulmaktadır.
Maliyet muhasebesi işletmelerde değişik amaçlar doğrultusunda kullanılan bir sistemdir. Maliyet
muhasebesinden beklenen amaçlar şunlardır :
61623; Üretilen mal veya hizmetlerin birim maliyetini hesaplamak
61623; Plamlamaya yardımcı olmak
61623; Faaliyetlerin kontrolüne yardımcı olmak
61623; Verilecek yönetsel karalara yardımcı olmak.
Belirlenen bu amaçlara ulaşmak için maliyet muhasebesi sistemlerinin çok iyi bir şekilde yapılandırarak hem
mevcut duruma hem de gelecekteki duruma ilişkin gereksinimlere cevap vermelidir.
1.2. TEK DÜZEN HESAP PLANINDA MALİYET MUHASEBESİ
Ülkemizde 26.12.1992 tarihli Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Muhasebe Sistemi Uygulama
Genel Tebliği nde maliyet hesapları 7 grubunda toplanmıştır. 7 grubunda toplanan maliyet hesapları da 7/A ve
7/B gibi iki seçeneğe ayrılmıştır. 27.12 .1998 tarihli Resmi Gazete de bu seçeneklerin kullanılmalarına ilişkin
belirlenen hadlerde şu deşiklik yapılmıştır : 1998 yılı aktif toplamı 150 milyar lirayı veya net satışları toplamı 300
milyar lirayı aşan işletmeler 1999 yılına ilişkin işlemlerinde 7/A seçeneğini uygulamak zorundadırlar. 7/A ve 7/B
seçeneğinde maliyetler aşağıdaki gibi bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur.
7/A seçeneğinde:
61607; 70 Maliyet muhasebesi bağlantı hesapları (Maliyet muhasebesinin genel muhasebeden bağımsız
çalışması durumunda bu hesap kullanılır)
61607; 71 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri
61607; 72 Direkt İşçilik Giderleri
61607; 73 Genel Üretim Giderleri
61607; 74 Hizmet Üretim Giderleri
61607; 75 Araştırma ve Geliştirme Giderleri
61607; 76 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
61607; 77 Genel Yönetim Giderleri
61607; 78 Finansman Giderleri
7/B Seçeneğinde :
61607; 79 Gider Çeşitleri
61607; 790 İlk madde ve Malzeme Giderleri
61607; 791 Memur Ücret ve Giderleri
61607; 792 İşçi Ücret ve Giderleri
61607; 793 Dışardan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
61607; 794 Çeşitli Giderler
61607; 795 Vergi Resim ve Harçlar
61607; 796 Amortismanlar ve Tükenme Payları
61607; 797 Finansman Giderleri
61607; 798 Gider Çeşitleri Yansıtma Hesapları
61607; 799 Üretim Maliyeti Hesabı
7/A Seçeneğinde giderler büyük defterde fonksiyon esasına göre belirtilmiştir. Eş anlı kayıt sistemi gereğince
ilgili giderler gerçekleştiği anda büyük defterlerde fonksiyon esasına göre izlenirken aynı anda yardımcı
defterlerde hem çeşit esasına göre hem de gider yeri esasına göre izlenmektedir.
7/B seçeneğinde giderler büyük defterde maliyet dönemi boyunca çeşit esasına göre. Maliyet hesaplama
dönemlerinde ilgili giderler gider dağıtım tablosu aracılığı ile fonksiyonlarına dönüştürülerek ilgili gider
yerlerine ve hizmet veya mamul maliyetlerine ve sonuç hesaplarına aktarılır.
2. 7/A SEÇENEĞİNDE MALİYET HESAPLARI
2.1. MALZEME MALİYETLERİ
Üretim işletmelerinde üretimde kullanılmak amacı ile satın alınan tüm madde ve malzemeler ilk madde ve
malzeme hesabında muhafaza edilir. Madde ve malzemenin türü ne olursa olsun üretimde kullanılıncaya kadar
stok olarak işlem görür. Üretime sevk edildikten sonra başka bir stoka dönüştürülmek üzere gider türü olarak
tanımlanır. Madde ve malzeme giderleri genellikle üretim hacmi ile orantılı giderlerdir. Madde ve malzemeler
üretimde kullanımlarına göre direkt ilk madde ve malzeme ve en direkt madde ve malzeme olarak ayrıma tabi
tutulmaktadır. Üretilen mamulün temel öğesini oluşturan ve doğrudan doğruya ne kadar kullanıldığı belirli olan
malzemeler direkt ilk madde ve malzemelerdir. En direkt malzeme içinde yer alan malzemeler ise üretimin
tamamlanabilmesi için kullanılmasına gerek duyulan madde ve malzemelerdir. En direkt madde ve malzemeler
üretim bünyesine giren ancak mamulün temel öğesini oluşturmayan yardımcı madde ve malzeme ve üretim
faaliyetinin devamlılığı için gerekli olan ancak mamulün bünyesine girmeyen işletme malzemesi olarak ayrıma
tabi tutulmaktadır.
2.1.1. MALZEME MALİYETLERİNDE MUHASEBE İŞLEMLERİ
Maliyet muhasebesinin organizasyonu içinde direkt ilk madde ve malzemeler 710 kod no. lu Direkt İlk Madde ve
Malzeme hesabında izlenirken endirekt madde ve malzemeler ise 730 Genel Üretim Giderleri hesabında izlenir.
71. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ
61607; 710. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri
61607; 711. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri yansıtma hesabı
61607; 712. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri fiyat farkı
61607; 713. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri miktar farkı
İşletmelerde gerçekleşen malzeme hareketleri incelenirken malzemelerin tedarik edilmesinden başlayıp üretimde
kullanılmazına kadar geçen sürecin çok iyi bir şekilde tanımlanması gerekmektedir. Satın alınan malzemelerin
işletmeye teslimine kadar malzeme ile ilgili ticari indirimlerin ıskontoların yükleme boşaltma ve taşıma
giderlerinin sigorta giderlerinin gümrük bedelinin ve diğer giderlerin malzemenin fatura bedeli ile
ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bunların tümü alınan malzemenin tedarik maliyetini oluşturmaktadır.
Örnek : Bir işletme üretimde kullanılmak amacı ile belirli zamanlarda ilk madde ve malzeme alımlarında
bulunmuştur. Fatura bedeli 180.000.000. TL olan ilk madde ve malzeme peşin olarak alınmıştır. Söz konusu ilk
madde ve malzemenin; 120.000.000.- TL lik kısmı Direkt İlk Madde ve Malzeme (D.İ.M.M) 48.000.000.- TL
lik kısmı Yardımcı Madde ve Malzeme 12.000.000. TL lik kısmı ise işletme malzemesidir.
İşletme fatura bedelinin %20 si kadar taşıma ve sigorta gideri ödemiştir. Satın alınan ilk madde ve malzemenin
tamamı üretimde kullanılmıştır.
İSTENEN: Malzeme hareketlerine ilişkin işlemlerin muhasebe kayıtlarını yapınız.(İşlemlerde KDV dikkate
alınmayacaktır).
FATURA
BEDELİ
TAŞIMA VE
SİGORTA
GİDERLERİ
TOPLAM GİDER
D.İ.M.M. 120.000.000. 24.000.000. 144.000.000.
Yardımcı madde ve
malzeme
48.000.000. 9.600.000. 57.600.000.
İşletme
malzemesi
12.000.000. 2.400.000. 14.400.000.
TOPLAM 180.000.000. 36.000.000. 216.000.000.
150.İLK MADDE VE MALZ. 216.000.000
150.01.Direkt ilk mad. malz.
150.02.Yard.mad.malz.
150.03.İşletme malz.
100. KASA 216.000.000.
710.D.İ.M.M. 144.000.000
730.GEN.ÜR.GİD. 72.000.000
150.İLK MADDE VR MALZ. 216.000.000.
150.001 D.İ.M.M.
150.002 Yard.Mad.Malz.
150.003 İşl.Malz.
151.ÜRETİM 216.000.000
711.D.İ.M.M.YANSITMA 144.000.000
731.GÜG.YANSITMA 72.000.000
2.1.2. MALZEME DEĞERLEME YÖNTEMLERİ
İşletmelerde oluşturulacak stok politikalarının paralelinde iyi bir ambar muhasebesi
organizasyonunun muhasebe sisteminin içinde yer alması gerekmektedir.Ambar
muhasebesi madde ve malzemenin tedarikinden üretime gönderilmesine kadar geçen süreçte
stokların kontrolünü sağlayan bir muhasebe sistemidir.Ambarda gerçekleşen fiziki girdi ve
çıktı hareketlerinin yanı sıra bunların parasal değerlerinin de izlenmesi gerekmektedir. Hesap
çerçevesi ekonomik koşulları göz önünde tutarak her türlü stokun değerlendirilmesinde günün
koşullarına göre her hangi bir değerleme yönteminin seçileceği ve bu yöntem ile üretime
gönderilen veya satılan miktar ile elde kalan miktarlara ilişkin değerleme yapılabileceğini
ortaya koymuştur.Fiyat seviyelerinin devamlı değiştiği bir ortamda stoklardaki değerlemelerin
de bu değişikliklere cevap verecek yapıda olması gerekmektedir. Uygulamada en çok
karşılaşılan üç tür stok değerleme yöntemi bulunmaktadır.
1.Ortalama Maliyet Yöntemleri
a- Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemi
b- Hareketli ortalama Maliyet yöntemi
2. İlk Giren İlk Çıkar Yöntemi (FİFO)
3. Son Giren İlk Çıkar Yöntemi (LİFO)
Örnek : İşletmede Nisan 1999 dönemine ilişkin malzeme hareketleri aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir.Bu verilere göre stok hareketlerini üç yönteme göre değerlendiriniz.
TARİH MİKTAR FİYAT
Önceki Dönemden
Devir
1.000 1.500
1.4.1999 Alış 1.000 1.600
5.4.1999 Üretime Sevk 1.800
15.4.1999 Alış 2.000 1.800
22.4.1999 Alış 1.000 1.900
30.4.1999 Üretime Sevk 2.500
1.Ortalama Maliyet Yöntemleri
a- Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemleri
Bu yöntemde ortalama maliyet her yeni stok hareketinden sonra değil belli bir dönem
için hesaplanır.Bu döneme ilişkin hesaplanan maliyet çıkan ve kalan stokların birim
değerlerini gösterecektir.
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000
Alış 1.000 1.600 1.600 2.000
Üretime 1.800 200
Alış 2.000 1.800 3.600 2.200
Alış 1.000 1.900 1.900 3.200
Üretime 2.500 700
5.000 8.600 4.300 1.720 7.396 700 1.720 1.204
Ortalama maliyet : 8.600.000 / 5.000 = 1.720.-TL/br
Üretime sevkıyatın toplam maliyeti : 4.300 * 1.720 = 7.396.000.-TL
Stokta kalanların toplam maliyeti : 700*1.720 = 1.204.000.-TL
Tablodan da görüleceği gibi üretime toplam 7.396.000.TL 8216;lik sevkıyat
gerçekleştirilmiştir.
b-Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemi
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000 1.500 1.500
Alış 1.000 1.600 1.600 2.000 1.550 3.100
Üretime 1.800 1.550 2.790 200 1.550 310
Alış 2.000 1.800 3.600 2.200 1.777 3.910
Alış 1.000 1.900 1.900 3.200 1815.6 5.810
Üretime 2.500 1.815.
6
4.539 700 1.815.
6
1.271
5.000 8.600 4.300 7.329 700 1.815.
6
1.271
Tablodan da görüleceği gibi
Üretime yapılan sevkıyat toplamı 7.329.000.- TL
Stokta kalanların toplam maliyeti ise 1.271.000.- TL dir
2.İlk Giren İlk Çıkar (FİFO) Yöntemi
Bu yöntemde stok hareketlerinde ilk defa tedarik edilen stok grubunun fiyatı değerlemeye esas alınır.
Stokların alış sırasına göre kullanıldığı düşünülerek uygulanır.
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000 1.500 1.500
Alış 1.000 1.600 1.600 1.000
1.000
1.500
1.600
1.500
1.600
Üretime 1.000
800
1.500
1.600
1.500
1.280
200 1.600 320
Alış 2.000 1.800 3.600 200
2.000
1.600
1.800
320
3.600
Alış 1.000 1.900 1.900 200
2.000
1.000
1.600
1.800
1.900
320
3.600
1.900
Üretime 200
2.000
300
1.600
1.800
1.900
320
3.600
570
700 1.900 1.330
5.000 8.600 4.300 7.270 700 1.900 1.330
FIFO yöntemine göre
Üretime yapılan sevkıyat toplamı 7.270.000.-TL.
Stokta kalanların toplamı ise 1.330.000.- TL.
3- Son Giren İlk Çıkar Yöntemi
Bu yöntemde de fifo nun tersine bir izleyiş izlenmektedir. Üretime yapılan sevkıyatlar son alınan stok
partisinden yapıldığı varsayımına dayanır.
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000 1.500 1.500
Alış 1.000 1.600 1.600 1.000
1.000
1.500
1.600
1.500
1.600
Üretime 1.000
800
1.600
1.500
1.600
1.200
200 1.500 300
Alış 2.000 1.800 3.600 200
2.000
1.500
1.800
300
3.600
Alış 1.000 1.900 1.900 200
2.000
1.000
1.500
1.800
1.900
300
3.600
1.900
Üretime 1.000
1.500
1.900
1.800
1.900
2.700
200
500
1.500
1.800
300
900
5.000 8.600 4.300 7.400 700 1.200
Bu yöntemde ise
Üretime yapılan sevkıyat 7.400.000.-TL
Stokta kalanların toplamı ise 1.200.000.-TL
2.2. İŞÇİLİK MALİYETLERİ
Üretimin diğer bir unsuru olan işçilikler hangi ücret sistemine göre ödemeler yapılırsa yapılsın
gerçekleşmeleri halinde üretim bölümlerine ait olanlar direkt işçilik olarak üretim bölümlerini dolaylı olarak
etkileyenler ise en direkt işçilik olarak işlem görürler.İşçilik gideri olarak gerçekleşmeler halinde hangi bölümler
ait olduğunun belirlenmesi gerekir.
Ücret sistemine göre işçilikler üretim hacmi ile doğrusal yönlü olarak ifade edilmektedir. Ücret
politikası açısından üretim bölümlerinde çalışan elemanların ücretleri direkt işçilik olarak alınması gerektiğinden
buradaki tüm personele ücret bordroları ya ayrı olarak ya da müşterek bordro sonucu üretim bölümlerine dağıtım
yapmak gerekir.Ücret ödeme yöntemi ve ücret bordrosunun içeriği itibari ile maliyetlere yansıtılması gereken
tutarın brüt olması gerekmektedir. Üretim bölümlerinde veya diğer bölümlerde gerçekleşen endirekt işçilikler ve
bunlara ilişkin sosyal sigortalar işveren prim payları maliyete yansıtılmalıdır. Burada esas olan ücret bordrosunu
düzenleyerek tahakkukunun yapılmasıdır.Bordronun esası kesintilerden sonraki personelin alacağı net durumun
belirlenmesine ilişkindir.
İşçiliklerin gerçekleşmesinde maliyet gideri ve faaliyet gideri gibi bir ayrım yapılabilir.
2.2.1 İŞÇİLİK MALİYETLERİNDE MUHASEBE İŞLEMLERİ
İşçilik maliyetlerinin muhasebeleştirilmesinde ilk madde ve malzemede olduğu gibi direkt ve en direkt
ayrımına gidilebilir.Direkt işçilik maliyet muhasebesi organizasyonunda 7/A seçeneğinde 720.Direkt İşçilik
Giderlerinde izlenirken en direkt işçilikler 730.Genel Üretim Giderleri hesabında izlenir.
ÖRNEK : Bir üretim işletmesinde Nisan 1999 döneminde işçiliklere ilişkin şu veriler elde edilmiştir:
250.000.000.TL direkt ve 125.000.000- TL en direkt olmak üzere toplam 375.000.000. TL lik işçilik
gerçekleşmiştir. Söz konusu işçiliklerin işveren prim payı %20 dir. Ve işçiliklere ilişkin 30.000.000.TL lik vergi
ve fon hesaplanmıştır.
İSTENEN : işçilikler ilişkin yevmiye kayıtlarını yapınız.
İşveren Prim Payı : 375.000.000.*0.20= 75.000.000.
Direkt işçilik toplamı : 250.000.000.-TL
En direkt işçilik toplamı : 230.000.000.-TL.
710 DİREKT İŞÇİLİK GİDERİ 250.000.000
730 GEN.ÜR.GİD 230.000.000
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 30.000.000.
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜV.KES. 75.000.000.
381 GİDER TAHAKKUKLARI 375.000.000.
151 ÜRETİM 480.000.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİD.YANSITMA 250.000.000
731 GEN.ÜR.GİD.YANSITMA 230.000.000
2.3. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
Üretim işletmelerinde şekli değiştirilen direkt ilk madde ve malzeme ile şekillendirme
gideri olan direkt işçilik giderleri dışında üretimi ilgilendiren tüm giderler ;genel üretim giderleri başlığı altında
toplanır. Genel üretim giderleri bu özelliği itibari ile toplayıcı özelliği olan bir gider türüdür. Bu giderlerin gider
yerlerini yüklenmesinde direkt ilk madde ve malzeme ve direkt işçilikte olduğu gibi doğrudan yükleme esastır.
Ancak bu giderler türdeş olmadıklarından gider yerlerini yüklenmesinde anahtar dediğimiz bazı ölçeklerin
kullanılması gerekmektedir. Burada önemli olan dağıtılacak gider türü ile dağıtım anahtarı arasında yakın bir
ilişkinin kurulabilmesidir. Giderlerinden dağıtımı hazırlanacak bir gider dağıtım tablosu ile gerçekleştirilir. Gider
dağıtım tablosundan giderlerin dağıtımında iki aşama söz konusudur. İlk aşamada giderler her bir bölümü
işletmedeki fonksiyonuna göre dağıtılır ki bu ;fonksiyonel dağıtım veya ;birinci dağıtım işlemidir. Bu
dağıtım sonucunda yardımcı ve esas gider yerlerine belirli tutarda gider yansıtılarak bölüm bazında maliyet
hesaplanmış olur. Ancak bölüm bazında maliyetlerin toplanması da yeterli değildir. Yardımcı gider yerlerine
toplanan maliyetlerin belirli esaslar ile esas gider yerine dağıtılması ve esas gider yerlerinde toplanan
maliyetlerinde üretim çıktılarına yüklenmesi gerekir. Sonuçta nihai çıktıların birim ve toplam maliyetleri
hesaplanmış olur. Giderlerin bu şekilde dağıtımına ;bölümler aracılığı ile dağıtım veya ;ikinci dağıtım adı
verilir. Özellikle yardımcı gider yerlerinde toplanan giderlerin esas gider yerlerine yüklenmesinde aşağıdaki
dağıtım yöntemleri kullanılabilir.
61623; Basit Dağıtım
61623; Kademeli dağıtım
61623; Planlı dağıtım
61623; Matematiksel dağıtım
Yukarıda belirlenen dağıtım yöntemlerinden uygulamada en çok kademeli dağıtım
yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntem yardımcı gider yerleri en fazla hizmet verenden en az hizmet verene doğru
sıralanıp giderlerin sıfıra indirgenmesi suretiyle belirli esaslar dahilinde kendisinden sonraki gelen bölüme pay
verilmesine dayanan bir sistemdir.
ÖRNEK:
Bir üretim işletmesinde üretim faaliyetleri 2 yardımcı ve 2 esas gider yerine
gerçekleşmektedir. Faaliyet devresine ilişkin şu veriler elde edilmiştir.
Bölümlere direkt olarak yüklenecek G.Ü.G.
Yardımcı gider yerlerine yapılacak dağıtım
1. Yardımcı bölüm
2. Yardımcı bölüm
Esas gider yerlerine yapılacak dağıtım İşleme bölümü
Montaj bölümü
Toplam
7.800.000
4.000.000
3.000.000
31.000.000
14.000.000
17.000.000
38.800.000
Bölümler dağıtılacak G.Ü.G.
Amortisman Giderleri
Bakım-onarım giderleri
Enerji giderleri
Toplam
16.000.000
4.000.000
12.000.000
32.000.000
- Amortisman giderleri gider yerlerinin alanları ile orantılı olarak dağıtılmaktadır.
- Bakım onarım giderleri bakım onarım saatlerine göre dağıtılmaktadır.
- Enerji giderleri ise bölüm bazındaki enerji tüketimi (KW/H) esas alınarak dağıtılmaktadır.
- 1.Yardımcı giderler yerinde toplanan maliyetler diğer gider yerlerine personel sayılarına göre
dağıtılacaktır.
- 2.Yardımcı gider yerine toplanan maliyetleri ise sırası ile işletmeye %40 montaja %60 olarak
dağıtılmaktadır.
Alan(m2) Bakım Onarım
Saatleri
Kilo watt Saat Personel sayıları
1.Yard.Gid.Yeri 100 10 500 3
2.Yard.Gid.Yeri 200 12 900 7
İşleme Bölümü 1300 38 2100 21
Montaj bölümü 2400 40 2500 30
TOPLAM 4.000 100 6000 61
61623; 1.Yardımcı gider yerinin dağıtımı
61623; 2.Yardımcı gider yerinin dağıtımı
1.DAĞITIM
1.Dağıtımda gider yerlerine yüklemeler yapılmaktadır.Direkt olarak yüklenen giderler dışında diğer
giderler dağıtım anahtarları aracılığıyla gider yerlerine yüklenir.
Amortisman giderlerinin dağıtımı:
16.000.000/4.000 m2 = 4.000 tl/m2.
1.Yard. Gid. Yeri 100*4.000 = 400.000 TL
2.Yard. Gid. Yeri 200*4.000 = 800.000 TL
İşleme Gid. Yeri 1300*4.000 = 5.200.000 TL
Montaj Gid. Yeri 2.400*4.000 = 9.600.000 TL
Bakım onarım giderlerinin dağıtımı
4.000.000/100 saat = 40.000 TL/saat.
1.Yard. Gid. Yeri 10*40.000 = 400.000 TL
2.Yard. Gid. Yeri 12*40.000 = 480.000 TL
İşleme Gid. Yeri 38*40.000 = 1.520.000 TL
Montaj Gid. Yeri 40*40.000 = 1.600.000 TL
Enerji giderlerinin dağıtımı
12.000.000/6.000 = 2.000 TL/kwh.
1.Yard. Gid. Yeri 500*2.000 = 1.000.000 TL
2.Yard. Gid. Yeri 900*2.000 = 1.800.000 TL
İşleme Gid. Yeri 2.100*2.000 = 4.200.000 TL
Montaj Gid. Yeri 2.500*2.000 = 5.000.000 TL
YARD. GİDER
YERLERİ
ESAS GİDER
YERLERİ
1.YARD.
GİDER
YERİ
2. YARD.
GİD. YERİ İŞLEME MONTAJ
Direkt
Maliyetler
Amort. Gid.
Bak.-On. Gid.
Enerji Gid.
4.000.000
400.000
400.000
1.000.000
3.800.000
800.000
480.000
1.800.000
14.000.000
5.200.000
1.520.000
4.200.000
17.000.000
9.600.000
1.600.000
5.000.000
1.DAĞITIM
TOPLAMI
5.800.000 6.880.000 24.920.000 33.200.000
0 700.000 2.100.000 3.000.000
7.580.000
0 3.032.000 4.548.000
2.DAĞITIM
TOPLAMI
30.052.000 40.748.000
5.800.000/ (61-3) = 100.000 TL /personel
1. yardımcı gider yerinden diğer gider yerlerine aşağıdaki gibi yükleme yapılacaktır.
2.yardımcı gider yeri
İşleme bölümü
Montaj bölümü
7*100.000 = 7.000.000 TL
21*100.000 = 2.100.000 TL
30*100.000 = 3.000.000 TL
2.yardımcı gider yerinde toplanan 7.580.000 TL nin %40 lık kısmı (3.032.000 TL)
İşleme bölümüne %60 lık kısmı (4.548.000 TL) ise Montaj bölümüne yüklenmektedir.
2.3.1 GENEL ÜRETİM GİDERLERİNİN TAHMİNİ YÜKLENMESİ
İşletmelerde gerçekleşmenin maliyet devresine yetişmemesi nedeni ile maliyet
hesaplarının geç kalması söz konusudur. Direkt ilk madde ve malzeme ve direkt işçilik
giderleri dışında kalan ve türdeş olmayan genel üretim giderlerinin dönem içinde
gerçekleşmemesi nedeni ile bu tür giderlerin önceden bilinen oranlar esas alınarak yüklenmesi
gerekmektedir. Oranların belirlenebilmesi için işletme ya geçiş dönemi verileri kullanacaktır
ya da bütçe esası uygulanacaktır. Toplayıcı özelliği olan genel üretim giderlerinin tahmini
olarak yüklenmesinde aşağıdaki oranlar kullanılmaktadır.
Bütçelenmiş G.Ü.G.
D.İ.M.M. Maliyet Yüzdesi = * 100
Bütçelenmiş D.İ.M.M.
Bütçelenmiş G.Ü.G.
D.İ.Maliyet yüzdesi = * 100
Bütçelenmiş D.İ.
Bütçelenmiş G.Ü.G.
D.İ.Saat Esası =
Toplam D.İ.Saatleri
Bütçelenmiş G.Ü.G.
Makine Saat Esası =
Toplam Makine Miktarı
Bütçelenmiş G.Ü.G.
Üretim Miktarı Esası =
Toplam Üretim Miktarı
İşletmeler yukarıdaki beş yükleme oranından herhangi birini kullanarak genel üretim
giderlerinin tahmini olarak yüklenmesini yapar. Direkt ilk madde ve malzeme ve direkt işçilik
giderleri gerçek olarak genel üretim giderleri tahmini olarak yüklenmektedir. Dönem sonunda
gerçek genel üretim giderleri ile tahmini genel üretim giderleri karşılaştırılarak fark analizi
yapılır.
ÖRNEK : Bir üretim işletmesinde A ve B bölümlerinde maliyet devresine ilişkin şu
veriler elde edilmiştir :
A BÖLÜMÜ B BÖLÜMÜ
D.İ.M.M. 6.000 KG*120.000 TL --------
D.İ. 5.000 SAAT*150.000 TL 8.000 saat*210.000TL
G.Ü.G. D.İ.M.M. Maliyetlerinin %
150 si
D.İ. Saati Başına 240.000 TL.
Üretilip devredilen 8.000 br. 7.000 br.
Dönem sonu Yarı mamul
maliyeti 150.000.000 TL 400.000.000 TL
Dönem sonunda A bölümüne 1.100.000.000 TL ve B bölümünde 1.890.000.000 TL olmak
üzere toplam 2.990.000.000TL lik genel üretim giderleri gerçekleştirilmiştir.
İSTENENLER : A ve B bölümlerinde gerçekleştirilen işlemler sonucu
1- Gerekli yevmiye kayıtlarını yaptırınız
2- Üretilen birimlerin toplam ve birim maliyetlerini hesaplayınız.
3- Dönem sonunda genel üretim giderlerine ilişkin değerlemeleri yapınız.
151.01 A BÖLÜMÜ
D.İ.M.M. 720.000.000 2.400.000.000
D.İ. 750.000.000
G.Ü.G. 1.080.000.000
2.550.000.000
150.000.000
151.02 B BÖLÜMÜ
DEVİR 2.400.000.000 5.600.000.000
D.İ. 1.680.000.000
G.Ü.G. 1.920.000.000
6.000.000.000
400.000.000
710.D.İ.M.M. GİD. 720.000.000
720.D.İ. GİD. 2.340.000.000
150. İLK MAD.VE MALZ. 720.000.000
150.001 D.İ.M.M.
381.GİD.TAH. 2.340.000.000
151.ÜRETİM 6.150.000.000
151.01 A BÖL.2.550.000.000
151.02 B BÖL.3.600.000.000
711.D.İ.M.M. GİD.YAN. 720.000.000
721.D.İGİD.YAN. 2.430.000.000
731.G.Ü.G. YAN. 3.000.000.000
151.ÜRETİM 2.400.000.000
151.02 B BÖL.
151.ÜRETİM 2.400.000.000
151.01 A BÖL.
152.MAMÜL 5.600.000.000
151.ÜRETİM 5.600.000.000
151.02 B BÖL.
Büyük defterden de görüleceği gibi A bölümünde genel üretim giderleri direkt ilk
madde ve malzeme maliyetlerinin %150 si olarak yüklenmiştir. (720.000.000*15 =
1.080.000.000)
A bölümünde toplam 8.000 birimin üretimi tamamlanmış ve B bölümüne
2.400.000.000 TL gönderilmiştir. A bölümünde dönem sonunda toplam 150.000.000 TL lik
yarı mamul envanteri kalmıştır. Buna göre A bölümünde üretimi tamamlanıp devredilen tam
bitmişlerin birim maliyeti
2.400.000.000/8.000 br= 300.000TL/br. dir.
B bölümünde bir önceki bölümden gelenler işleme tabi tutularak 7.000 birimin üretimi
tamamlanarak mamul ambarına gönderilmiş ve dönem sonunda 400.000.000 TL yarı mamul
envanteri kalmıştır. Bu dönemde genel üretim giderleri direkt işçilik saati başına 240.000 TL
yüklenmiştir. Buna göre B bölümünde mamul ambarına gönderilen mamullerin birim
maliyeti
5.600.000.000 TL / 7.000 = 800.000 TL/br. dir.
Dönem sonunda gerçekleşen toplam genel üretim giderleri 2.990.000.000 TL dir.
Dönem içinde A ve B bölümlerine yüklenen 3.000.000.000 TL olduğuna göre işletme genel
üretim giderleri için tahminin altında harcama gerçekleştirmiştir.
Gerçek G.Ü.G. (2.990.000.000) lt; Tahmini G.Ü.G. (3.000.000.000) olduğundan
aradaki fark (10.000.000 TL) olumlu
730 G.Ü.G 731.G.Ü.G. YAN.
GERÇEK TAHMİNİ
2.990.000 2.990.000 3.000.000 3.000.000
151.ÜRETİM
TAHMİNİ
3.000.000
D]]>
MALİYET MUHASEBESİNİN AMAÇLARI:
1) Mamul maliyetini saptamak
2) Maliyet kontrolüne yardımcı olmak
3) Planlamaya yardımcı olmak
4) Özel yönetim kararlarına yardımcı olmak

* Gelir Tablosu nedir: İşletmenin belirli bir döneme ait faaliyetleri sonuçlarını brüt satışlardan başlayarak dönem net karı veya zararına kadar gösteren finansal tablodur.

* Bilanço nedir: İşletmenin belirli bir andaki varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren finansal tablodur.

* Maliyet nedir: Bir iktisadi kıymeti(varlığı) elde etmek için yapılan harcamalar ya da katlanılan fedakârlıkların toplamıdır.

* Harcama nedir: Herhangi bir amaçla işletme tarafından ödenen nakdin, transfer edilen varlığın, katlanılan borcun veya sunulan hizmetlerin para cinsinden tutarıdır.

Varlık ne demektir: İşletmenin sahip olduğu mal stokları, mamul stokları, demirbaşlar gibi ekonomik değerlerdir. Bir işletmenin varlık kullanım şekilleri 3 grupta toplanır.
1.Hasılat elde etmek amacıyla varlık tüketimi (Gider)
2.Üretim yapmak amacıyla varlık tüketimi (Maliyet Gideri)
3.Amaçsız varlık tüketimi (Zarar)

* Gider nedir: Dönem hâsılatının elde edilmesi amacıyla kullanılmış veya tüketilmiş maliyetlerdir.

* Hasılat neyi ifade eder: Mal veya hizmet satışından ya da ana faaliyet konusu dışında kalan varlıkların faiz, kira gibi işlemlerinden elde edilen tutarlardır.

* Zarar ne anlama gelir: İşletmenin varlıklarındaki karşılıksız tükenmelerdir. Örn; doğal afetler gibi nedenlerde satış değerinin kalmaması

Maliyet, gider ve hâsılat ilişkisi
1) Bir üretim işletmesinde mamul üretmek için katlanılan fedakârlıklar mamul maliyetini oluşturur.
2) Üretilen mamuller satıldığında, maliyetler gidere dönüşür.
3) Satış nedeniyle hasılat elde edilir.
4) Varlıkların amaçsız olarak tüketilmesi zarardır.

MALİYET GİDERİ VE DÖNEM GİDERİ AÇIKLAMASI

Bir iktisadi kıymet üretim amacıyla tüketildiğinde bu iktisadi kıymetin maliyeti, Maliyet Giderine dönüşür.
Bu tutar üretilmiş ürün maliyeti olarak ilgili varlık hesabına kaydedilir. Üretilen mamullerin maliyeti satıldıkları anda dönem giderine dönüşür. Bu nedenle satılan mamullerin maliyeti bir dönem gideridir ve satış hasılatı ile karşılaştırılarak satış veya zarar tespit edilir.

Satılan mamullerin maliyetinin yanı sıra tüketildikleri dönem i çinde gider olarak kaydedilen giderler Dönem Gideridir. Dönem giderleri üretimle direkt ilgisi olmayan ve hasılat amacıyla varlık tüketimini ifade eden Genel Yönetim Giderleri, Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri gibi giderlerdir.

Bir giderim dönem gideri mi yoksa üretim gideri mi olduğunun belirlenmesi için;
1) Giderin üretimle ilgili olup olmadığına,
2) Gelecek dönemlerde giderlerin kendisinden yararlanılıp yararlanılmayacağına bakılmalıdır.
Üretim ile ilgili her türlü gider, Üretim Maliyetidir.
Üretim ile ilgili olmayan ya da üretimden sonra katlanılan her türlü gider dönem gideridir.


MALİYET MUHASEBESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER:
1) İşletmenin büyüklüğü
2) İşletmenin örgüt yapısı
3) Mamullerin Cinsi
4) Yöneticilerin ihtiyaç duyduğu bilgilerin niteliği

MALİYET MUHASEBESİ SİTEMLERİ

1) Kullanılan Maliyetlerin Fiili Olup Olmamasına Göre Ayrım:
* a) Fiili Rakamlara Dayanan Maliyet Muhasebesi Sistemi: Mamulün maliyetini oluşturan maliyet unsurlarının belirlenerek mamullere yüklenilmesi (dağıtılması) üretim tamamlandıktan sonra hesaplanan fiili(gerçek) rakamlara dayanır.

b) İleriye Dönük Rakamlara Dayanan Maliyet Muhasebesi Sistemi:
—Tahmini Maliyetler: Geçmiş dönemlerin sonuçlarına ve gelecekteki olası gelişmelere göre istatistikî hesaplamalarla belirlenen maliyetlerdir.
—Standart Maliyetler: Bilimsel ve teknik esaslara göre belirlenen ve belirli koşullarda gerçekleşmesi beklenen maliyetlerdir. Standart maliyetlerin planlama ve kontrol değerleri tahmini maliyetlere göre daha yüksektir.



2) Maiyetlerin Tümünün Temel Alınıp Alınmamasına Göre Ayrım:
a) Tam Maliyet Sistemi; Direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim maliyetlerinden oluşan tüm maliyet unsurlarının içerik ve değişkenlik derecesine bakılmaksızın mamul maliyetine dahil edildiği sistemdir.

b)Kısmi Maliyetleme Sistemi;
—Direkt Maliyetleme Sistemi: Mamul maliyeti hesaplanırken sadece direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik maliyetleri dikkate alınır. Bu sistemde tüm genel üretim maliyetleri dönem gideri olarak kabul edilir.
—Değişken Maliyetleme Sistemi: Üretilen mamullerin maliyetlerine direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik maliyetleri ile genel üretim maliyetlerinin değişken kısımları dahil edilir. Bu sistemde sabit genel üretim maliyetleri dönem gideri olarak kabul edilir.

Kısmı maliyet sistemi, tam maliyet sistemine göre planlama, kontrol ve özel yönetim kararları açısından daha üstün bir sistemdir.


3) Üretim Eylemlerinin Niteliğine Göre Ayırım;
Maliyet muhasebesi sistemleri için temel ayrımdır.

a) Sipariş Maliyet Sistemi: Çeşitli türde ve müşterilerinin özel istekleri ile verdikleri sipariş üzerine üretim yapan işletmeler tarafından kullanılan sistemdir. Bu sistemde maliyetler her bir sipariş için açılan sipariş maliyet kartlarına işlenir.
Örnek: İnşaat, tamirhane, mücevher, mobilya üreten işletmeler

* b) Safha Maliyet Sistemi: Aynı cins mamullerin yığın halinde üretildiği işletmeler tarafından kullanılır. Bu sistemde her bir üretim safhasında oluşan toplam maliyetler üretim miktarına bölünerek ortalama birim maliyet bulunur. Örnek: Cam, un, şeker, boya, kâğıt, çimento, şarap üreten işletmeler safha sistemi kullanır.
************************************************** **********************************

NOTLAR


—Genel muhasebe ve maliyet muhasebe arasındaki en büyük fark; Genel muhasebe işletme dışı, Maliyet muhasebe işletme içi bilgi kullanıcılarının gereksinimine cevap verir.
—Gelecekte yarar sağlanması söz konusu olmayan ve ait olduğu yılın hâsılatından çıkarılan maliyete Gider denir.



ÜNİTE 2 İLK MADDE VE MALZEME MALLİYETLERİ


İlk Madde Ve Malzeme: Üretimde kullanılan ya da tüketilen ilk madde ve malzemelerin parasal değerine denir.
1) DİREKT İLK MADDE VE MALZEME MALİYETİ Üretilen mamulün bünyesine giren ürünün temel yapısını oluşturan, hangi mamul veya mamul grubu için ne kadar kullanıldığı tespit edilebilen ve iktisadi niteliği olan malzemelerdir. Dokuma sanayinde iplik, konfeksiyon da kumaş gibi.

2) ENDİREKT İLK MADDE VE MALZEME MALİYETİ: Üretimde kullanılan ancak direkt ilk madde ve malzeme dışında kalan malzemelerdir. Endirekt; mamul yapısını oluşturmaz, hangi mamul için kullanıldığı doğrudan doğruya saptanmaz direkt ilk madde ve malzeme gibi.
a)Yardımcı Malzemeler: Üretilen mamulün bünyesine giren ancak mamulün öğesini oluşturmayan malzemelerdir. Ör; dikiş ipliği, vida, somun mobilya da tutkal gibi
b)İşletme Malzemesi; Üretim sırasında kullanılmakla birlikte mamulün bünyesine girmeyen ve üretim sırasında tüketilip yok olan malzemeleridir. Ör; Temizlik malzemesi, makine yağları, kırtasiye malzemesi gibi

—Malzeme Alımında Kullanılan Başlıca Belgeler;
1) Stok kartı
2) İlk Madde ve Malzeme Satın Alma İstek Fişi
3) İlk Madde ve Malzeme İstek Fişi

Stok Kartı:Teslim alma raporu ile gereksinim duyulan malzemelerin nitelik ve nicelik uygunluğu kontrol edildikten sonra ambara giren her ilk madde ve malzeme ile ilgili bilgilerin kaydedildiği beleye denir.

İlk Madde ve Malzeme Satın Alma İstek Fişi: Üretim için gereksinim duyulan veya ambarda eksik olan malzemenin satıcıdan teslim alınması amacıyla düzenlenen belgeye denir.

İlk Madde ve Malzeme İstek Fişi: Üretim için gereksinim duyulan malzemelerin ambardan çekilmesi için hazırlanan belgelere denir.

*
İLK GİREN İLK ÇIKAR (FİFO) yöntemi nedir : İşletmelerin ilk olarak satın aldığı malzemeler öncelikle üretime sevk edilir. Böylece son satın alınan malzemeler işletmenin dönem sonu malzeme stoklarını verir.

Özellikleri: FİFO yöntemi, büyük partiler halinde satın alınan, hangi üretim partisi için kullanıldığı tespit edilebilen, yüksek değerli malzemeler için kullanılır. FİFO yöntemi özellikle dayanıksız ürünleri öncelikli üretime sevk ettiği için bu ürünlerin bozulma ve çürüme riski azaltır.
—Fiyatları yükseldiği dönemlerde daha yüksek kar sağlar. Bu nedenle de aşırı vergi ödemesi ve kar dağılımına neden olur.
—Malzeme fiyatlarının düşmesi durumunda, eski ve yüksek fiyatlarla üretime sevk yapılacağından maliyeti yükselterek karı düşürür.


*
SON GİREN İLK ÇIKAR (LİFO) yöntemi ne demektir : En son satın alınan malzemelerin öncelikle üretime sevk edildiği varsayılır.

Özellikleri: LİFO yöntemi büyük partiler halinde alınan, hangi üretim partisi için kullanıldığı tespit edilen yüksek değerli malzemeler için kullanılır.Bu yöntemi seçen işletmeler en az 5 yıl kullanmak zorundadır.
—Fiyatların sürekli yükseldiği dönemlerde, maliyetleri sın alınan malzeme fiyatları ile hesaplayarak karı düşürür ve işletmenin aşırı vergi ödemesini ve aşırı kar dağıtımını engeller.
—Fiyatların sürekli yükseldiği ortamda, bu yöntem bir kaç yıl uygulandığında bilânçoda yer alan ilk madde ve malzeme değeri çok eski ve çok düşük fiyatlarla görülür. Eğer işletme bu stokları üretimde kullanırsa maliyet çok düşük olacağından aşırı kar hesaplanır.


STANDAR MALZEME KARTINDA OLAN BÖLÜMLER
• Ürünün adı
• Hangi amaçla kullanılacağı
• Tanımı, markası, türü
• Paketleme, dağıtım, yoğunluk, paket ölçüsü




ORTALAMA MALİYET HESABI: Ortalama maliyet yöntemi özellikle düşük değerli ve fiyatları sık sık değişen malzemelerin üretime küçük partiler halinde sevk edilmesi durumunda kolaylıkla uygulanır.
Ortalama Maliyet= Toplam Alış Tutarı / Toplam Alınan Miktar

a) Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemi: Bu yöntem satın alınan ilk madde ve malzemelerin ortalama birim maliyeti belirli bir dönemin (örneğin bir ay) sonunda belirlenir.


Önemli Not: Tartılı ortalama maliyette Ay içerisinde alınan Tutar toplamı yine ay içerisinde alınan Toplam miktara bölünmesi ile bulunur.


b) Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemi: Bu yöntemde, her yeni ilk madde ve malzeme alımında sonra yeni bir ortalama birim maliyet belirlenir. Ortalama birim maliyet bulunması için son kalan tutar, son kalan miktara bölünür.


NOTLAR


—Muhafazakârlık kavramına dayalı stok değerleme yöntemi Piyasa Fiyatı veya Alış Maliyeti den Düşük Olanıyla Değerlemedir.

—Optimal Sipariş Miktarı: Stok bulundurma maliyetleri ile sipariş maliyetleri toplamının en az olduğu malzeme miktarına denir.

MALİYET MUHASEBESİ

Satılan malların maliyeti tükenmiş maliyetlere bir örnektir.

Giderler, bir dönemin gelirlerinden düşülen maliyetlerdir.

Dönem içi hammadde alışları + Dönem başı hammadde stoku – Dönem içinde kullanılan hammadde = Dönem sonu hammadde stoku

Bir üretim işletmesinin belli bir dönemdeki faaliyetleriyle ilgili bilgiler 1000 TL olarak şöyledir:
Dönem başı yarı mamul stoku 120 000
Dönem sonu yarı mamul stoku 180 000
Dönem başı mamul stoku 630 000
Dönem sonu mamul stoku 540 000
Dönem içinde tamamlanan malların maliyeti 980 000
Buna göre dönem içinde satılan malların maliyeti 1 070 000 000 TL dir.
Tamamlanan malların maliyeti + Dönem başı mamul stoku – Dönem sonu mamul stoku
= Satılan malların maliyeti
980+630-540=1 070 000 000


Safha maliyeti sistemi ve sipariş maliyeti sisteminde birim maliyetlerin hesaplanma yöntemlerine göre ayırım esas alınır.


Bir üretim işletmesinin belli bir dönemdeki faaliyetleriyle ilgili bilgileri ( milyon TL olarak ) şöyledir:
Dönem başı yarı mamul stoku 115
Dönem sonu yarı mamul stoku 120
Dönem başı mamul stoku 220
Dönem sonu mamul stoku 190
Satılabilir mamullerin maliyeti 755
Buna göre tamamlanan mamullerin maliyeti 535 milyon TL dir.
Tamamlanan mamullerin maliyeti + Dönem başı mamul stoku = Satılabilir mamullerin toplam maliyeti
T+220=755
T=535


Mamullere doğrudan yüklenebilme olanağı açısından bir fabrikada üretimde kullanılan elektrik enerjisi Endirekt maliyettir.


Giderlerin dönem gelirine yüklenmesindeki zamanlamaya göre ayırım gözönüne alınırsa, fabrika binasının aylık yangın sigortası için yapılan gider Mamul (imalat) maliyeti grubu içinde yer alır.


Stok bulundurma maliyetleriyle, sipariş maliyetleri toplamının en az olduğu nokta Optimal sipariş miktarını ifade eder.


Karar verme amaçları açısından, mevcut makinenin net defter değeri Batmış maliyettir. Alınacak kararlardan etkilenmez.


Mamulle ilişkisi açısından, mutfak dolabı imal etmek için kullanılan sunta Direkt malzemedir.



Bir işletmede üretimde kullanılan A malzemesi ile ilgili bilgiler şöyledir:
Tarih Miktar Birim Birim maliyeti (TL) Tutar (TL)
Stok 1 Eylül 300 40 000 12 000 000
Satın alınan 5 Eylül 1 500 44 000 66 000 000
Satın alınan 12 Eylül 1 000 50 000 50 000 000
Üretime verilen 15 Eylül 2 300
Satın alınan 22 Eylül 2 200 55 000 121 000 000
Üretime verilen 28 Eylül 2 000
Bu bilgilere ve son-giren ilk-çıkar (LIFO) yöntemine göre, Eylül ayında üretimde kullanılan malzemenin maliyeti 212 200 000 TL dir.
1000 tanesi 50 milyon
2300-1000=1300
1300 tanesi 57,2 milyon
2000 tanesi 110 milyon
Toplam 217 200 000 TL.


Yukarıdaki bilgilere ve ilk-giren ilk-çıkar (FIFO) yöntemine göre, Eylül sonundaki malzeme stokunun maliyeti 38 500 000 TL dir. 2200-1500=700
700 x 55000=38 500 000



Tamir-bakım ekibinde çalışanların aylık ücretleri endirekt işçilik maliyetlerine örnektir.



Genel imalat maliyetini oluşturan kalemler:
Üretim departmanı yöneticisinin aylığı-makinelerin amortismanı-endirekt malzeme


Kapasite yetersizliği bulunmayan bir işletme, bir müşterinin sipariş ettiği bir mamul partisinin bitirilmesi için fazla mesai yapmak zorunda kalmıştır. Bu fazla mesai farklarını muhasebeleştirmek için Siparişin direkt işçilik maliyetine eklenir.





Bir üretim işletmesinde genel imalat maliyetleri (GİM) üretime direkt işçilik maliyetleri esas alınarak yüklenecektir.
Bütçelenmiş GİM 1 500 milyon TL
Bütçelenmiş direkt işçilik 750 milyon TL
Bu dönem direkt işçilik maliyeti 86 milyon TL
Buna göre, bu dönem maliyetleri yüklenecek genel imalat maliyeti (GİM) 172 000 000 TL dir. (1500/750)*86=172 milyon



Bir üretim departmanına ilişkin 4 aylık tamir bakım maliyetleri şöyledir:
Aylar Makine Saatleri Tamir-Bakım Maliyeti(TL)
1 6 600 779 000 000
2 6 500 772 500 000
3 7 500 837 500 000
4 9 200 948 000 000
Düşük-yüksek noktalar yöntemi uygulayacaktır.(Faaliyet hacmi dikkate alınacaktır.)
Bu bilgilere göre makine saati (MS) başına düşen değişken tamir-bakım maliyeti 65000 TL/MS dir. 948-772,5=17 550
9200-6500=2700
17 550/2700= 65000 TL/MS



Yukarıdaki bilgilere göre aylık sabit tamir ve bakım maliyeti 350 000 000 TL dir.
948 000 000 –(9200 * 65000)=948-598=350 milyon
772 500 000 – (6500*65000)=350 milyon



Tekdüzen Hesap Planının 7/A seçeneğine göre, üretim için kullanılan elektriğin maliyeti, Genel Üretim Giderleri Hesabı fonksiyonel maliyet hesabının yardımcı hesaplarına kaydedilir.


Tekdüzen Hesap Planında 7/A seçeneğindeki maliyet hesapları, Fonksiyonellik esas alınarak büyük defterde düzenlenmiştir.



Maliyet yerleri sınıflaması açısından bir tekstil fabrikasında dokuma departmanı Esas üretim maliyet yeridir.


Bir üretim işletmesinde Döküm ve Montaj olmak üzere iki üretim departmanı mevcuttur. Dökümü yapılan parçalar Montaj Departmanına aktarılmakta ve üretim Montaj Departmanında tamamlanmaktadır. Montaj Departmanı yöneticisinin maaşı maliyet yerleri açısından değerlendirildiğinde bu departman açısından direkt maliyettir.



Esas maliyet yerleri P Q
Yardımcı hizmet Maliyet yeri A %50 %20
Yardımcı hizmet maliyet yeri B % 40 % 60

Toplam maliyetler A
210 000 000
Toplam maliyetler B 300 000 000
Ayrıca yardımcı hizmet maliyet yeri A’nın giderlerinden, yardımcı hizmet maliyet yeri B %30 oranında yararlanmaktadır.Bu bilgilere ve direkt dağıtım yöntemine göre A’dan R’nin alacağı pay 60 000 000 TLdir. 210*20/70=60 milyon

Yukarıdaki bilgilere ve kademeli dağıtım yöntemine göre B’den P’nin alacağı pay 145 200 000 TL dir. 210*30/100 + 300=363 milyon
363 *40/100=145 200 000

Birim maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan yöntemlerin (maliyet sistemlerinin) üretimin teknik özelliğine ve akışına göre yapılacak bir sınıflamasında Safha maliyeti sistemi (veya sipariş maliyeti) yer alır.


7/A Seçeneğinde hesap planı açıklaması:7/A seçeneğinde yer alan maliyet hesap gruplarının her biri defteri kebir hesabı düzeyinde GİDER, YANSITMA, FARK hesapları olarak bölümlendirilmiştir.
GİDER, YANSITMA VE FARK HESAPLARI:Gider Hesapları dönem içinde yapılan ve tahakkuk ettirilen giderlerin izlendiği hesaplardır.Gider Yansıtma hesapları ise belirlenen giderlerin ilgili hesaplara yansıtılmasında kullanılan hesaplardır.Önceden belirlenen maliyet yöntemlerinin uygulanması halinde fiili giderler ile önceden belirlenen giderler arasındaki farkların kaydedildiği hesaplardır. Fark hesapları borç veya alacak bakiyesi verebilirler. Fiili maliyet sisteminin uygulanması durumunda yansıtma hesapları tutarı fiili giderler tutarı kadar olacağından fark hesapları söz konusu olmamaktadır.
DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ:Esas üretim yerlerinde harcanan, mamulün bünyesine girerek onun esas unsurunu teşkil eden ve mamulün maliyetine doğrudan doğruya yüklenebilen maddeler 710. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ hesabında izlenir. Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere ambardan çekilen direkt maddeler bu hesabın borcuna, 150. İLK MADDE VE MALZEME hesabının alacağına kaydedilir. Dönem sonunda bu hesap 711. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılır.
Örnek olarak, ambardan hammadde çekildiğinde:
_______________________________ / _____________________________
710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERİ 1.000.
150 İLK MADDE VE MALZEME 1.000
_______________________________ / _____________________________
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili değer üzerinden üretim hesabına aktarıldığında;
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 1.000
711 DİREKT İLK MADOE VE
MALZEME YANSITMA HESABI 1.000
_______________________________ / _____________________________
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fiili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;
_______________________________ / _____________________________
711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME 1.000
YANSITMA HESABI
710 DİREKT İLK MADDE VE
MALZEME GİDERLERİ 1.000
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.
DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ:Esas üretim yerlerinde harcanan ve mamulün bünyesine giren işçilik giderleri 720. DİREKT İŞÇİLİK GIDERLERİ hesabında izlenir. Bu işçilik giderleri, hangi mamule nerede ve ne kadar harcandığı tesbit edilebilen giderlerdir. Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere harcanan işçilikler bu hesabın borcuna, ilgili Aktif ve Pasif hesapların alacağına kaydedilir. Dönem sonunda bu hesap 721. DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSlTMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılır.
Örnek olarak işçilik giderleri meydana geldiğinde;
_______________________________ / _____________________________
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
380 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 517
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK
KESİNTİLERİ 420
381 GİDER TAHAKKUKLARI 2.063
_______________________________ / _____________________________
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fiili değer üzerinden üretim hesabına aktarıldığında;
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 3.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
YANSITMA HESABI 3.000
_______________________________ / _____________________________
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile fıili gider hesabı karşılaştırılıp kapatıldığında;
_______________________________ / ____________________________
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
YANSITMA HESABI
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.
GENEL ÜRETİM GİDERLERİ:İşletmenin üretim ve üretime bağlı hizmetleri için yapılan direkt ilk madde ve malzeme ile direkt işçilik giderleri dışında kalan giderler 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERI hesabında izlenir. Mamule veya hizmete doğrudan doğruya yüklenemeyen, hangi mamule veya hangi hizmete nerede ne kadar harcandığı tesbit edilemeyen veya tesbiti ekonomik olmayan giderlerdir. Bunlar genellikle dağıtım yolu ile mamul veya hizmet maliyetine yüklenirler. Tahakkuk eden giderler bu hesabın borcuna ilgili hesapların alacağına kaydedilir. Maliyet dönemleri sonlarında 731 . GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI ile karşılaştırılarak kapatılırlar.
Örnek olarak GÜG meydana geldiğinde;
_______________________________ / _____________________________
730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 1.500
381 GİDER TAHAKKUKLARI 1.500
_______________________________ / _____________________________
Yansıtma hesabı ile harcanan tutar fıili değer üzerinde üretim hesabına aktarıldığında:
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 1.500
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
YANSITMA HESABI 1.500
_______________________________ / _____________________________
Maliyet dönem sonları itibariyle yansıtma hesabı ile karşılaştırılıp kapatıldığında;
_______________________________ / _____________________________
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI 1.500 730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 1.500
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
Üretimi tamamlananların maliyeti 151 kodlu hesaptan 152 kodlu hesaba, satılan mamullerin maliyeti de 152 kodlu hesaptan 620 kodlu hesaba devredilecektir.
1- İLK MADDE VE MALZEME STOKLARI: Üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlendiği hesap 150. İLK MADDE VE MALZEME hesabıdır.Satınalındıklarında veya işletme tarafından üretildiklerinde satınalma veya maloluş değerleri üzerinden bu hesabın borcuna, üretime verildiklerinde, tüketildiklerinde, satıldıklarında veya devredildiklerinde maliyet değeri veya satış fiyatı ile bu hesabın alacağına kaydedilirler.İlk madde ve malzemeler grubuna dahil stokları takip edebilmek için bu hesabın temsil ettiği stok çeşitleri ile ilgili birer alt hesap açılır. İlk maddeler mamulün üretiminde kullanılan onun bünyesine giren, mamulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluşturan değerlerdir.Yardımcı malzemeler üretiminde kullanılan mamulün bünyesine giren fakat malulün esas unsurunu ve önemli bir kısmını oluşturmayan değerlerdir.İşletme malzemeleri üretimin gerçekleşmesinde kullanılan, fakat mamulün bünyesine girmeyen değerlerdir.Ambalaj malzemeleri mamulün tüketiciye ulaştırılmasında ve sunulmasında kullanılan değerlerdir.
2-YARI MAMULLER: Üretim hesabı mamul hale gelmemiş, ancak, direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden pay almış üretim aşamasındaki ürünlerin maliyeti 151.YARIMAMULLER-ÜRETİM hesabında izlenir.Maliyet dönemi sonunda direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleri tutarı kadar bu hesap borçlandırılır. İIgili üretim maliyetleri yansıtma hesapları 710, 720 ve 730 kodlu hesaplar kadar alacaklandırılır. Üretimi tamamlananların maliyeti kadar da bu hesap alacaklandırılarak ilgili mamul stok hesapları borçlandırılır.
Üretimin maliyeti oluşturulurken;
_______________________________ / _____________________________
151 YARI MAMUILER-ÜRETİM 5.500
711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME
GIDERLERİ YANSITMA 1.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 3.000
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA 1.500
_______________________________ / _____________________________
711 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME
GIDERLERİ YANSITMA 1.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ YANSITMA 3.000
731 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA 1.500
710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME
GIDERLERİ 1.000
720 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ 3.000
730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ 1.500
_______________________________ / _____________________________
üretimi tamamlananların mamul stok hesabına alınmasında,
_______________________________ / _____________________________
152 MAMULLER 3.500
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 3.500
_______________________________ / _____________________________
muhasebe kayıtları yazılacaktır.
3-MAMULLER:Üretimi tamamlanan ve satışa hazır hale gelen değerler 152 MAMULLER hesabında izlenir.Üretimi tamamlanan mamullerin ambara alınması ile bu hesap borçlandırılır, 151.YARI MAMULLER-ÜRETİM hesabı alacaklandırılır. Mamullerin satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesi durumunda bu hesap alacaklandırılır ve 620. SATILAN MAMULLER MALİYETİ hesabı borçlandırılır.
Örnek; 6.000 TL.lık üretimin tamamlandığını ve 5.000 TL. lık mamulün satıldığını kabul edersek:
_______________________________ / _____________________________
152 MAMULLER 6.000
151 YARI MAMULLER-ÜRETİM 6.000.
_______________________________ / _____________________________
_______________________________ / _____________________________
620 SATILAN MAMULLER MALİYETİ 5.000
152 MAMULLER 5.000

Bikaç Örnek geçirdim yararlanmanız için. Sizde anlayamadığınız soruları buraya yazarsanız yardımcı olabilirim


Maliyet muhasebesi ile ilgili örnekler

1)
Üretilen mamül maliyeti----------: 2000
Dönem başı yarı mamül stok.......: 700
Dönem Başı mamül stok.............: 1300
Dönem sonu yarı Mamül stok.....: 1200
Dönem sonu mamül stok............: 800

SMM = 2000+1300-800 = 2500

2)

Tarih....................Açıklama........................B.Fiyat.....................Miktar.................Tutar
01.04...................Mevcut.................... ......20.............................50........... ...........1000
10.04...................Üretime sevk.................__........................... ..50......................____
18.04...................Satın Alınan...................15....................... .....200.....................3000
25.04...................Satın Alınan...................20....................... .....250.....................5000
30.04...................Üretime Sevk................__............................ .80.......................____

A) Fifo Yöntemine göre dönem sonu malzeme maliyeti ne kadardır?

15x120 = 1800
20x250 = 5000
(1800+5000)=6800

B) Tartılı Ortalama Maliyetine Göre Üretime sevk edilen malzeme maliyeti?

1000+3000+5000 =18
........500.............

Üretime sevk edilen mamül toplamı = 50+80= 130

Ortalamayıda hesapladığımıza göre şimdi malzeme maliyetini bulabiliriz ;

130x13=2340


C) Hareketli Ortalama Yöntemine göre üretime sevk edilen malzeme maliyeti ?

50x20=1000 (10.04 tarihindeki üretime sevk edilen mamül mevcut olan mamülün ........................birim fiyatından hesaplanmıştır)

3000+5000 =17 7 Ortalama brim maliyet
........200+250..

30.04 tarihindeki mamül sevki = 17 7x80 =1422

(1422+1000 ) = 2422 Üretime sevk edilen mamül



3) İşletmenin yıllık ikramiye ödemesi 5.000 tahmin edilmiş gerçekleşen ikramiye tutarı 6000 ise eksik yükleme hangi hesabın borcuna kaydedilir ?

Cevap = Genel Üretim Giderleri Hesabını Borcuna 1000

4) İşletmenin döneme ilişkin ısıtma giderleri 700 TL dir.

EÜGY I = 50
EÜGY II = 80
YÜY I = 30
YÜY II = 40

YÜY I e yüklenecek ısıtma gideri ?

(50+80+30+40) = 200

YÜY Yüklenecek birim maliyetini hesaplarız daha sonrada ısıtma giderlerine yüklenecek tutarı belirleriz.

(30/200)=0 15

0.15x 700 TL = 105

4 ) Mamül.......................miktar....................Katsayı................Satış Tutarı
........A.............................1500........ ................2.........................900..... ...
........B.............................1000........ ................3.........................700..... ...
........C.............................3000........ ................1.......................1600...... ..

Dönemin Bileşik Maliyeti : 2700

Fiziksel Ölçülere göre A mamülüne düşen maliyet ?

1500x2= 3000
1000x3= 3000
3000x1= 3000
............9000

2700x (3000/9000) = 900

Ortalama Maliyet Yöntemine göre maliyet hesaplaması

Örenek :

DBYMS.....................................: 750 birim
Üretime başlanan.......................:8500 birim
Üretimi tamamlanan....................:7000 Birim(tamamlanıp devredilen)
DSYMS....................................:2000 birim
Fire.........................................: 250 birim

DSYMS tamamlanma dereceleri Dönemin maliyetleri DBYMS Maliyetleri
DMM %50..................................160.000...... ...............40.000
DİM %60....................................82.000..... .................18.000
SM %70...................................42.000...... ..................8.000


1) Fiziki birimlerin eşitliği

750+8500 =7000+2000+250
.......9250=9250

2) Eşdeğer birim sayılarının hesaplanması

(2000x0 50)+7000 = 8000
(2000x0 60)+7000 = 8200
(2000x0 70)+7000 = 8400

3) Eşdeğer birim maliyetler ve toplam eşdeğer birim maliyetlerinin hesaplanması

DMM(160.000+40.000) / 8000 =25.000
DİM (82.000 +18.000) / 8200 =12.195
SM (42.000 + 8.000) / 8400 = 5.952

Toplam Eşdeğer Birim Maliyeti= (25.000+12.195+5.952)=43.147

4) tamamlanan Ürün Maliyeti = 7000x43.147 = 302.029

Kitaptaki bir örneği Ele alacağım ;

Örnek

Tarih..........işlem...............Birim f........miktar........tutar..
1 ocak.......mevcut............ 200 ........ 500kg.........100.000
5 ocak.......Alım.................250 .........1500kg .......375.000
10 ocak .....Üretime sevk.....___..........1000kg.........______
20 ocak......Üretime sevk.....___...........600 kg........_______
31 ocak......Alım.................300...........1000kg........300.000
Tartılı Ortalama maliyeti yöntemine göre ocak ayında üretime gönderilen?
Üretime sevklari hiç hesaba katmadan ortalama birim fiyatını hesaplıyoruz;

((1 ocak100.000)+(5 ocak 375.000)+(31ocak 300.000)) / (500kg+1500kg+1000kg) = 775.000/3000 =258 333

Ocak ayında üretime toplan 1600 kğ sevk edilmiştir birim fiyatını hesapladığımıza göre maliyeti = 258 333x 1600 = 413.332


Tartılı ortalama maliyetine göre dönem sonu imm nin maliyeti.

Mevcut malla alımmların toplam miktarı =3000
Üretime sevk olan malların miktarı=1600

Aradaki fark elimizde yılsonu kalan malı gösterir.Tartılı ortalama maliyeti yöntemine göre birim fiyatını bilgiğimize göre;
(3000-1600)x 258 333 =361.666


Fifo yöntemine Göre Ocak ayında üretime gönderilen malzemenin değeri ?

Fifo yöntemi : İlk giren ilk çıkar bu demek oluyorki Üretime sevk edilen mallar her zaman ilk giren mallardan değerlendirilecektir.
şimdi bize ocak ayındaki üretime sevkin maliyeti soruluyor.

10 ocakta 1000 kğ üretime sevk gerçekleşmiştir ; bunun 500 kg mı 1 ocaktaki maldan 500 kğ da 5 ocaktaki maldan sevk edilecektir.

20 ocaktada 600 kğ sevk gerçekleşmiştir. Şimdi bakıyoruz 5 ocakta ne kadar malımız kalmış 1000 kğ mal bulunmaktadır. Bundanda geri kalan 600 kğ mı sevk edebiliriz. Yani;

10 ocak =500kğx200 =100.000
........... =500kğx250 =125.000 ( 10 ocaktaki 1000 kğ sevki)

(100.000+125.000)=225.000

20 ocak = 600kğx250 =150.000

Toplam üretime sevk (225.000+150.000)=375.000

Fifo yöntemine göre dönem sonu ilk madde ve malzemenin değeri ?
Yukarıda ocak ayındaki sevkleri hesapladık şimdi elimizde kalan mala göre dönem sonunu hesaplayacağız. 5 ocaktaki malımızdan 500+600 kğ mal sevk etmiştik. 1500 kğ malımız vardı. Sevk edilenleri düşünce 400 kğ mal kalmış olduğunu görüyoruz.Bunun maliyetini hesapladıktan sonra 31 ocaktaki malımızıda ilave edersek dönem sonu imm nin değerin bulmuş oluyoruz.

400x250 =100.000
1000x300 =300.000
100.000+300.000=400.000 (üretime sevkleri düştükten sonra elimizde kalan imm nin değeri)

Lifo Yöntemine göre ocak ayında üretime gönderilen malzemenin değeri?

Lifoda Fifo yönteminin tam tersidir. Her zaman son giren maldan sevk edilir.(son giren ilk çıkar)

10 ocaktaki malın sevki en son giren maldan yani 5 ocaktan sevk edilecektir. 20 ocakta onun takibinde devam edecektir. Eğerki ikisinin arasında bir mal alımı gerçekleşmiş olsaydı mallar ondan sevk edilecekti. En son hangi mal girdiyse ondan sevk edildiği için.

1000kğx250=250.000
500kğ x250=125.000 ( 5 ocaktaki mal sevki karşılamadığı için 100 kğ mı en son giren ikinci maldan sevk edeceğiz)
100kğx200=20.000

Toplam ocak ayındaki sevk maliyeti=250.000+125.000+20.000 =395.000


Dönem sonu imm nin değerini hesaplarsak ;

Üretime sevklerden sonra elimizde 1 ocaktan 400 kğ mal kalmıştır. Ayrıca 31 ocaktakinide eklersek dönem sonu imm değerini bulmuş oluruz ;

400kğ x200 =80.000 (1 ocakta kalan)
1000kğx300 =300.000 (31 ocakta giren mal)

Toplam yılsonu imm =380.000

Pantolon üretimi yapan işletmede her bir pantolon için 3m kumaş kullanılmaktadır.İşletme dönem içinde 400 adet pantolon için 1400m kumaş kullanmıştır.Kullanılan kumaşın metresi 1.000 00 lira olduğuna göre ortaya çıkan firenin birim mamül maliyeti ne kadardır?

3m x 400 = 1200m kullanılması gereken

1400 kullanılmıştır buna göre 1400m-1200m = 200m fire

Kumaşın metresi 1.000 00 olduğuna göre ; 1.000 00x200m= 200.000 00


Biri birim mamül için birim fiyatı = 200.000 00 /400 = 500 00 Toplam fire tutarı bunu kullanılan mamül miktarına böldüğümüzde her bi metreye düşen birim fiyatını bulmuş oluruz

400m kumaş kullanıldığı için bir metre başına düşen fireyi hesapladık. Yani birim maliyet başına düşen fire miktarı.

soru: 2.600 00 tl nominal ücretli olan bir işçi %20 akord zammı almaktadır.Bir birim mamülü üretmek için akord zammı 18 dk dır.İşçi 25 birim üretmiştir.

Zaman akorduna göre işçinin günlük ücreti?

Cevap :

Akord Faktörü = [ Normal işçi ücreti+ (Normal saat ücreti x Akort zammı oranı)] /60

[2.600 +(2.600x 0 20)] / 60 = 52

Bir birim için dakika olarak belirlenen akord zamanı üretim miktarı ve akord faktörü ile çarpılarak bulunur.

Yani; bulduğumuz 52 birim 1 dak denek gelmektedir.

akort zamanı 18 dakika olduğuna göre; 52 x 18 = 936 kazanç)

Ve 25 birim üretmiştir.

25x936 =23.400 (hak edilen günlük kazanç)

Soru :
K...işçi....12 saat çalışma süresi 2.000 saatl ücreti
L...işçi.....8 saat çalışma süresi 4.000 saat ücreti
M...işçi....10 saat çalışma süresi 3.500 saat ücreti

Toplam akord ücreti =171.080

Grup akorduna göre K nın ücreti?

K nın ücretini bulabilmek için hepsinin normal ücretlerini bulup toplamını toplam akort ücretine bölerek grup olarak hak edilen akort ücretini buluruz ;

K = 12x2.000 =24.000
L = 8x4.000 =32.000
M = 10x3.500 =35.000
......................91.000

Dağılım Faktörü = 171.080 / 91.000 = 1.88

K nın ücreti = 24.000x1.88 = 45.150

Diğerlerinide aynı şekilde 1.88 dağ. faktörüyle saat ücretlerini çarparak hesaplayabiliriz.

DİĞER MALİYET HESAPLARI ÖRNEK UYGULAMALARI

793- Dışarıdan Sağlanam Fayda ve Hizmetler :

UYGULAMA:


1- 02.09.2008 tarihinde yönetim ve pazarlama bölümüne ait 80 YTL elektrik 100 YTL telefon faturası ödenmiştir. KDV %18

2- 05.09.2008 tarihinde işletmenin yönetim bölümüne ait bina sigorta ettirilmiş sigorta bedeli olarak o ay için 200 YTL ödenmiştir.

3- 20.09.2008 tarihinde 850 YTL MTV ödenmiştir.

4- 25.09.2008 tarihinde işletmenin 400 YTL lik borç senedinin vadesi uzatılmış yerine 450 YTL lik yeni bir senet imzalanarak alacaklı firmaya verilmiştir.

5- 31.12.2008 tarihinde idari birimde kullanılan demirbaşlara 250 YTL amortisman hesaplanmıştır.

_____________ 02.09.2008 ___________
793- Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Hs. 180
191- İndirilecek KDV Hs. 32 40
100- Kasa Hs. 212 40
Elektrik telefon faturası ödemesi
______________ 05.09.2008 ___________
794- Çeşitli Giderler Hs. 200
100- Kasa Hs. 200
Sigorta gideri
_____________ 20.09.2008 ___________
795- Vergi Resim Harçlar Hs. 850
100- Kasa Hs. 850
MTV ödemesi
______________ 25.09.2008 ___________
321- Borç Senetleri HS. 400
797- Finansman Giderleri Hs. 50
321- Borç Senetleri Hs. 450
Borç senedi yenileme
______________ 31.12.2008 ___________
796- Amortisman ve Tükenme Payları Hs. 250
257- Birikmiş Amortisman Hs. 250
Amortisman ayrılması
______________ / ___________


1. TEMEL KAVRAMLAR
Belirli bir alanda mal veya hizmet üretmek ve ürettiği bu ürünleri satmak amacı ile işletmeler organize bir yapı
oluşturan bir varlıktır. Mal veya hizmetin üretimi için gerekli girdilerin tedarikinden başlayıp üretim sürecinden
geçirilerek nihai çıktının müşterilere teslimine kadar işletmeler bu faaliyetinden dolayı maliyete maruz
kalmaktadır. İşletme bu faaliyetlerini yerine getirirken bir neden sonuç ilişkisi aramaktadır. Diğer bir ifade ile
maliyete katlanarak ürettiği mal veya hizmet aynı anda işletme açısından gelire neden olan unsurlardır. İşletmeler
için oldukça önemli bir kavram olan maliyet gide ve harcama ile çoğu zaman karıştırılmaktadır. Ancak bu
kavramlar farklı anlamlar taşımaktadırlar. İşletmenin uğraştığı konuya giren mal ve hizmetlerin elde edilmesi için
kullandığı değişik üretim faktörlerinin para cinsinden değerine maliyet denilmektedir. Harcama ise ödemede
bulunmak veya ödeme taahhüdüne girmektir. Harcamalar varlığa dönüşür dönüşmemesine göre ayrıma tabi
tutulmaktadır. Harcamalar işletme sermayesinde değişikliğe neden olmuyorsa bunlar maliyet giderini
oluşturmaktadır. Ancak harcama sermayede bir azalma meydana gelmekte ise yani işletme varlıklarında
karşılıksız azalma söz konusu ise bunlar gider olarak karşımıza çıkmaktadır. Gider ise harcamaların sonunda
varlığa dönüşebilen ve varlıklar arasında yer alan harcamalardır. Varlığa dönüşebilen maliyet giderlerini
oluştururken diğerleri faaliyet giderlerini oluşturmaktadır. Basit bir ifade ile ilk madde ve malzemenin alınması
karşılığında işletme harcama yapmakta veya alımları karşılığında ödeme taahhüdünde bulunarak harcama
yapmaktadır. Alınan bu ilk madde ve malzemenin üretimde kullanılan kısmı gideri oluştururken bu giderin diğer
üretim faktörleri ile birlikte üretilen mamul ile ilişkilendirilmesi ise maliyeti oluşturmaktadır.
1. 1. MALİYET VE MALİYET TÜRLERİ
Mal veya hizmetin üretilebilmesi için katlanılan fedakarlıklar olarak tanımlanan maliyetler değişik
sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. Maliyetler üretim hacmi ile ilişkili olarak sabit veya değişken maliyet olarak
sınıflandırılabilirler. Sabit maliyetler de tam ve yarı sabit maliyetler olarak ayrıma tabi tutulmaktadır. Belirli bir
dönemde üretim hacmindeki artış veya azalış karşısında değişmeyen maliyetler sabit maliyetlerdir. Sabit
maliyetler üretim miktarı arttıkça birim ürün başına azalmaktadır. Ancak belirli dönem uzadıkça tam sabit
maliyetlerin bir kısmı değişken hale gelebilir. Değişken maliyetler üretim miktarı ile artan ya da azalan
maliyetlerdir.
Maliyetler türlerine göre şöyle bir ayrıma tabi tutulabilir: malzeme maliyetleri işçilik maliyetleri ve bu iki türün
dışında kalan dışardan sağlanan fayda ve hizmetler sermaye maliyetleri sabit kıymetleri kullanma maliyeti gibi
maliyetleri içermektedir.
Maliyetler işletmenin fonksiyonları açısından da bir ayrıma tabi tutulabilir : Tedarikten başlayıp üretim
araştırma ve geliştirme pazarlama genel yönetim ve finansman maliyetleri. Diğer taraftan maliyetler üretime
yüklenme şekline göre direkt ve endirekt maliyetleri olarak da bir ayrıma tabi tutulabilir.
Bunun yanında maliyetler kullanılan maliyet sistemine göre fiili ve standart olarak ayrıma tabi tutulabilir. Öte
yandan maliyetler işletmelerde sorumluluk merkezi başta olmak üzere karar verme amaçları doğrultusunda da
ayrıma tabi tutulmaktadır.
Maliyet muhasebesi işletmelerde değişik amaçlar doğrultusunda kullanılan bir sistemdir. Maliyet
muhasebesinden beklenen amaçlar şunlardır :
61623; Üretilen mal veya hizmetlerin birim maliyetini hesaplamak
61623; Plamlamaya yardımcı olmak
61623; Faaliyetlerin kontrolüne yardımcı olmak
61623; Verilecek yönetsel karalara yardımcı olmak.
Belirlenen bu amaçlara ulaşmak için maliyet muhasebesi sistemlerinin çok iyi bir şekilde yapılandırarak hem
mevcut duruma hem de gelecekteki duruma ilişkin gereksinimlere cevap vermelidir.
1.2. TEK DÜZEN HESAP PLANINDA MALİYET MUHASEBESİ
Ülkemizde 26.12.1992 tarihli Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Muhasebe Sistemi Uygulama
Genel Tebliği nde maliyet hesapları 7 grubunda toplanmıştır. 7 grubunda toplanan maliyet hesapları da 7/A ve
7/B gibi iki seçeneğe ayrılmıştır. 27.12 .1998 tarihli Resmi Gazete de bu seçeneklerin kullanılmalarına ilişkin
belirlenen hadlerde şu deşiklik yapılmıştır : 1998 yılı aktif toplamı 150 milyar lirayı veya net satışları toplamı 300
milyar lirayı aşan işletmeler 1999 yılına ilişkin işlemlerinde 7/A seçeneğini uygulamak zorundadırlar. 7/A ve 7/B
seçeneğinde maliyetler aşağıdaki gibi bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur.
7/A seçeneğinde:
61607; 70 Maliyet muhasebesi bağlantı hesapları (Maliyet muhasebesinin genel muhasebeden bağımsız
çalışması durumunda bu hesap kullanılır)
61607; 71 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri
61607; 72 Direkt İşçilik Giderleri
61607; 73 Genel Üretim Giderleri
61607; 74 Hizmet Üretim Giderleri
61607; 75 Araştırma ve Geliştirme Giderleri
61607; 76 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
61607; 77 Genel Yönetim Giderleri
61607; 78 Finansman Giderleri
7/B Seçeneğinde :
61607; 79 Gider Çeşitleri
61607; 790 İlk madde ve Malzeme Giderleri
61607; 791 Memur Ücret ve Giderleri
61607; 792 İşçi Ücret ve Giderleri
61607; 793 Dışardan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
61607; 794 Çeşitli Giderler
61607; 795 Vergi Resim ve Harçlar
61607; 796 Amortismanlar ve Tükenme Payları
61607; 797 Finansman Giderleri
61607; 798 Gider Çeşitleri Yansıtma Hesapları
61607; 799 Üretim Maliyeti Hesabı
7/A Seçeneğinde giderler büyük defterde fonksiyon esasına göre belirtilmiştir. Eş anlı kayıt sistemi gereğince
ilgili giderler gerçekleştiği anda büyük defterlerde fonksiyon esasına göre izlenirken aynı anda yardımcı
defterlerde hem çeşit esasına göre hem de gider yeri esasına göre izlenmektedir.
7/B seçeneğinde giderler büyük defterde maliyet dönemi boyunca çeşit esasına göre. Maliyet hesaplama
dönemlerinde ilgili giderler gider dağıtım tablosu aracılığı ile fonksiyonlarına dönüştürülerek ilgili gider
yerlerine ve hizmet veya mamul maliyetlerine ve sonuç hesaplarına aktarılır.
2. 7/A SEÇENEĞİNDE MALİYET HESAPLARI
2.1. MALZEME MALİYETLERİ
Üretim işletmelerinde üretimde kullanılmak amacı ile satın alınan tüm madde ve malzemeler ilk madde ve
malzeme hesabında muhafaza edilir. Madde ve malzemenin türü ne olursa olsun üretimde kullanılıncaya kadar
stok olarak işlem görür. Üretime sevk edildikten sonra başka bir stoka dönüştürülmek üzere gider türü olarak
tanımlanır. Madde ve malzeme giderleri genellikle üretim hacmi ile orantılı giderlerdir. Madde ve malzemeler
üretimde kullanımlarına göre direkt ilk madde ve malzeme ve en direkt madde ve malzeme olarak ayrıma tabi
tutulmaktadır. Üretilen mamulün temel öğesini oluşturan ve doğrudan doğruya ne kadar kullanıldığı belirli olan
malzemeler direkt ilk madde ve malzemelerdir. En direkt malzeme içinde yer alan malzemeler ise üretimin
tamamlanabilmesi için kullanılmasına gerek duyulan madde ve malzemelerdir. En direkt madde ve malzemeler
üretim bünyesine giren ancak mamulün temel öğesini oluşturmayan yardımcı madde ve malzeme ve üretim
faaliyetinin devamlılığı için gerekli olan ancak mamulün bünyesine girmeyen işletme malzemesi olarak ayrıma
tabi tutulmaktadır.
2.1.1. MALZEME MALİYETLERİNDE MUHASEBE İŞLEMLERİ
Maliyet muhasebesinin organizasyonu içinde direkt ilk madde ve malzemeler 710 kod no. lu Direkt İlk Madde ve
Malzeme hesabında izlenirken endirekt madde ve malzemeler ise 730 Genel Üretim Giderleri hesabında izlenir.
71. DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ
61607; 710. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri
61607; 711. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri yansıtma hesabı
61607; 712. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri fiyat farkı
61607; 713. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri miktar farkı
İşletmelerde gerçekleşen malzeme hareketleri incelenirken malzemelerin tedarik edilmesinden başlayıp üretimde
kullanılmazına kadar geçen sürecin çok iyi bir şekilde tanımlanması gerekmektedir. Satın alınan malzemelerin
işletmeye teslimine kadar malzeme ile ilgili ticari indirimlerin ıskontoların yükleme boşaltma ve taşıma
giderlerinin sigorta giderlerinin gümrük bedelinin ve diğer giderlerin malzemenin fatura bedeli ile
ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bunların tümü alınan malzemenin tedarik maliyetini oluşturmaktadır.
Örnek : Bir işletme üretimde kullanılmak amacı ile belirli zamanlarda ilk madde ve malzeme alımlarında
bulunmuştur. Fatura bedeli 180.000.000. TL olan ilk madde ve malzeme peşin olarak alınmıştır. Söz konusu ilk
madde ve malzemenin; 120.000.000.- TL lik kısmı Direkt İlk Madde ve Malzeme (D.İ.M.M) 48.000.000.- TL
lik kısmı Yardımcı Madde ve Malzeme 12.000.000. TL lik kısmı ise işletme malzemesidir.
İşletme fatura bedelinin %20 si kadar taşıma ve sigorta gideri ödemiştir. Satın alınan ilk madde ve malzemenin
tamamı üretimde kullanılmıştır.
İSTENEN: Malzeme hareketlerine ilişkin işlemlerin muhasebe kayıtlarını yapınız.(İşlemlerde KDV dikkate
alınmayacaktır).
FATURA
BEDELİ
TAŞIMA VE
SİGORTA
GİDERLERİ
TOPLAM GİDER
D.İ.M.M. 120.000.000. 24.000.000. 144.000.000.
Yardımcı madde ve
malzeme
48.000.000. 9.600.000. 57.600.000.
İşletme
malzemesi
12.000.000. 2.400.000. 14.400.000.
TOPLAM 180.000.000. 36.000.000. 216.000.000.
150.İLK MADDE VE MALZ. 216.000.000
150.01.Direkt ilk mad. malz.
150.02.Yard.mad.malz.
150.03.İşletme malz.
100. KASA 216.000.000.
710.D.İ.M.M. 144.000.000
730.GEN.ÜR.GİD. 72.000.000
150.İLK MADDE VR MALZ. 216.000.000.
150.001 D.İ.M.M.
150.002 Yard.Mad.Malz.
150.003 İşl.Malz.
151.ÜRETİM 216.000.000
711.D.İ.M.M.YANSITMA 144.000.000
731.GÜG.YANSITMA 72.000.000
2.1.2. MALZEME DEĞERLEME YÖNTEMLERİ
İşletmelerde oluşturulacak stok politikalarının paralelinde iyi bir ambar muhasebesi
organizasyonunun muhasebe sisteminin içinde yer alması gerekmektedir.Ambar
muhasebesi madde ve malzemenin tedarikinden üretime gönderilmesine kadar geçen süreçte
stokların kontrolünü sağlayan bir muhasebe sistemidir.Ambarda gerçekleşen fiziki girdi ve
çıktı hareketlerinin yanı sıra bunların parasal değerlerinin de izlenmesi gerekmektedir. Hesap
çerçevesi ekonomik koşulları göz önünde tutarak her türlü stokun değerlendirilmesinde günün
koşullarına göre her hangi bir değerleme yönteminin seçileceği ve bu yöntem ile üretime
gönderilen veya satılan miktar ile elde kalan miktarlara ilişkin değerleme yapılabileceğini
ortaya koymuştur.Fiyat seviyelerinin devamlı değiştiği bir ortamda stoklardaki değerlemelerin
de bu değişikliklere cevap verecek yapıda olması gerekmektedir. Uygulamada en çok
karşılaşılan üç tür stok değerleme yöntemi bulunmaktadır.
1.Ortalama Maliyet Yöntemleri
a- Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemi
b- Hareketli ortalama Maliyet yöntemi
2. İlk Giren İlk Çıkar Yöntemi (FİFO)
3. Son Giren İlk Çıkar Yöntemi (LİFO)
Örnek : İşletmede Nisan 1999 dönemine ilişkin malzeme hareketleri aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir.Bu verilere göre stok hareketlerini üç yönteme göre değerlendiriniz.
TARİH MİKTAR FİYAT
Önceki Dönemden
Devir
1.000 1.500
1.4.1999 Alış 1.000 1.600
5.4.1999 Üretime Sevk 1.800
15.4.1999 Alış 2.000 1.800
22.4.1999 Alış 1.000 1.900
30.4.1999 Üretime Sevk 2.500
1.Ortalama Maliyet Yöntemleri
a- Tartılı Ortalama Maliyet Yöntemleri
Bu yöntemde ortalama maliyet her yeni stok hareketinden sonra değil belli bir dönem
için hesaplanır.Bu döneme ilişkin hesaplanan maliyet çıkan ve kalan stokların birim
değerlerini gösterecektir.
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000
Alış 1.000 1.600 1.600 2.000
Üretime 1.800 200
Alış 2.000 1.800 3.600 2.200
Alış 1.000 1.900 1.900 3.200
Üretime 2.500 700
5.000 8.600 4.300 1.720 7.396 700 1.720 1.204
Ortalama maliyet : 8.600.000 / 5.000 = 1.720.-TL/br
Üretime sevkıyatın toplam maliyeti : 4.300 * 1.720 = 7.396.000.-TL
Stokta kalanların toplam maliyeti : 700*1.720 = 1.204.000.-TL
Tablodan da görüleceği gibi üretime toplam 7.396.000.TL 8216;lik sevkıyat
gerçekleştirilmiştir.
b-Hareketli Ortalama Maliyet Yöntemi
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000 1.500 1.500
Alış 1.000 1.600 1.600 2.000 1.550 3.100
Üretime 1.800 1.550 2.790 200 1.550 310
Alış 2.000 1.800 3.600 2.200 1.777 3.910
Alış 1.000 1.900 1.900 3.200 1815.6 5.810
Üretime 2.500 1.815.
6
4.539 700 1.815.
6
1.271
5.000 8.600 4.300 7.329 700 1.815.
6
1.271
Tablodan da görüleceği gibi
Üretime yapılan sevkıyat toplamı 7.329.000.- TL
Stokta kalanların toplam maliyeti ise 1.271.000.- TL dir
2.İlk Giren İlk Çıkar (FİFO) Yöntemi
Bu yöntemde stok hareketlerinde ilk defa tedarik edilen stok grubunun fiyatı değerlemeye esas alınır.
Stokların alış sırasına göre kullanıldığı düşünülerek uygulanır.
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000 1.500 1.500
Alış 1.000 1.600 1.600 1.000
1.000
1.500
1.600
1.500
1.600
Üretime 1.000
800
1.500
1.600
1.500
1.280
200 1.600 320
Alış 2.000 1.800 3.600 200
2.000
1.600
1.800
320
3.600
Alış 1.000 1.900 1.900 200
2.000
1.000
1.600
1.800
1.900
320
3.600
1.900
Üretime 200
2.000
300
1.600
1.800
1.900
320
3.600
570
700 1.900 1.330
5.000 8.600 4.300 7.270 700 1.900 1.330
FIFO yöntemine göre
Üretime yapılan sevkıyat toplamı 7.270.000.-TL.
Stokta kalanların toplamı ise 1.330.000.- TL.
3- Son Giren İlk Çıkar Yöntemi
Bu yöntemde de fifo nun tersine bir izleyiş izlenmektedir. Üretime yapılan sevkıyatlar son alınan stok
partisinden yapıldığı varsayımına dayanır.
TARİH GİREN ÇIKAN KALAN
Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar Miktar Fiyat Tutar
Devir 1.000 1.500 1.500 1.000 1.500 1.500
Alış 1.000 1.600 1.600 1.000
1.000
1.500
1.600
1.500
1.600
Üretime 1.000
800
1.600
1.500
1.600
1.200
200 1.500 300
Alış 2.000 1.800 3.600 200
2.000
1.500
1.800
300
3.600
Alış 1.000 1.900 1.900 200
2.000
1.000
1.500
1.800
1.900
300
3.600
1.900
Üretime 1.000
1.500
1.900
1.800
1.900
2.700
200
500
1.500
1.800
300
900
5.000 8.600 4.300 7.400 700 1.200
Bu yöntemde ise
Üretime yapılan sevkıyat 7.400.000.-TL
Stokta kalanların toplamı ise 1.200.000.-TL
2.2. İŞÇİLİK MALİYETLERİ
Üretimin diğer bir unsuru olan işçilikler hangi ücret sistemine göre ödemeler yapılırsa yapılsın
gerçekleşmeleri halinde üretim bölümlerine ait olanlar direkt işçilik olarak üretim bölümlerini dolaylı olarak
etkileyenler ise en direkt işçilik olarak işlem görürler.İşçilik gideri olarak gerçekleşmeler halinde hangi bölümler
ait olduğunun belirlenmesi gerekir.
Ücret sistemine göre işçilikler üretim hacmi ile doğrusal yönlü olarak ifade edilmektedir. Ücret
politikası açısından üretim bölümlerinde çalışan elemanların ücretleri direkt işçilik olarak alınması gerektiğinden
buradaki tüm personele ücret bordroları ya ayrı olarak ya da müşterek bordro sonucu üretim bölümlerine dağıtım
yapmak gerekir.Ücret ödeme yöntemi ve ücret bordrosunun içeriği itibari ile maliyetlere yansıtılması gereken
tutarın brüt olması gerekmektedir. Üretim bölümlerinde veya diğer bölümlerde gerçekleşen endirekt işçilikler ve
bunlara ilişkin sosyal sigortalar işveren prim payları maliyete yansıtılmalıdır. Burada esas olan ücret bordrosunu
düzenleyerek tahakkukunun yapılmasıdır.Bordronun esası kesintilerden sonraki personelin alacağı net durumun
belirlenmesine ilişkindir.
İşçiliklerin gerçekleşmesinde maliyet gideri ve faaliyet gideri gibi bir ayrım yapılabilir.
2.2.1 İŞÇİLİK MALİYETLERİNDE MUHASEBE İŞLEMLERİ
İşçilik maliyetlerinin muhasebeleştirilmesinde ilk madde ve malzemede olduğu gibi direkt ve en direkt
ayrımına gidilebilir.Direkt işçilik maliyet muhasebesi organizasyonunda 7/A seçeneğinde 720.Direkt İşçilik
Giderlerinde izlenirken en direkt işçilikler 730.Genel Üretim Giderleri hesabında izlenir.
ÖRNEK : Bir üretim işletmesinde Nisan 1999 döneminde işçiliklere ilişkin şu veriler elde edilmiştir:
250.000.000.TL direkt ve 125.000.000- TL en direkt olmak üzere toplam 375.000.000. TL lik işçilik
gerçekleşmiştir. Söz konusu işçiliklerin işveren prim payı %20 dir. Ve işçiliklere ilişkin 30.000.000.TL lik vergi
ve fon hesaplanmıştır.
İSTENEN : işçilikler ilişkin yevmiye kayıtlarını yapınız.
İşveren Prim Payı : 375.000.000.*0.20= 75.000.000.
Direkt işçilik toplamı : 250.000.000.-TL
En direkt işçilik toplamı : 230.000.000.-TL.
710 DİREKT İŞÇİLİK GİDERİ 250.000.000
730 GEN.ÜR.GİD 230.000.000
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 30.000.000.
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜV.KES. 75.000.000.
381 GİDER TAHAKKUKLARI 375.000.000.
151 ÜRETİM 480.000.000
721 DİREKT İŞÇİLİK GİD.YANSITMA 250.000.000
731 GEN.ÜR.GİD.YANSITMA 230.000.000
2.3. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
Üretim işletmelerinde şekli değiştirilen direkt ilk madde ve malzeme ile şekillendirme
gideri olan direkt işçilik giderleri dışında üretimi ilgilendiren tüm giderler ;genel üretim giderleri başlığı altında
toplanır. Genel üretim giderleri bu özelliği itibari ile toplayıcı özelliği olan bir gider türüdür. Bu giderlerin gider
yerlerini yüklenmesinde direkt ilk madde ve malzeme ve direkt işçilikte olduğu gibi doğrudan yükleme esastır.
Ancak bu giderler türdeş olmadıklarından gider yerlerini yüklenmesinde anahtar dediğimiz bazı ölçeklerin
kullanılması gerekmektedir. Burada önemli olan dağıtılacak gider türü ile dağıtım anahtarı arasında yakın bir
ilişkinin kurulabilmesidir. Giderlerinden dağıtımı hazırlanacak bir gider dağıtım tablosu ile gerçekleştirilir. Gider
dağıtım tablosundan giderlerin dağıtımında iki aşama söz konusudur. İlk aşamada giderler her bir bölümü
işletmedeki fonksiyonuna göre dağıtılır ki bu ;fonksiyonel dağıtım veya ;birinci dağıtım işlemidir. Bu
dağıtım sonucunda yardımcı ve esas gider yerlerine belirli tutarda gider yansıtılarak bölüm bazında maliyet
hesaplanmış olur. Ancak bölüm bazında maliyetlerin toplanması da yeterli değildir. Yardımcı gider yerlerine
toplanan maliyetlerin belirli esaslar ile esas gider yerine dağıtılması ve esas gider yerlerinde toplanan
maliyetlerinde üretim çıktılarına yüklenmesi gerekir. Sonuçta nihai çıktıların birim ve toplam maliyetleri
hesaplanmış olur. Giderlerin bu şekilde dağıtımına ;bölümler aracılığı ile dağıtım veya ;ikinci dağıtım adı
verilir. Özellikle yardımcı gider yerlerinde toplanan giderlerin esas gider yerlerine yüklenmesinde aşağıdaki
dağıtım yöntemleri kullanılabilir.
61623; Basit Dağıtım
61623; Kademeli dağıtım
61623; Planlı dağıtım
61623; Matematiksel dağıtım
Yukarıda belirlenen dağıtım yöntemlerinden uygulamada en çok kademeli dağıtım
yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntem yardımcı gider yerleri en fazla hizmet verenden en az hizmet verene doğru
sıralanıp giderlerin sıfıra indirgenmesi suretiyle belirli esaslar dahilinde kendisinden sonraki gelen bölüme pay
verilmesine dayanan bir sistemdir.
ÖRNEK:
Bir üretim işletmesinde üretim faaliyetleri 2 yardımcı ve 2 esas gider yerine
gerçekleşmektedir. Faaliyet devresine ilişkin şu veriler elde edilmiştir.
Bölümlere direkt olarak yüklenecek G.Ü.G.
Yardımcı gider yerlerine yapılacak dağıtım
1. Yardımcı bölüm
2. Yardımcı bölüm
Esas gider yerlerine yapılacak dağıtım İşleme bölümü
Montaj bölümü
Toplam
7.800.000
4.000.000
3.000.000
31.000.000
14.000.000
17.000.000
38.800.000
Bölümler dağıtılacak G.Ü.G.
Amortisman Giderleri
Bakım-onarım giderleri
Enerji giderleri
Toplam
16.000.000
4.000.000
12.000.000
32.000.000
- Amortisman giderleri gider yerlerinin alanları ile orantılı olarak dağıtılmaktadır.
- Bakım onarım giderleri bakım onarım saatlerine göre dağıtılmaktadır.
- Enerji giderleri ise bölüm bazındaki enerji tüketimi (KW/H) esas alınarak dağıtılmaktadır.
- 1.Yardımcı giderler yerinde toplanan maliyetler diğer gider yerlerine personel sayılarına göre
dağıtılacaktır.
- 2.Yardımcı gider yerine toplanan maliyetleri ise sırası ile işletmeye %40 montaja %60 olarak
dağıtılmaktadır.
Alan(m2) Bakım Onarım
Saatleri
Kilo watt Saat Personel sayıları
1.Yard.Gid.Yeri 100 10 500 3
2.Yard.Gid.Yeri 200 12 900 7
İşleme Bölümü 1300 38 2100 21
Montaj bölümü 2400 40 2500 30
TOPLAM 4.000 100 6000 61
61623; 1.Yardımcı gider yerinin dağıtımı
61623; 2.Yardımcı gider yerinin dağıtımı
1.DAĞITIM
1.Dağıtımda gider yerlerine yüklemeler yapılmaktadır.Direkt olarak yüklenen giderler dışında diğer
giderler dağıtım anahtarları aracılığıyla gider yerlerine yüklenir.
Amortisman giderlerinin dağıtımı:
16.000.000/4.000 m2 = 4.000 tl/m2.
1.Yard. Gid. Yeri 100*4.000 = 400.000 TL
2.Yard. Gid. Yeri 200*4.000 = 800.000 TL
İşleme Gid. Yeri 1300*4.000 = 5.200.000 TL
Montaj Gid. Yeri 2.400*4.000 = 9.600.000 TL
Bakım onarım giderlerinin dağıtımı
4.000.000/100 saat = 40.000 TL/saat.
1.Yard. Gid. Yeri 10*40.000 = 400.000 TL
2.Yard. Gid. Yeri 12*40.000 = 480.000 TL
İşleme Gid. Yeri 38*40.000 = 1.520.000 TL
Montaj Gid. Yeri 40*40.000 = 1.600.000 TL
Enerji giderlerinin dağıtımı
12.000.000/6.000 = 2.000 TL/kwh.
1.Yard. Gid. Yeri 500*2.000 = 1.000.000 TL
2.Yard. Gid. Yeri 900*2.000 = 1.800.000 TL
İşleme Gid. Yeri 2.100*2.000 = 4.200.000 TL
Montaj Gid. Yeri 2.500*2.000 = 5.000.000 TL
YARD. GİDER
YERLERİ
ESAS GİDER
YERLERİ
1.YARD.
GİDER
YERİ
2. YARD.
GİD. YERİ İŞLEME MONTAJ
Direkt
Maliyetler
Amort. Gid.
Bak.-On. Gid.
Enerji Gid.
4.000.000
400.000
400.000
1.000.000
3.800.000
800.000
480.000
1.800.000
14.000.000
5.200.000
1.520.000
4.200.000
17.000.000
9.600.000
1.600.000
5.000.000
1.DAĞITIM
TOPLAMI
5.800.000 6.880.000 24.920.000 33.200.000
0 700.000 2.100.000 3.000.000
7.580.000
0 3.032.000 4.548.000
2.DAĞITIM
TOPLAMI
30.052.000 40.748.000
5.800.000/ (61-3) = 100.000 TL /personel
1. yardımcı gider yerinden diğer gider yerlerine aşağıdaki gibi yükleme yapılacaktır.
2.yardımcı gider yeri
İşleme bölümü
Montaj bölümü
7*100.000 = 7.000.000 TL
21*100.000 = 2.100.000 TL
30*100.000 = 3.000.000 TL
2.yardımcı gider yerinde toplanan 7.580.000 TL nin %40 lık kısmı (3.032.000 TL)
İşleme bölümüne %60 lık kısmı (4.548.000 TL) ise Montaj bölümüne yüklenmektedir.
2.3.1 GENEL ÜRETİM GİDERLERİNİN TAHMİNİ YÜKLENMESİ
İşletmelerde gerçekleşmenin maliyet devresine yetişmemesi nedeni ile maliyet
hesaplarının geç kalması söz konusudur. Direkt ilk madde ve malzeme ve direkt işçilik
giderleri dışında kalan ve türdeş olmayan genel üretim giderlerinin dönem içinde
gerçekleşmemesi nedeni ile bu tür giderlerin önceden bilinen oranlar esas alınarak yüklenmesi
gerekmektedir. Oranların belirlenebilmesi için işletme ya geçiş dönemi verileri kullanacaktır
ya da bütçe esası uygulanacaktır. Toplayıcı özelliği olan genel üretim giderlerinin tahmini
olarak yüklenmesinde aşağıdaki oranlar kullanılmaktadır.
Bütçelenmiş G.Ü.G.
D.İ.M.M. Maliyet Yüzdesi = * 100
Bütçelenmiş D.İ.M.M.
Bütçelenmiş G.Ü.G.
D.İ.Maliyet yüzdesi = * 100
Bütçelenmiş D.İ.
Bütçelenmiş G.Ü.G.
D.İ.Saat Esası =
Toplam D.İ.Saatleri
Bütçelenmiş G.Ü.G.
Makine Saat Esası =
Toplam Makine Miktarı
Bütçelenmiş G.Ü.G.
Üretim Miktarı Esası =
Toplam Üretim Miktarı
İşletmeler yukarıdaki beş yükleme oranından herhangi birini kullanarak genel üretim
giderlerinin tahmini olarak yüklenmesini yapar. Direkt ilk madde ve malzeme ve direkt işçilik
giderleri gerçek olarak genel üretim giderleri tahmini olarak yüklenmektedir. Dönem sonunda
gerçek genel üretim giderleri ile tahmini genel üretim giderleri karşılaştırılarak fark analizi
yapılır.
ÖRNEK : Bir üretim işletmesinde A ve B bölümlerinde maliyet devresine ilişkin şu
veriler elde edilmiştir :
A BÖLÜMÜ B BÖLÜMÜ
D.İ.M.M. 6.000 KG*120.000 TL --------
D.İ. 5.000 SAAT*150.000 TL 8.000 saat*210.000TL
G.Ü.G. D.İ.M.M. Maliyetlerinin %
150 si
D.İ. Saati Başına 240.000 TL.
Üretilip devredilen 8.000 br. 7.000 br.
Dönem sonu Yarı mamul
maliyeti 150.000.000 TL 400.000.000 TL
Dönem sonunda A bölümüne 1.100.000.000 TL ve B bölümünde 1.890.000.000 TL olmak
üzere toplam 2.990.000.000TL lik genel üretim giderleri gerçekleştirilmiştir.
İSTENENLER : A ve B bölümlerinde gerçekleştirilen işlemler sonucu
1- Gerekli yevmiye kayıtlarını yaptırınız
2- Üretilen birimlerin toplam ve birim maliyetlerini hesaplayınız.
3- Dönem sonunda genel üretim giderlerine ilişkin değerlemeleri yapınız.
151.01 A BÖLÜMÜ
D.İ.M.M. 720.000.000 2.400.000.000
D.İ. 750.000.000
G.Ü.G. 1.080.000.000
2.550.000.000
150.000.000
151.02 B BÖLÜMÜ
DEVİR 2.400.000.000 5.600.000.000
D.İ. 1.680.000.000
G.Ü.G. 1.920.000.000
6.000.000.000
400.000.000
710.D.İ.M.M. GİD. 720.000.000
720.D.İ. GİD. 2.340.000.000
150. İLK MAD.VE MALZ. 720.000.000
150.001 D.İ.M.M.
381.GİD.TAH. 2.340.000.000
151.ÜRETİM 6.150.000.000
151.01 A BÖL.2.550.000.000
151.02 B BÖL.3.600.000.000
711.D.İ.M.M. GİD.YAN. 720.000.000
721.D.İGİD.YAN. 2.430.000.000
731.G.Ü.G. YAN. 3.000.000.000
151.ÜRETİM 2.400.000.000
151.02 B BÖL.
151.ÜRETİM 2.400.000.000
151.01 A BÖL.
152.MAMÜL 5.600.000.000
151.ÜRETİM 5.600.000.000
151.02 B BÖL.
Büyük defterden de görüleceği gibi A bölümünde genel üretim giderleri direkt ilk
madde ve malzeme maliyetlerinin %150 si olarak yüklenmiştir. (720.000.000*15 =
1.080.000.000)
A bölümünde toplam 8.000 birimin üretimi tamamlanmış ve B bölümüne
2.400.000.000 TL gönderilmiştir. A bölümünde dönem sonunda toplam 150.000.000 TL lik
yarı mamul envanteri kalmıştır. Buna göre A bölümünde üretimi tamamlanıp devredilen tam
bitmişlerin birim maliyeti
2.400.000.000/8.000 br= 300.000TL/br. dir.
B bölümünde bir önceki bölümden gelenler işleme tabi tutularak 7.000 birimin üretimi
tamamlanarak mamul ambarına gönderilmiş ve dönem sonunda 400.000.000 TL yarı mamul
envanteri kalmıştır. Bu dönemde genel üretim giderleri direkt işçilik saati başına 240.000 TL
yüklenmiştir. Buna göre B bölümünde mamul ambarına gönderilen mamullerin birim
maliyeti
5.600.000.000 TL / 7.000 = 800.000 TL/br. dir.
Dönem sonunda gerçekleşen toplam genel üretim giderleri 2.990.000.000 TL dir.
Dönem içinde A ve B bölümlerine yüklenen 3.000.000.000 TL olduğuna göre işletme genel
üretim giderleri için tahminin altında harcama gerçekleştirmiştir.
Gerçek G.Ü.G. (2.990.000.000) lt; Tahmini G.Ü.G. (3.000.000.000) olduğundan
aradaki fark (10.000.000 TL) olumlu
730 G.Ü.G 731.G.Ü.G. YAN.
GERÇEK TAHMİNİ
2.990.000 2.990.000 3.000.000 3.000.000
151.ÜRETİM
TAHMİNİ
3.000.000
D]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11967 Wed, 10 Mar 2010 11:52:17 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11967
Bir öğretmenin sınıfında hiç sevmediği bir çocuk varmış ve hep ona laf sokmak istiyormuş.
Öğretmen:
- İsmet büyüyünce ne olmak istiyorsun?
İsmet:
- Manken olmak istiyorum öğretmenim.
Öğretmen hemen başlamış laf sokmaya:
- Nasıl manken olacaksın bu suratla, senin gibi çirkin çocuk yok bu sınıfta, sende manken olacağım diyorsun.
İsmet altta kalır mı hiç:
- Bende o zaman öğretmen olurum sizin gibi.


Çenesi düşük

Fikret ilk karnesini almıştı.Notları çok iyiydi,fakat bir not düşülmüştü:
- Çok konuşuyor.
Babası karneyi imzaladı ve ekledi:
- Siz bir de annesini görseniz...


Hangi okulda

Babası eve gelen oğluna sormuş:
Bugün okulda ne yapyınız oğlum
çocuk:
Bomba imha etmesini öğrendik.
Babası:
Peki yarın okulda ne yapacaksınız.
Çocuk:HANGİ OKULDA!!!


Zor soru

Öğrencinin biri sınavda soruları yanıtlamak için zar atıyormuş.
1 gelirse A,
2 gelirse B,
3 gelirse C,
4 gelirse D,
5 gelirse E,
6 geldiği zaman ise tekrar zar atıyormuş. Bir atmış 6 gelmiş, bir daha atmış yine 6 gelmiş, bir kaç defa daha atmış yine 6 gelince:
- Bu soru çok zor, ben en iyisi bir sonraki soruya geçeyim, demiş.


Say bakalım

Bizim küçük Temel, okuldan bir türlü mezun olamıyor. En sonunda öğretmen:
- "Oğlum seni imtihan edeceğim. Bilirsen seni mezun edeceğim."
Temel sevinir, sözlüye kalkar...
Hoca:
- "Söyle bakayım Temel, İngiltere'yle Fransa kaç kez savaştılar?"
Küçük Temel:
- "Altı defa savaştılar öğretmenum."
Hoca:
- "Aferin sana Temel,seni tebrik ederim, der.
Küçük Temel, mezun oldum sevinciyle hocaya bakarken,
Hoca:
- "Peki say bakalım, demez mi?
Küçük Temel:
- "Bir... İki... Üç... Dört... Beş... Altı."]]>
Bir öğretmenin sınıfında hiç sevmediği bir çocuk varmış ve hep ona laf sokmak istiyormuş.
Öğretmen:
- İsmet büyüyünce ne olmak istiyorsun?
İsmet:
- Manken olmak istiyorum öğretmenim.
Öğretmen hemen başlamış laf sokmaya:
- Nasıl manken olacaksın bu suratla, senin gibi çirkin çocuk yok bu sınıfta, sende manken olacağım diyorsun.
İsmet altta kalır mı hiç:
- Bende o zaman öğretmen olurum sizin gibi.


Çenesi düşük

Fikret ilk karnesini almıştı.Notları çok iyiydi,fakat bir not düşülmüştü:
- Çok konuşuyor.
Babası karneyi imzaladı ve ekledi:
- Siz bir de annesini görseniz...


Hangi okulda

Babası eve gelen oğluna sormuş:
Bugün okulda ne yapyınız oğlum
çocuk:
Bomba imha etmesini öğrendik.
Babası:
Peki yarın okulda ne yapacaksınız.
Çocuk:HANGİ OKULDA!!!


Zor soru

Öğrencinin biri sınavda soruları yanıtlamak için zar atıyormuş.
1 gelirse A,
2 gelirse B,
3 gelirse C,
4 gelirse D,
5 gelirse E,
6 geldiği zaman ise tekrar zar atıyormuş. Bir atmış 6 gelmiş, bir daha atmış yine 6 gelmiş, bir kaç defa daha atmış yine 6 gelince:
- Bu soru çok zor, ben en iyisi bir sonraki soruya geçeyim, demiş.


Say bakalım

Bizim küçük Temel, okuldan bir türlü mezun olamıyor. En sonunda öğretmen:
- "Oğlum seni imtihan edeceğim. Bilirsen seni mezun edeceğim."
Temel sevinir, sözlüye kalkar...
Hoca:
- "Söyle bakayım Temel, İngiltere'yle Fransa kaç kez savaştılar?"
Küçük Temel:
- "Altı defa savaştılar öğretmenum."
Hoca:
- "Aferin sana Temel,seni tebrik ederim, der.
Küçük Temel, mezun oldum sevinciyle hocaya bakarken,
Hoca:
- "Peki say bakalım, demez mi?
Küçük Temel:
- "Bir... İki... Üç... Dört... Beş... Altı."]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11966 Tue, 09 Mar 2010 22:38:15 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11966 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11965 Tue, 09 Mar 2010 18:57:41 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11965
Bir sarışın, bir kızıl ve bir de esmer kız yanmakta olan bir binanın çatısında mahsur kalmışlar.İtfaiye hemen olay mahalline gelmiş, gerekli cihazları çıkarmışlar. Çatıdan atlayanları tutmak için yanlarında getirdikleri çarşafı tuttuktan sonra, çatıya doğru seslenmişler;

- Atla. Bu tek sanşımız.

Esmer olan kız çatının kenarına kadar gelmiş ve kendisini aşağıya bırakmış. Tam çarşafın üzerine düşecekken, itfaiyeciler birden çarşafı kenara çekmişler. Esmer kız domates salçası gibi yere yapışmış.

İtfaiyeciler tekrar çatıya seslenmişler;
- Hadi atla. Yoksa kurtulamayacaksın.

Kızıl saçlı aşağıya bağırmış;
- Atlamam. Biraz önce yaptığınız gibi çarşafı çekersiniz siz.

İtfaiyeciler;
- Hayır, çekmeyiz. Biz sadece esmerler için bunu yaparız.

Böyle söylenince, kızıl saçlı da kendisini çatıdan aşağıya bırakmış.İtfaiyeciler esmer kızda olduğu gibi yine aniden çarşafı kenara çekince, kızıl saçlı kız da elmalı kek gibi yere serilmiş.
Çatıda sadece sarışın kalmış, itfaiyeciler daha önce de yaptıkları gibi;
- Atla, atla. Yoksa yanarak öleceksin”.
Sarışın;
- Kesinlikle atlamam. İki arkadaşım atladığında çarşafı çektiniz. Ben atlarken de çarşafı çekersiniz.

İtfaiyeciler;
- Kesinlikle çekmeyeceğiz.Sana söz veriyoruz.

Sarışın kız;
- Bakın, sizin çarşafı çekmeyeceğinize güvenemiyorum, şimdi çarşafı yere bırakın ve etrafından da çekilin…]]>
Bir sarışın, bir kızıl ve bir de esmer kız yanmakta olan bir binanın çatısında mahsur kalmışlar.İtfaiye hemen olay mahalline gelmiş, gerekli cihazları çıkarmışlar. Çatıdan atlayanları tutmak için yanlarında getirdikleri çarşafı tuttuktan sonra, çatıya doğru seslenmişler;

- Atla. Bu tek sanşımız.

Esmer olan kız çatının kenarına kadar gelmiş ve kendisini aşağıya bırakmış. Tam çarşafın üzerine düşecekken, itfaiyeciler birden çarşafı kenara çekmişler. Esmer kız domates salçası gibi yere yapışmış.

İtfaiyeciler tekrar çatıya seslenmişler;
- Hadi atla. Yoksa kurtulamayacaksın.

Kızıl saçlı aşağıya bağırmış;
- Atlamam. Biraz önce yaptığınız gibi çarşafı çekersiniz siz.

İtfaiyeciler;
- Hayır, çekmeyiz. Biz sadece esmerler için bunu yaparız.

Böyle söylenince, kızıl saçlı da kendisini çatıdan aşağıya bırakmış.İtfaiyeciler esmer kızda olduğu gibi yine aniden çarşafı kenara çekince, kızıl saçlı kız da elmalı kek gibi yere serilmiş.
Çatıda sadece sarışın kalmış, itfaiyeciler daha önce de yaptıkları gibi;
- Atla, atla. Yoksa yanarak öleceksin”.
Sarışın;
- Kesinlikle atlamam. İki arkadaşım atladığında çarşafı çektiniz. Ben atlarken de çarşafı çekersiniz.

İtfaiyeciler;
- Kesinlikle çekmeyeceğiz.Sana söz veriyoruz.

Sarışın kız;
- Bakın, sizin çarşafı çekmeyeceğinize güvenemiyorum, şimdi çarşafı yere bırakın ve etrafından da çekilin…]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11964 Tue, 09 Mar 2010 18:49:06 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11964
3 ay önce ailemize katılan, Necmi ismini verdiğimiz kaplumbağamız dün vefat etmiş. Aile arasında sade bir törenle evin arka bahçesine gömdük. Hayvancağız durduk yerde can verdiği için gidip Necmi'yi aldığımız dükkanın sahibine sebebinin ne olabileceğini sorduğumuzda ''Abi onlar kış uykusuna yatar'' cevabını almış bulunmaktayız, hepimizin başı sağolsun. Bu vicdan azabıyla ben de çok yaşamam herhalde.

Annem!

'Bu taraf bitti.' diye CD'yi arkasına çeviren ve sonra da 'CD çalar çalışmıyor!' diye feryat eden anneme alkış az geliyor!

Lamba

Dün gece evime giderken yolun tenhalığından olsa gerek kırmızı ışıkta geçtim. Ardından yurdum polisine alkışı hak ettiricek anons: 'Bacım o geçtiğin gece lambası değildi, çek sağa.'

İngilizce yazılısı

Bir alkış da ingilizce sınavında 'Nice ........' şeklindeki boşluğu 'Nice mutlu yıllara!' şeklinde dolduran, dahi mi aptal mı olduğunu henüz anlayamadığımız öğrencime istiyorum.

Düz mantık

Eğer bir sokakta yürüyorsanız ve camında ''Bu ev kiralıktır'' yazılı bir evin yanından geçip birkaç adım sonra önüne geldiğiniz bir başka evin camında ''Bu da'' yazısını görürseniz bilin ki Trabzon'dasınız.]]>
3 ay önce ailemize katılan, Necmi ismini verdiğimiz kaplumbağamız dün vefat etmiş. Aile arasında sade bir törenle evin arka bahçesine gömdük. Hayvancağız durduk yerde can verdiği için gidip Necmi'yi aldığımız dükkanın sahibine sebebinin ne olabileceğini sorduğumuzda ''Abi onlar kış uykusuna yatar'' cevabını almış bulunmaktayız, hepimizin başı sağolsun. Bu vicdan azabıyla ben de çok yaşamam herhalde.

Annem!

'Bu taraf bitti.' diye CD'yi arkasına çeviren ve sonra da 'CD çalar çalışmıyor!' diye feryat eden anneme alkış az geliyor!

Lamba

Dün gece evime giderken yolun tenhalığından olsa gerek kırmızı ışıkta geçtim. Ardından yurdum polisine alkışı hak ettiricek anons: 'Bacım o geçtiğin gece lambası değildi, çek sağa.'

İngilizce yazılısı

Bir alkış da ingilizce sınavında 'Nice ........' şeklindeki boşluğu 'Nice mutlu yıllara!' şeklinde dolduran, dahi mi aptal mı olduğunu henüz anlayamadığımız öğrencime istiyorum.

Düz mantık

Eğer bir sokakta yürüyorsanız ve camında ''Bu ev kiralıktır'' yazılı bir evin yanından geçip birkaç adım sonra önüne geldiğiniz bir başka evin camında ''Bu da'' yazısını görürseniz bilin ki Trabzon'dasınız.]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11963 Tue, 09 Mar 2010 18:36:21 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11963




]]>




]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11962 Tue, 09 Mar 2010 17:10:00 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11962 Insan Kaynakları Önlisans Programı, örgütlere çağdaş insan kaynakları yönetiminin temel ilkelerine, stratejilerine ve
tekniklerine vakıf; analitik düşünme, sorun çözme ve karar verme yetenekleri ile donanmış elemanlar yetiştirmeyi
amaçlamaktadır.


Kimler Kayıt Yaptırabilir?

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarının Büro Hizmetleri, Büro Yönetimi, Büro Yönetimi ve Sekreterlik, Hukuk
Sekreterliği, Kütüphanecilik, Sekreterlik, Yönetim ve Ticaret Sekreterliği alan/kol/bölümlerinden mezun olan öğrenciler
Insan Kaynakları programına sınavsız yerleştirilebilmektedir. Ayrıca, ÖSS’de herhangi bir puan türünden 145 ve üzeri
puan alan kişiler de bu programa yerleştirilebilmektedirler. Programın kontenjanı sınırsızdır. Örgün bir programda
kayıtlı ya da mezun olanlar, alanları dışında olmak üzere ÖSS’ye girmeden Ikinci Üniversite uygulaması kapsamında bu
programa başvurabilirler. Kayıtlar hakkında bilgi almak için http://aofkayit.anadolu.edu.tr adresini ziyaret ediniz.


Mezuniyet Sonrası

Programdan mezun olan öğrenciler, “Insan Kaynakları Önlisans Diploması” alırlar.


Iş Olanakları

Mezunlar; kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşların öncelikle Insan Kaynakları, Halkla Ilişkiler ve Eğitim birimlerinde
çalışma olanağına sahip olabilmektedirler.


Akademik Takvim

Dikey Geçiş, Ek Kontenjan ve Ikinci Üniversite Internet Başvuru ve Kayıt 27 Ekim-21 Kasım 2008
Kayıt Yenileme 24 Kasım-26 Aralık 2008
Arasınav 4-5 Nisan 2009
Yılsonu Sınavı 30-31 Mayıs 2009
Bütünleme Sınavı 5-6 Eylül 2009


Öğretim Giderleri

Kayıt Türü ………………………………..1. Taksit Tutar› (YTL) 2. Taksit Tutar› (YTL) Toplam Tutar (YTL)
Öğretim Gideri Yeni Kayıt ………185,00 …180,00…………………… 365,00
Cari Hizmet Maliyetlerine Yeni Kay›t….40,00………. 39,00 …………79,00
Öğrenci Katkısıİ‹kinci Üniversite ………80,00 ………78,00……….. 158,00]]> Insan Kaynakları Önlisans Programı, örgütlere çağdaş insan kaynakları yönetiminin temel ilkelerine, stratejilerine ve
tekniklerine vakıf; analitik düşünme, sorun çözme ve karar verme yetenekleri ile donanmış elemanlar yetiştirmeyi
amaçlamaktadır.


Kimler Kayıt Yaptırabilir?

Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarının Büro Hizmetleri, Büro Yönetimi, Büro Yönetimi ve Sekreterlik, Hukuk
Sekreterliği, Kütüphanecilik, Sekreterlik, Yönetim ve Ticaret Sekreterliği alan/kol/bölümlerinden mezun olan öğrenciler
Insan Kaynakları programına sınavsız yerleştirilebilmektedir. Ayrıca, ÖSS’de herhangi bir puan türünden 145 ve üzeri
puan alan kişiler de bu programa yerleştirilebilmektedirler. Programın kontenjanı sınırsızdır. Örgün bir programda
kayıtlı ya da mezun olanlar, alanları dışında olmak üzere ÖSS’ye girmeden Ikinci Üniversite uygulaması kapsamında bu
programa başvurabilirler. Kayıtlar hakkında bilgi almak için http://aofkayit.anadolu.edu.tr adresini ziyaret ediniz.


Mezuniyet Sonrası

Programdan mezun olan öğrenciler, “Insan Kaynakları Önlisans Diploması” alırlar.


Iş Olanakları

Mezunlar; kamu ve özel sektördeki kurum ve kuruluşların öncelikle Insan Kaynakları, Halkla Ilişkiler ve Eğitim birimlerinde
çalışma olanağına sahip olabilmektedirler.


Akademik Takvim

Dikey Geçiş, Ek Kontenjan ve Ikinci Üniversite Internet Başvuru ve Kayıt 27 Ekim-21 Kasım 2008
Kayıt Yenileme 24 Kasım-26 Aralık 2008
Arasınav 4-5 Nisan 2009
Yılsonu Sınavı 30-31 Mayıs 2009
Bütünleme Sınavı 5-6 Eylül 2009


Öğretim Giderleri

Kayıt Türü ………………………………..1. Taksit Tutar› (YTL) 2. Taksit Tutar› (YTL) Toplam Tutar (YTL)
Öğretim Gideri Yeni Kayıt ………185,00 …180,00…………………… 365,00
Cari Hizmet Maliyetlerine Yeni Kay›t….40,00………. 39,00 …………79,00
Öğrenci Katkısıİ‹kinci Üniversite ………80,00 ………78,00……….. 158,00]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11961 Tue, 09 Mar 2010 17:07:10 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11961 - Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi Programı

Perakende Satış Ve Magaza Yönetimi Önlisans Programı, 2005 yılında Açıköğretim Açıköğretim Fakültesi bünyesinde açılan bir programdır.

PROGRAM HAKKINDA BİLGİLER

Bu bölümde okutulan dersler yıllıktır ve bölümün öğrenim süresi 2 yıldır. Açıköğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelerin öğrencileri, yılda üç kez oturumlu olarak sınavlara katılmaktadırlar. Ara, yılsonu ve bütünleme sınavı olarak gerçekleştirilen bu sınavlara öğrenciler bağlı oldukları büronun bulunduğu ilde katılırlar.

Bölümden mezun olan öğrenciler, "Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik" hükümleri uyarınca örgün veya Açıköğretim Sistemi ile öğrenim yapan programlara dikey geçiş yapma olanağına sahiptir.

AMAÇ


Ülkemizde perakendecilik sektörünün yapısı önemli bir değişim geçirmektedir. Geleneksel küçük ölçekli perakendeciliğin yerini büyük ölçekli, teknolojik gelişmelerden yararlanan, uluslararası pazarlara açık, hizmet ve müşteri odaklı bir perakendecilik almaya başlamıştır. Değişen tüketiciler de perakendecileri sadece ürün ve hizmet satın aldıkları mekanlar değil; sosyal, kültürel gereksinimlerini de karşılayabilecekleri ortamlar olarak görmeye başlamışlardır. Bu değişimler hem perakendeciliği önemli bir istihdam kaynağı haline getirmiş hem de perakendecilik sektöründe gereksinim duyulan insan kaynağının niteliğini değiştirmiştir. Bu program perakendecilik sektöründe mevcut çalışanların niteliğini geliştirmeyi ve gereksinilen insan kaynağını yetiştirmeyi hedeflemektedir.

SUNULAN OLANAKLAR


Perakende Satış Ve Mağaza Yönetimi Önlisans Programında öğrenim gören öğrencilerin temel öğrenme materyali ders kitaplarıdır. Ders kitaplarına destek olmak amacı ile derslere ilişkin televizyon yayınları da programda yer almaktadır. Programdaki bazı temel dersler için Akademik Danışmanlık (yüzyüze eğitim) hizmeti sunulmaktadır. Öğrencilerimiz ayrıca internet üzerinden destek hizmeti alarak e-öğrenme uygulamalarından (e-kitap, e-televizyon, e-sınav, e-alıştırma ve e-danışmanlık) yararlanabilmektedirler.]]> - Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi Programı

Perakende Satış Ve Magaza Yönetimi Önlisans Programı, 2005 yılında Açıköğretim Açıköğretim Fakültesi bünyesinde açılan bir programdır.

PROGRAM HAKKINDA BİLGİLER

Bu bölümde okutulan dersler yıllıktır ve bölümün öğrenim süresi 2 yıldır. Açıköğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelerin öğrencileri, yılda üç kez oturumlu olarak sınavlara katılmaktadırlar. Ara, yılsonu ve bütünleme sınavı olarak gerçekleştirilen bu sınavlara öğrenciler bağlı oldukları büronun bulunduğu ilde katılırlar.

Bölümden mezun olan öğrenciler, "Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik" hükümleri uyarınca örgün veya Açıköğretim Sistemi ile öğrenim yapan programlara dikey geçiş yapma olanağına sahiptir.

AMAÇ


Ülkemizde perakendecilik sektörünün yapısı önemli bir değişim geçirmektedir. Geleneksel küçük ölçekli perakendeciliğin yerini büyük ölçekli, teknolojik gelişmelerden yararlanan, uluslararası pazarlara açık, hizmet ve müşteri odaklı bir perakendecilik almaya başlamıştır. Değişen tüketiciler de perakendecileri sadece ürün ve hizmet satın aldıkları mekanlar değil; sosyal, kültürel gereksinimlerini de karşılayabilecekleri ortamlar olarak görmeye başlamışlardır. Bu değişimler hem perakendeciliği önemli bir istihdam kaynağı haline getirmiş hem de perakendecilik sektöründe gereksinim duyulan insan kaynağının niteliğini değiştirmiştir. Bu program perakendecilik sektöründe mevcut çalışanların niteliğini geliştirmeyi ve gereksinilen insan kaynağını yetiştirmeyi hedeflemektedir.

SUNULAN OLANAKLAR


Perakende Satış Ve Mağaza Yönetimi Önlisans Programında öğrenim gören öğrencilerin temel öğrenme materyali ders kitaplarıdır. Ders kitaplarına destek olmak amacı ile derslere ilişkin televizyon yayınları da programda yer almaktadır. Programdaki bazı temel dersler için Akademik Danışmanlık (yüzyüze eğitim) hizmeti sunulmaktadır. Öğrencilerimiz ayrıca internet üzerinden destek hizmeti alarak e-öğrenme uygulamalarından (e-kitap, e-televizyon, e-sınav, e-alıştırma ve e-danışmanlık) yararlanabilmektedirler.]]> http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11960 Tue, 09 Mar 2010 17:01:57 +0200 http://www.aofbilgi.net/showthread.php?tid=11960

Büro Yönetimi ve Sekreterlik Önlisans Programı, 1993 yılında Açıköğretim Sisteminin yeniden yapılandırılması ile Açıköğretim Fakültesi bünyesinde açılan bir programdır. Bu bölümden mezun olanlar Büro Yönetimi ve Sekreterlik alanında özel ve kamu kuruluşlarında çalışabilmektedirler.

PROGRAM HAKKINDA BİLGİLER
Bu bölümde okutulan dersler yıllıktır ve bölümün öğrenim süresi 2 yıldır. Açıköğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelerin öğrencileri, yılda üç kez oturumlu olarak sınavlara katılmaktadırlar. Ara, yılsonu ve bütünleme sınavı olarak gerçekleştirilen bu sınavlara öğrenciler bağlı oldukları büronun bulunduğu ilde katılırlar.

Bölümden mezun olan öğrenciler, "Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik" hükümleri uyarınca örgün veya Açıköğretim Sistemi ile öğrenim yapan programlara dikey geçiş yapma olanağına sahiptir.


AMAÇ

Bu program, sekreterlik mesleği başta olmak üzere büro yöneticileri yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Program, ağırlıklı olarak sekreterlikte bilgisayar kullanımı, büro yönetimi, yönetici sekreterliği, iş yazışmaları, işletmecilik bilgisi konularını kapsamaktadır.


SUNULAN OLANAKLAR

Büro Yönetimi ve Sekreterlik Önlisans Programında öğrenim gören öğrencilerin temel öğrenme materyali ders kitaplarıdır. Ders kitaplarına destek olmak amacı ile derslere ilişkin televizyon yayınları da programda yer almaktadır. Programdaki bazı temel dersler için Akademik Danışmanlık (yüzyüze eğitim) hizmeti sunulmaktadır. Öğrencilerimiz ayrıca internet üzerinden destek hizmeti alarak e-öğrenme uygulamalarından (e-kitap, e-televizyon, e-sınav, e-alıştırma ve e-danışmanlık) yararlanabilmektedirler.]]>

Büro Yönetimi ve Sekreterlik Önlisans Programı, 1993 yılında Açıköğretim Sisteminin yeniden yapılandırılması ile Açıköğretim Fakültesi bünyesinde açılan bir programdır. Bu bölümden mezun olanlar Büro Yönetimi ve Sekreterlik alanında özel ve kamu kuruluşlarında çalışabilmektedirler.

PROGRAM HAKKINDA BİLGİLER
Bu bölümde okutulan dersler yıllıktır ve bölümün öğrenim süresi 2 yıldır. Açıköğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelerin öğrencileri, yılda üç kez oturumlu olarak sınavlara katılmaktadırlar. Ara, yılsonu ve bütünleme sınavı olarak gerçekleştirilen bu sınavlara öğrenciler bağlı oldukları büronun bulunduğu ilde katılırlar.

Bölümden mezun olan öğrenciler, "Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik" hükümleri uyarınca örgün veya Açıköğretim Sistemi ile öğrenim yapan programlara dikey geçiş yapma olanağına sahiptir.


AMAÇ

Bu program, sekreterlik mesleği başta olmak üzere büro yöneticileri yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Program, ağırlıklı olarak sekreterlikte bilgisayar kullanımı, büro yönetimi, yönetici sekreterliği, iş yazışmaları, işletmecilik bilgisi konularını kapsamaktadır.


SUNULAN OLANAKLAR

Büro Yönetimi ve Sekreterlik Önlisans Programında öğrenim gören öğrencilerin temel öğrenme materyali ders kitaplarıdır. Ders kitaplarına destek olmak amacı ile derslere ilişkin televizyon yayınları da programda yer almaktadır. Programdaki bazı temel dersler için Akademik Danışmanlık (yüzyüze eğitim) hizmeti sunulmaktadır. Öğrencilerimiz ayrıca internet üzerinden destek hizmeti alarak e-öğrenme uygulamalarından (e-kitap, e-televizyon, e-sınav, e-alıştırma ve e-danışmanlık) yararlanabilmektedirler.]]>